و گاهی بشارت را در مورد انذار استعمال میکنند بنحو عنایت و مجاز مثل ﴿فَبَشِّرْهُمْ بِعَذابٍ أَلِیمٍ﴾ (1) و بشارت باین معنی مختص باهل ایمان است و مؤمن منحصر بشیعه اثنا عشری است که بدعتی در دین نگزارده و ضروریات دین یا مذهب را منکر نشده باشد و ما در کلم الطیب اخباری را که در باب بشارات شیعه وارد شده بود متذکر شدیم (2) و گفتیم که بر طبق اخبار معتبره اگر کسی با ایمان از دنیا برود اگر چه گناهانی هم داشته باشد بالاخره اهل نجات خواهد بود و بواسطه سکرات موت و عقوبات برزخ و شفاعت و مغفرت و عفو خاص الهی که برای اهل ایمان است آمرزیده میشود ولی اگر بی ایمان از دنیا برود نجاتی برای او نخواهد بود اگر چه عباداتی هم داشته باشد و این مطلب را در مواضع دیگری از این کتاب نیز متذکر شده ایم

امر دوم

در معنی «صالحات»: صالحات جمع صالحة و صالحة و صالح بمعنی چیزی است که دارای مصلحت باشد چنانچه فاسدة و فاسد بمعنی چیزی است که دارای مفسده باشد و مصلحت و مفسدة عبارت از آثار و نتایجی است که بر فعل مترتب میشود مثلا شرب دواء برای مریض اثرش رفع مرض است، پس شرب دواء عمل صالحی است که مصلحت و فائده آن رفع مرض است، و شرب سمّ اثرش هلاکت است، پس هلاکت مفسده ای است که مترتب بر عمل فاسد شرب سمّ میشود و افعال بطور کلّی از شش قسم بیرون نیست یا مصلحت دارد و هیچ مفسده ای بر آن مترتب نیست که آن را حسن صرف گویند و یا دارای مفسده و خالی از مصلحت است که آن را قبیح صرف نامند و یا اینکه نه مصلحت دارد و نه مفسده، که لغو صرف باشد و یا مصلحتش بیش از مفسده اش میباشد که آن را حسن مطلق گویند و یا مفسده اش بیش از مصلحتش باشد که قبیح مطلق نامند و یا مصلحت و مفسده اش

(1) سوره انشقاق آیه 24

(2) مجلد سیم ص 214- 222