نهج البلاغه - نهج البلاغه - کتابخانه مدرسه فقاهت

فرمت PDF

شناسنامه

فهرست

نام کتاب : نهج البلاغه نویسنده : نهج البلاغه جلد : 1 صفحه : 152

{{تورفتگی:a:'''{{ وَ مِنْ خُطْبَة لَهُ عَلَيْهِ السَّلامُ }}'''}}

{{تورفتگی:a:'''{{ از خطبه های‌ آن حضرت است }}'''}}

<hr class="aye-hr">
{{نهج: }}

در صفات خداوند و پیشوایان دین

<hr class="aye-hr">
{{نهج: الْحَمْدُ لِلّهِ الدّالِّ عَلى وُجُودِهِ بِخَلْقِهِ، وَ بِمُحْدَثِ خَلْقِهِ عَلى }}

سپاس خدای‌ را که با مخلوقاتش بر وجود خود راهنماست، و به حادث بودن موجودات بر ازلی‌

<hr class="aye-hr">
{{نهج: اَزَلِيَّتِهِ، وَ بِاشْتِباهِهِمْ عَلى اَنْ لا شِبْهَ لَهُ. لاتَسْتَلِمُهُ }}

بودنش دلیل است، و به شبیه بودن آفریده ها با یکدیگر نشان دهنده اینکه او را شبیهی‌ نیست. حواسّ او را

<hr class="aye-hr">
{{نهج: الْمَشاعِرُ، وَ لا تَحْجُبُهُ السَّواتِرُ، لاِفْتِراقِ الصّانِعِ وَالْمَصْنُوعِ، }}

درک نمی‌ کنند، و حجابها او را نمی‌ پوشانند، چرا که بین آفریننده و آفریده شده،

<hr class="aye-hr">
{{نهج: وَ الْحادِّ وَالْمَحْدُودِ، وَ الرَّبِّ وَ الْمَرْبُوبِ. الاَْحَدِ لا بِتَأْويلِ عَدَد، }}

و تعیین کننده حدود و محدود شده، و پروردگار و پروریده تفاوت است. یکتاست نه بر اساس عدد،

<hr class="aye-hr">
{{نهج: وَالْخالِقِ لا بِمَعْنى حَرَكَة وَ نَصَب، وَالسَّميعِ لا بِاَداة، وَالْبَصيرِ }}

و خالق است نه با حرکت و رنج، شنواست نه با ابزار، بیناست نه با

<hr class="aye-hr">
{{نهج: لا بِتَفْريقِ آلَة، وَالشّاهِدِ لا بِمُماسَّة، وَالْبائِنِ لا بِتَراخى مَسافَة، }}

برهم زدن چشم، حاضر است نه با مماس بودن، جداست نه با دوری‌ مسافت،

<hr class="aye-hr">
{{نهج: وَ الظّاهِرِ لا بِرُؤْيَة، وَالْباطِنِ لا بِلَطافَة. بانَ مِنَ الاَْشْياءِ بِالْقَهْرِ لَها }}

آشکار است نه به دیدن، پنهان است نه به لطافت و ظرافت. به غلبه و قدرت بر اشیاء

<hr class="aye-hr">
{{نهج: وَ الْقُدْرَةِ عَلَيْها، وَ بانَتِ الاَْشْياءُ مِنْهُ بِالْخُضُوعِ لَهُ وَ الرُّجُوعِ اِلَيْهِ. }}

جدای‌ از آنهاست، و اشیاء جدای‌ از اویند به فروتنی‌ و بازگشت به او.

<hr class="aye-hr">
{{نهج: مَنْ وَصَفَهُ فَقَدْ حَدَّهُ، وَ مَنْ حَدَّهُ فَقَدْ عَدَّهُ، وَ مَنْ عَدَّهُ }}

آن که توصیفش کند محدودش نموده، و آن که محدودش کند به شمارَش آورده، و آن که او را به شمار آرد

<hr class="aye-hr">
{{نهج: فَقَدْ اَبْطَلَ اَزَلَهُ. وَ مَنْ قالَ كَيْفَ؟ فَقَدِ اسْتَوْصَفَهُ، وَ مَنْ قالَ اَيْنَ؟ }}

ازلی‌ بودنش را ابطال کرده. آن که بگوید چون است؟ وصفش را خواسته، و هر که بگوید کجاست؟

<hr class="aye-hr">
{{نهج: فَقَدْ حَيَّزَهُ. عالِمٌ اِذْ لا مَعْلُومَ، وَ رَبٌّ اِذْ لا مَرْبُوبٌ، }}

برایش مکان قرار داده. دانا بوده وقتی‌ که معلومی‌ نبوده، پروردگار بوده زمانی‌ که پروریده وجود نداشت،

<hr class="aye-hr">
{{نهج: وَ قـادِرٌ اِذْ لا مَقْدُورٌ. }}

توانا بوده آن گاه که مقدوری‌ نبوده است.

<hr class="aye-hr">
{{نهج: مِنْها }}

از این خطبه است

<hr class="aye-hr">
{{نهج: قَدْ طَلَعَ طالِعٌ وَ لَمَعَ لامِعٌ، وَ لاحَ لائِحٌ، وَاعْتَدَلَ مائِلٌ، }}

طلوع کننده ای‌ طلوع کرد، و درخشنده ای‌ درخشید، و آشکارشونده ای‌ آشکار شد، و کجی‌ مستقیم شد،

<hr class="aye-hr">
{{نهج: وَاسْتَبْدَلَ اللّهُ بِقَوْم قَوْماً، وَ بِيَوْم يَوْماً. وَانْتَظَرْنَا الْغِيَرَ انْتِظارَ }}

و خداوند قومی‌ را به قوم دیگر، و روزی‌ را به روز دیگر مبدل ساخت. به مانند آنان که در خشکسالی‌ به انتظار

<hr class="aye-hr">
{{نهج: الْمُجْدِبِ الْمَطَرَ. وَ اِنَّمَا الاَْئِمَّةُ قُوّامُ اللّهِ عَلى خَلْقِهِ، }}

بارانند منتظر حوادث و دگرگونیها بودیم. امامان از اهل بیت از جانب خداوند تدبیرکننده امور مردم،

<hr class="aye-hr">
{{نهج: وَ عُرَفاؤُهُ عَلى عِبادِهِ. لا يَدْخُلُ الْجَنَّةَ اِلاّ مَنْ عَرَفَهُمْ وَ عَرَفُوهُ، }}

و مراقبان حق بر بندگانند. به بهشت وارد نمی‌ شود مگر کسی‌ که آنان را بشناسد و آنان هم او را بشناسند،

<hr class="aye-hr">
{{نهج: وَ لا يَدْخُلُ النّارَ اِلاّ مَنْ اَنْكَرَهُمْ وَ اَنْكَرُوهُ. }}

و به جهنّم وارد نمی‌ گردد مگر کسی‌ که آنان را انکار نماید و آنان هم او را از خود ندانند.

<hr class="aye-hr">
{{نهج: اِنَّ اللّهَ تَعالى خَصَّكُمْ بِالاِْسْلامِ، وَاسْتَخْلَصَكُمْ لَهُ، وَ ذلِكَ لاَِنَّهُ }}

خداوند شما را به اسلام مخصوص داشت، و برای‌ اسلام انتخاب کرد، زیرا اسلام

<hr class="aye-hr">
{{نهج: اسْمُ سَلامَة وَ جِماعُ كَرامَة. اصْطَفَى اللّهُ تَعالى مَنْهَجَهُ، وَ بَيَّنَ }}

نامی‌ از سلامت و جامع کرامت است. خداوند راه روشن خود را برای‌ شما برگزید، و دلائلش را از

<hr class="aye-hr">
{{نهج: حُجَجَهُ، مِنْ ظاهِرِ عِلْم، وَ باطِنِ حُكْم. لا تَفْنى غَرائِبُهُ، وَ لا تَنْقَضى }}

علمی‌ که ظاهر است، و حکمتی‌ که پنهان است بیان فرمود. شگفتی‌ هایش پایان نیاید، و عجائبش

<hr class="aye-hr">
{{نهج: عَجائِبُهُ. فيهِ مَرابيعُ النِّعَمِ، وَ مَصابيحُ الظُّلَمِ. لا تُفْتَحُ الْخَيْراتُ اِلاّ }}

سپری‌ نگردد. در آن کشتزار نعمتها، و چراغهای‌ تاریکی‌ هاست. درهای‌ خیرات جز با کلیدهای‌ آن

<hr class="aye-hr">
{{نهج: بِمَفاتيحِهِ، وَ لا تُكْشَفُ الظُّلُماتُ اِلاّ بِمَصابيحِهِ. قَدْ اَحْمى حِماهُ، }}

گشوده نشود، و تاریکیها جز با چراغهای‌ آن زدوده نگردد. ورود به قرقگاه آن را منع فرمود،

<hr class="aye-hr">
{{نهج: وَ اَرْعى مَرْعاهُ. فيهِ شِفاءُ الْمُشْتَفى، وَ كِفايَةُ الْمُكْتَفى. }}

و ورود به چراگاههای‌ آن را آزاد کرد. شفای‌ درمان طلب، و بی‌ نیازی‌ِ بی‌ نیازی‌ خواه در آن است.

<hr class="aye-hr">
{{نهج: منـها }}

از این خطبه است

<hr class="aye-hr">
{{نهج: وَ هُوَ فى مُهْلَة مِنَ اللّهِ يَهْوى مَعَ الْغافِلينَ، وَ يَغْدُو مَعَ الْمُذْنِبينَ، }}

و تبهکار در مهلتی‌ که از جانب خدا دارد به دنبال بی‌ خبران است، و با گنهکاران به سر می‌ برد،

<hr class="aye-hr">
{{نهج: بِلا سَبيل قاصِد، وَ لا اِمام قائِد. }}

بدون راهی‌ که او را به مقصد رساند، و به غیر امامی‌ که راهنمایش باشد.

<hr class="aye-hr">
{{نهج: مِنْها }}

از این خطبه است

<hr class="aye-hr">
{{نهج: حَتّى اِذا كَشَفَ لَهُمْ عَنْ جَزاءِ مَعْصِيَتِهِمْ، وَاسْتَخْرَجَهُمْ مِنْ }}

تا آن گاه که کیفر گناهانشان را آشکار کرد، و از پرده های‌ غفلت

<hr class="aye-hr">
{{نهج: جَلابيبِ غَفْلَتِهِمْ، اسْتَقْبَلُوا مُدْبِراً، وَاسْتَدْبَرُوا مُقْبِلاً، }}

بیرونشان نمود، رو به آخرت آرند که به آنان پشت کرده، و پشت به دنیا کنند که به آنها رو آورده،

<hr class="aye-hr">
{{نهج: فَلَمْ يَنْتَفِعُوا بِما اَدْرَكُوا مِنْ طَلِبَتِهِمْ، وَ لا بِما قَضَوْا مِنْ وَطَرِهِمْ. }}

از آنچه از مرادهای‌ خود در دنیا یافتند نفع نبردند، و از آرزوهایی‌ که به آن رسیدند بهره نگرفتند.

<hr class="aye-hr">
{{نهج: وَ اِنّى اُحَذِّرُكُمْ وَ نَفْسى هذِهِ الْمَنْزِلَةَ. فَلْيَنْتَفِعِ امْرُؤٌ بِنَفْسِهِ، }}

من شما و خودم را از مثل این حالت می‌ ترسانم. باید هر انسانی‌ از وجود خود بهره مند گردد،

<hr class="aye-hr">
{{نهج: فَاِنَّما الْبَصيرُ مَنْ سَمِعَ فَتَفَكَّرَ، وَ نَظَرَ فَاَبْصَرَ، وَانْتَفَعَ بِالْعِبَرِ،ثُمَّ سَلَكَ }}

که بینا کسی‌ است که شنید و اندیشه کرد، و نظر کرد و بصیر شد، و از عبرتها پند گرفت، سپس در راه

<hr class="aye-hr">
{{نهج: جَدَداً واضِحاً يَتَجَنَّبُ فيهِ الصَّرْعَةَ فِى الْمَهاوى، وَالضَّلالَ فِى }}

روشن حرکت کرد، او در آن راه از افتادن در مواضع تباهی‌، و قرار گرفتن در مراحل گمراهی‌

<hr class="aye-hr">
{{نهج: الْمَغاوى، وَ لا يُعينُ عَلى نَفْسِهِ الْغُواةَ بِتَعَسُّف فى حَقٍّ، اَوْتَحْريف }}

اجتناب می‌ کند، و گمراهان را به زیان خود با بیراهه رفتن نسبت به حق، و تحریف

<hr class="aye-hr">
{{نهج: فى نُطْق، اَوْ تَخَوُّف مِنْ صِدْق. }}

در گفتار، یا ترس از راستگویی‌ یـاری‌ نمی‌ نماید.

<hr class="aye-hr">
{{نهج: فَاَفِقْ اَيُّهَا السّامِعُ مِنْ سَكْرَتِكَ، وَاسْتَيْقِظْ مِنْ غَفْلَتِكَ، وَاخْتَصِرْ }}

پس ای‌ شنونده، از مستی‌ خود به هوش آی‌، و از خواب غفلت بیدار شو، و از شتاب

<hr class="aye-hr">
{{نهج: مِنْ عَجَلَتِكَ، وَاَنْعِمِ الْفِكْرَ فيما جاءَكَ عَلى لِسانِ النَّبِىِّ الاُْمِّىِّ }}

خویش بکاه، و در آنچه از زبان پیامبر امّی‌ صلّی‌ اللّه علیه وآله به تو

<hr class="aye-hr">
{{نهج: صَلَّى اللّهُ عَلَيْهِ وَ آلِهِ وَ سَلَّمَ مِمّا لابُدَّ مِنْهُ وَ لا مَحيصَ عَنْهُ، }}

رسیده و از آن چاره ای‌ نیست و گریزی‌ ندارد به دقت بیندیش،

<hr class="aye-hr">
{{نهج: وَ خالِفْ مَنْ خالفَ ذلِكَ اِلى غَيْرِهِ، وَ دَعْهُ وَ }}

و با کسی‌ که مخالف با روش رسول خداست و به جانب دیگر روی‌ آورده مخالفت کن، و او را با آنچه که

<hr class="aye-hr">
{{نهج: ما رَضِىَ لِنَفْسِهِ، وَ ضَعْ فَخْرَكَ، وَاحْطُطْ كِبْرَكَ، وَ اذْكُرْ قَبْرَكَ فَاِنَّ }}

برای‌ خود پسندیده واگذار، ناز و فخر را رها کن، و از مرکب کبر فرود آی‌، قبرت را که گذر تو

<hr class="aye-hr">
{{نهج: عَلَيْهِ مَمَرَّكَ. وَ كَما تَدينُ تُدانُ، وَ كَما تَزْرَعُ تَحْصُدُ، }}

بر آن است یاد کن. همان گونه که عمل می‌ کنی‌ جزا داده می‌ شوی‌، و همان که می‌ کاری‌ درو می‌ نمایی‌،

<hr class="aye-hr">
{{نهج: وَ ما قَدَّمْتَ الْيَوْمَ تَقْدَمُ عَلَيْهِ غَداً. فَامْهَدْ لِقَدَمِكَ، وَ قَدِّمْ }}

و آنچه امروز پیش می‌ فرستی‌ فردا بر آن وارد می‌ شوی‌. پس جای‌ پایی‌ برای‌ خود مهیّا نما، و برای‌

<hr class="aye-hr">
{{نهج: لِيَوْمِكَ. فَالْحَذَرَ الْحَذَرَ اَيُّهَا الْمُسْتَمِعُ، وَالْجِدَّ الْجِدَّ اَيُّهَا الْغافِلُ }}

فردایت توشه ای‌ پیش فرست. ای‌ شنونده، بترس بترس; و ای‌ بی‌ خبر، بکوش بکوش،

<hr class="aye-hr">
{{نهج: «وَ لا يُنَبِّئُـكَ مِثْـلُ خَبيـر». }}

که «احدی‌ بهتر از انسان آگاه تو را آگاه نمی‌ کند».

<hr class="aye-hr">
{{نهج: اِنَّ مِنْ عَزائِمِ اللّهِ فِى الذِّكْرِ الْحَكيمِ الَّتى عَلَيْها يُثيبُ وَ يُعاقِبُ، }}

از جمله احکام حتمی‌ خداوند در کتاب حکیم که بر آن جزا می‌ دهد و عذاب می‌ نماید،

<hr class="aye-hr">
{{نهج: وَ لَها يَرْضى وَ يَسْخَطُ، اَنَّهُ لايَنْفَعُ عَبْداً ـ وَ اِنْ اَجْهَدَ نَفْسَهُ }}

و به خاطر آن خشنود می‌ شود و خشمگین می‌ گردد از دنیا رفتن بنده است بدون دریافت بهره آخرتی‌ هرچند

<hr class="aye-hr">
{{نهج: وَ اَخْلَصَ فِعْلَهُ ـ اَنْ يَخْرُجَ مِنَ الدُّنْيا لاقِياً رَبَّهُ بِخَصْلَة }}

خود را در عمل به زحمت انداخته، و کارش را خالص نموده، در حالی‌ که که خداوند را به خصلتی‌

<hr class="aye-hr">
{{نهج: مِنْ هذِهِ الْخِصالِ لَمْ يَتُبْ مِنْها: اَنْ يُشْرِكَ بِاللّهِ فيمَا افْتَرَضَ عَلَيْهِ مِنْ }}

از این خصال ملاقات کند و توبه ننموده باشد: در عبادتی‌ که خداوند بر او واجب نموده شریک برای‌ خدا

<hr class="aye-hr">
{{نهج: عِبادَتِهِ، اَوْ يَشْفِىَ غَيْظَهُ بِهَلاكِ نَفْس، اَوْ يَعُرَّ بِاَمْر فَعَلَهُ }}

قرار دهد، یا به سبب کشتن بی‌ گناهی‌ آتش خشم خود را فرو نشاند، یا کار زشتی‌ را که خود مرتکب شده به

<hr class="aye-hr">
{{نهج: غَيْرَهُ، اَوْ يَسْتَنْجِحَ حاجَةً اِلَى النّاسِ بِاِظْهارِ بِدْعَة فى دينِهِ، }}

دیگری‌ نسبت دهد، یا برای‌ درخواست حاجتی‌ از مردم در دین خدا بدعت گذارد،

<hr class="aye-hr">
{{نهج: اَوْ يَلْقَى النّاسَ بِوَجْهَيْنِ، اَوْ يَمْشِىَ فيهِمْ بِلِسانَيْنِ. اعْقِلْ ذلِكَ فَاِنَّ }}

یا مردم را به نفاق و دورویی‌ ملاقات کند، یا در بین آنان به دو زبان حرکت کند. آنچه را شمردم اندیشه

<hr class="aye-hr">
{{نهج: الْمِثْـلَ دَليـلٌ عَلـى شِبْهِـهِ. }}

کن، که هر مثالی‌ دلیلی‌ برای‌ راهنمایی‌ به مانند آن است.

<hr class="aye-hr">
{{نهج: اِنَّ الْبَهائِمَ هَمُّها بُطُونُها، وَ اِنَّ السِّباعَ هَمُّها الْعُدْوانُ عَلى }}

همّت چهارپایان شکمشان، و اندیشه درندگانْ آزار و تجاوز

<hr class="aye-hr">
{{نهج: غَيْرِها، وَ اِنَّ النِّساءَ هَمُّهُنَّ زينَةُ الْحَياةِ الدُّنْيا وَ الْفَسادُ فيها. }}

به دیگران، و همّ و غم زنان زینت حیات دنیا و فساد در آن است.

<hr class="aye-hr">
{{نهج: اِنَّ الْمُؤْمِنينَ مُسْتَكينُونَ، اِنَّ الْمُوْمِنينَ مُشْفِقُونَ، اِنَّ الْمُؤْمِنينَ }}

مؤمنان فروتنند، مؤمنان مهربانند، مؤمنان اهل

<hr class="aye-hr">
{{نهج: خائِفُـونَ. }}

بیم از خدایند.

نام کتاب : نهج البلاغه نویسنده : نهج البلاغه جلد : 1 صفحه : 152

فرمت PDF

شناسنامه

فهرست