«حقّ حصاد»

در قرآن کریم میفرماید ﴿کُلُوا مِنْ ثَمَرِهِ إِذا أَثْمَرَ وَ آتُوا حَقَّهُ یَوْمَ حَصادِهِ﴾ (1) (بخورید از میوه این درختان هر گاه میوه دهد و بدهید حق آن را در روز حصاد و چیدن و درو کردن آن) و حق حصاد اینست که در موقع حصاد مشت مشت از گندم و دانه های دیگر بفقراء و مساکین که حاضرند داده شود چنانچه در کافی از حضرت صادق علیه السّلام روایت کرده و غیر اینها از وجوه انفاق که جامع همه آنها لفظ انفاق و معروف و برّ است و در آیات بسیار و اخبار زیاد برای هر یک فضائلی ذکر شده که در محلّ خود ذکر خواهیم نمود «و اما انفاق مباح و مکروه و حرام» چون از مورد آیه خارج، و مصادیق آن واضح است از آن صرف نظر میکنیم

«انفاق غیر مالی»

انفاق غیر مالی نیز دارای اقسام بسیار است و در اخبار در تفسیر آیه چهار چیز ذکر شده:

1- انفاق علم چنانچه در اکثر کتب تفسیر شیعه مانند مجمع البیان و عیّاشی و آلاء الرحمن و صافی و جواهر الثمین و تفسیر حاج شیخ محمّد حسین نجفی و غیر اینها از حضرت صادق علیه السّلام روایت کرده اند که فرمود «و ممّا علّمناهم یبثّون» (یعنی از آنچه آنان را تعلیم کرده ایم نشر دهند) و اخبار در فضیلت بذل علم بسیار است در کافی از حضرت صادق علیه السّلام روایت کرده که فرمود

«قرئت فی کتاب علیّ علیه السّلام انّ اللَّه تعالی لم یأخذ علی الجهال عهدا حتی اخذ علی العلماء عهدا ببذل العلم للجهال لانّ العلم کان قبل الجهل»

(1) سوره انعام آیه 141