3- انفاق باهل و عیال:

لازم است در انفاق بعیال امور زیر مراعات شود:

1- از ممرّ حلال باشد زیرا اگر از راه حرام باشد هم معصیت است و هم ذمّه او مشغول میشود بزوجه دائمه خود و هم مسئول عیالات خود فردای قیامت است

2- اقتصاد و میانه روی کند و از اسراف (ولخرجی) و اقتار (تنک گیری) بپرهیزد، در قرآن کریم در توصیف بنده گان خود میفرماید ﴿الَّذِینَ إِذا أَنْفَقُوا لَمْ یُسْرِفُوا وَ لَمْ یَقْتُرُوا وَ کانَ بَیْنَ ذلِکَ قَواماً﴾ (1) (کسانی که هر گاه انفاق کنند اسراف و اقتار نکنند و میانه این دو صفت قیام نمایند)

3- از موارد شبهه اجتناب کند،

4- از روی قصد قربت انفاق کند تا مورد مثوبت واقع شود،

5- بر عیال خود توسعه دهد،

6- طعامی که اراده ندارد برای آنها تهیه کند توصیف نکند،

7- بعضی را بطعامی اختصاص ندهد و از دیگران مضایقه کند مگر اینکه بواسطه مریضی یا ضعیفی باشد،

8- خودش با آنها هم خوراک شود،

9- از برای آنان در هنگام ورود هدیّه و ارمغان بیاورد،

10- موافق شئونشان با آنان رفتار کند و اخبار در فضیلت و ثواب آن بسیار است که ببعضی از آنها اشاره میشود:

از پیغمبر اکرم صلّی اللَّه علیه و آله و سلّم روایت شده که فرمود

«الکادّ فی نفقة عیاله کالمجاهد فی سبیل اللَّه» «2» (کسی که در نفقه عیالش زحمت و رنج کشد مانند جهاد کننده در راه خداست) و نیز از آن حضرت روایت شده که فرمود

«خیرکم خیر لاهله» «3»

(بهترین شما کسی است که نسبت باهل و عیالش بهتر رفتار کند) و روایت شده که روزی پیغمبر اکرم صلّی اللَّه علیه و آله و سلّم بر امیر المؤمنین علیه السّلام وارد شدند دیدند علی علیه السّلام عدس پاک میکند و حضرت زهرا (ع) نزدیک آش طبخ میکند،

(1) سوره فرقان آیه 67

2، 3- جامع السعادات