3. استخدام به اعتبار متعلّق آن:به خدمت گرفتن كسى براى كار حرام، مانند ساختن شراب يا حمل كردن آن، حرام است.(6)استخدام كسى براى ريختن آب جهت وضو يا غسل و يا انجام دادن مقدّمات آن، مانند فراهم آوردن و گرم كردن آب كراهت دارد، ليكن در صورت ناتوانىِ وضو گيرنده يا غسل كننده از انجام دادن امور ياد شده، استخدام در صورت امكان واجب است.(7)

ساير احكام:استخدام افراد، اعم از زن و مرد، آزاد و برده جايز است.(8)مولا مى‌تواند برده خويش را در حدّ توانش به خدمت بگيرد، ليكن در كارهاى دشوار، تنها در بعضى ساعات مى‌تواند او را به كار گيرد. نيز نبايد او را هم در روز و هم در شب به خدمت وا دارد.(9)

مولا، كنيزى را كه شوهر داده است، تنها در روز مى‌تواند به خدمت گيرد.(10)

گماردن زن مرتدّ به كارهاى سخت در صورت خوددارى وى ازتوبه پيشنهادى، از كيفرهاى تعيين شده براى او است(11)(--> ارتداد).

استخفاف-->سبك شمردن

استخلاف

استخلاف: جانشين قرار دادن.

گاهى به جاى استخلاف، «استنابه» به كار مى‌رود. از اين عنوان در باب صلات و قضاء سخن رفته است.

صلات:اگر عذر و مانعى مانند بطلان وضو، خون دماغ و شكم درد براى امام جماعت يا جمعه پيش آيد كه مانع اتمام نماز با مأمومان گردد، جايز است كسى را كه واجد شرايط است به جانشينى خويش برگزيند تا نماز را با مأمومان تمام كند.(1)

قضاء:اگر قاضى منصوب از جانب امام معصوم عليه السّلام، در استخلاف اذن داشته باشد، مى‌تواند براى قضاوت، فرد ديگرى را به جانشينى خويش برگزيند.

• (1)جواهرالكلام 13/369
• (10)63
• (11)جواهر الكلام 39/ 34 .
• (6)جامع المقاصد 7/122
• (7)مستمسك العروة 2/ 447 ـ 449
• (8)قواعدالاحكام 2/296
• (9)3/117