نام کتاب : BOK36845 نویسنده : 0 جلد : 1 صفحه : 247
هيچ وقت حاضر نمىشود كه در پيشگاه خدا اشك بريزد، گريه كند، متأثّر بشود. بايد دنبال علّت آن برود و ببيند عامل اين قساوت قلب چيست؟ چه چيزهائى باعث مىشوند كه دل، سنگِ سخت بشود.
البتّه اين سه موردى را كه اينجا پيغمبر خدا(ص) فرموده است همه عوامل قساوت قلب نيست. موارد ديگرى نيز در روايات ديگر بيان شده كه موجب قساوت قلب مىشوند ولى پيغمبر(ص) در اينجا به اميرالمؤمنين(ع) سه عامل را گوشزد مىكند و مىفرمايد كه اين سه را نداشته باش چون اثرش قساوت قلب است و اگر قلب قسى شد، ديگر از لطف و محبّت خدا دور مىافتد و بهره اى ندارد.
چرا چشمها خشك شده و اشكى از آن جارى نمىشود؟ حضرت عيسى(ع) مىفرمايد: «قَسْوَةُ الْقَلْبِ مِنْ جَفْوَةِ الْعُيُونِ وَ جَفْوَةُ الْعُيُونِ مِنْ كَثْرَةِ الذُّنُوبِ وَ كَثْرَةُ الذُّنُوبِ مِنْ حُبِّ الدُّنْيَا وَ حبِّ الدُّنْيَا رأسُ كُلِّ خَطِيئَةٍ»[1] خشكى چشم علامت قساوت قلب است و بخاطر زيادى گناهان بوجود مىآيد. از بس گناه زياد شده است، دلها سنگ شده و چشم ها خشك شده اند. معلوم مىشود گناه دل را سنگ مىكند و دل كه سنگ شد، چشم خشك مىشود. حالا چرا گناه زياد شده است؟ دليل آن، حبّ دنيا و به تبع آن، فراموشى مرگ است. مردم مرگ را فراموش كردند لذا زياد دست به گناه مىزنند. ما مرگ را فراموش كرده ايم و به شدّت دنيا را دوست داريم. كسى كه به دنبال دنيا برود اصلاً فكر مرگ نيست. وقتى انسان به دنبال چيزى مىرود كه به آن عشق دارد، ديگر نگاه به پشت سرش نمىكند. وقتى دنبال محبوبش مىدود دنبال عشق مجازى است، ديگر صورتش را برنمى گرداند تا ببيند پشت سرش چه خبر است. هر چه به او بگوئى حيوان درنده اى پشت سرت است، متوجّه نيست، فقط به دنبال معشوقش مىدود. يك
[1] . مستدرك الوسايل و مستنبط المسائل، ج 12، ص 96P
نام کتاب : BOK36845 نویسنده : 0 جلد : 1 صفحه : 247