(صلوات)

معنی صلوات در ضمن معنی صلوة ذکر شد و در اینجا بچند مطلب اشاره میکنیم:

اوّل: ذکر صلوات در تشهد واجب است و در موارد زیادی از نماز مستحبّ است، و اختلاف شد بین فقهاء در اینکه صلوات موقعی که اسم مبارک حضرت رسالت صلّی اللَّه علیه و آله و سلّم برده میشود واجب است یا مستحبّ؟

جماعتی قائل بوجوب شدند (مطلقا یا فی الجمله) چنانچه از صدوق و صاحب کنز العرفان و صاحب حدائق و شیخ بهایی در مفتاح الفلاح و کاشانی در وافی و مازندرانی در شرح کافی و بعض مشایخ صاحب حدائق و جماعت دیگر نقل شده (1) ولی مشهور بین متقدّمین و متأخرین استحباب مؤکّد است دلیل قائلین بوجوب اخباری است که صریح یا ظاهر در وجوب و دالّ بر عقوبت تارک آن است و مشهور بعد از جواب به اینکه اخبار مزبور بعضی از حیث سند ضعیف است و بعضی دلالت بر وجوب ندارد و بعضی ظاهر در استحباب است و بعضی مربوط باین مقام نیست بوجوهی برای استحباب آن استدلال نمودند:

1- اصل برائت عقلی که قبح عقاب بلا بیان و برائت شرعی که حدیث رفع و غیر آن باشد

2- بسیاری از خطب که مشتمل بر اسماء شریفه آن حضرت است خالی از ذکر صلوات است

3- آیاتی از قرآن مشتمل بر اسم شریف حضرت است و اگر هنگام یاد کردن آن، صلوات واجب بود باید اشتهارش بیش از وجوب سجده هنگام تلاوت یا استماع آیات سجده باشد

4- اذان و اقامه مشتمل بر اسم مبارک حضرت است و اگر واجب بود اشتهارش

(1) مستند و جواهر