اگر روزه دار از روى تقيّه(--> تقيّه)افطار كند، مانند افطار در روز عيدِ مخالفان يا پس از غروب خورشيد و پيش از مغرب شرعى، در صحّت و بطلان اين روزه اختلاف است. بنابر قول به بطلان روزه، قضاى آن واجب است؛ ليكن كفّاره ندارد.(15)

استحلال افطار:حلال شمردن افطار روزه ماه رمضان از سوى مسلمان موجب ارتداد وى مى‌گردد(16)(--> ارتداد).

مفهوم سوم:از آن در باب صلات و صوم سخن گفته شده است.

خوردن غذا پس از مدّتى امساك، اعم از اين است كه امساك تا پايان زمان روزه و با قصد آن باشد يا چنين نباشد.

الف . افطار روزه دار :زمان افطار، غروب خورشيد است كه به قول مشهور با از بين رفتن سرخى از ناحيه مشرق تحقق مى‌يابد.(17)

براى افطار آدابى ذكر شده، از جمله: خواندن دعا، اعم از مأثور و غير مأثور و تلاوت سوره قدر هنگام افطار مستحب است. نيز مستحب است افطار پس از خواندن نماز مغرب صورت گيرد، مگر روزه دار بسيار گرسنه يا تشنه باشد، به حدّى كه خضوع و حضور قلب را از او سلب كند يا ديگران براى افطار منتظر او باشند.(18)افطار با آب، بويژه آب نيمه گرم، شير و شيرينى، بويژه خرما مستحب است(19)(--> روزه).

ب . افطار غير روزه دار:مستحب است افطار در روز عيد فطر، پيش از نماز عيد و در عيد قربان، بعد از نماز عيد صورت گيرد(20)(--> نماز عيد).

• (15)تحرير الوسيلة 1/ 287 ؛ منهاج الصالحين (خويى) 1/269
• (16)جواهرالكلام 16/ 307
• (17)384
• (18)وسائل الشيعة 10/ 149 ـ 151 ؛ جواهر الكلام 16 / 384 ـ 385
• (19)وسائل الشيعة 10/ 156 ـ 161
• (20)جواهر الكلام 11/ 354 ؛ العروة الوثقى 2/ 102 .