باین لفظ تعبیر شود این معنی بوجهی استفاده میشود مانند ﴿إِنَّکَ لَعَلی خُلُقٍ عَظِیمٍ﴾ (1) که عظمت خلق پیغمبر صلّی اللَّه علیه و آله و سلّم از جهت اینست که بنده گان نمیتوانند کنه و غایت آن را درک کنند و مانند کلام هدهد ﴿وَ لَها عَرْشٌ عَظِیمٌ﴾ (2) که عظمت تخت بلقیس از اینجهت بود که هدهد نمیتوانست توصیف کند و مانند ﴿اللَّهُ لا إِلهَ إِلَّا هُوَ رَبُّ الْعَرْشِ الْعَظِیمِ﴾ (3) و از حضرت صادق علیه السّلام روایت شده که فرمود

انّ اللَّه عظیم رفیع لا یقدر العباد علی صفته و لا یبلغون کنه عظمته الخبر

(4) بدرستی که خداوند بزرگ و بلند مرتبه است که بنده گان قدرت بر توصیف او ندارند و بکنه عظمت او نمیرسند)

«مقام دوم»

اشاره

در اثبات اصل عذاب و خلود و تسرمد آن: عذاب در قیامت از ضروریات دین اسلام و ادلّه اربعه (کتاب، اخبار متواتره، عقل، اجماع) بر طبق آن قائم است امّا کتاب، متجاوز از صد آیه در قرآن درباره عذاب آخرت و بعض خصوصیات آن نازل شده که بطور فهرست بقسمتی از آنها اشاره میشود:

﴿إِنَّ جَهَنَّمَ لَمَوْعِدُهُمْ أَجْمَعِینَ لَها سَبْعَةُ أَبْوابٍ لِکُلِّ بابٍ مِنْهُمْ جُزْءٌ مَقْسُومٌ﴾ (5) (بدرستی که دوزخ وعده گاه همه ایشان است، برای جهنم هفت در است که برای هر دری قسمتی از ایشان اختصاص داده شده) ﴿إِنَّ لَدَیْنا أَنْکالًا وَ جَحِیماً وَ طَعاماً ذا غُصَّةٍ وَ عَذاباً أَلِیماً﴾ (6) (همانا نزد ما قیدهای گران و دوزخ و طعام گلوگیر و عذاب دردناک است) ﴿خُذُوهُ فَغُلُّوهُ ثُمَّ الْجَحِیمَ صَلُّوهُ﴾ (7) (خزنه جهنم را بگویند این کسی را که نامه اش بدست چپش داده

(1) سوره قلم آیه 4

(2) سوره نمل آیه 23

(3) سوره النمل آیه 26

(4) توحید صدوق ره

(5) سوره حجر آیه 43

(6) سوره مزمل آیه 12

(7) سوره الحاقه آیه 31