به افرادش به كار مى‌رود، ليكن استيعاب اعم از آن است. البته استغراق در فقه، به معناى استيعاب به كار رفته است.

عنوان استيعاب در بسيارى از بابها، مانند طهارت، صلات، خمس، حج و قصاص به كار رفته است كه به مهم‌ترين موارد آن اشاره مى‌شود.

طهارت:شستن اعضاى وضو در وضو و همه بدن در غسل به نحو استيعاب؛ به معناى جارى ساختن آب به همه آن مواضع واجب است؛ ليكن در مسح سر ـ چه از عرض يا طول ـ و نيز به قول مشهور در مسح پا از عرض، در وضو استيعاب واجب نيست و مسمّاى مسح كفايت مى‌كند.(1)به قول مشهور، در مسح پا از طول، استيعاب به معناى مسح سر انگشتان تا برآمدگى روى پا يا مفصل ـ بنابر اختلاف اقوال ـ واجب است.(2)

در اينكه در وضوى جبيره( --> جبيره)استيعاب مسح بر تمام جبيره واجب است يا نه، اختلاف است. وجوب استيعاب به ظاهر كلمات مشهور نسبت داده شده است.(3)استيعاب مسح در اعضاى تيمّم به معناى مسح همه مواضع مسح، واجب است،(4)ليكن در وجوب استيعاب ماسح، به معناى مسح مواضع واجب با تمامى كف دست يا كفايت مسح با بعض كف دست، اختلاف است(5)( --> تيمّم).

نماز:استيعاب در اعضاى هفت گانه سجده ـ كه هنگام سجده بر زمين نهاده مى‌شوند ـ واجب نيست، بلكه مسمّاى آن كفايت مى‌كند(6)( --> سجده).

قضاى نمازهاى روزانه بر ديوانه، بيهوش، كودك، حائض و نفسايى كه اوصاف ياد شده (ديوانگى، بيهوشى و...) نسبت به آنان تمامى اوقات نماز را دربرگيرد، واجب نيست.(7)

خمس:به قول مشهور، در پرداخت خمس به مستحقان، توزيع آن به نحوى كه همه افراد اصناف سه گانه را دربرگيرد واجب نيست و مى‌توان آن را به يك يا چند نفر داد8( --> خمس).

حج:زمان وقوف در عرفات( --> عرفات)از اول ظهر تا غروب آفتاب است؛ ليكن در اينكه مقدار واجب، استيعاب حقيقى، يعنى وقوف در همه اين

• (1)العروة الوثقى 1 / 208
• (2)جواهر الكلام 2 / 208 ـ 214
• (3)298 ؛ الحدائق الناضرة 2/ 385
• (4)جواهر الكلام 5/ 220
• (5)195
• (6)10/ 142 ـ 146
• (7)13/2 ـ 6
• (8)16/101 ـ 104