چکیده اطلاعات بسیاری است که به راستی می تواند خواننده غیر متخصص را تا حد بالایی سیراب کند و حتی برای پژوهشگر متخصص نیز بستر پژوهشیِ مناسبی را فراهم می سازد.

سومین ویژگی کتاب که آن را در نوع خود بی نظیر ساخته، ارائه جدول اطلاعاتی برای هر سال است که در آن جدول، سه ستون عمودی با عنوان های، رویدادها، وقایع نظامی، و در گذشته ها، در نظر گرفته شده است که خواننده به آسانی و در نگاه آغازین می تواند از تمامی رویدادهای آن سال آگاهی یابد.

از ویژگی دیگر کتاب می توان به جدول های انساب، نقشه ها و شناسایی مناطق در پایان کتاب اشاره کرد. بی تردید جست وجوگر تاریخ با شخصیت ها یا نسب هایی روبه رو می شود که تصور صحیح آن آسان نیست، از این رو وجود جدول های انساب که به شناسایی جدولی نسب ها و ریشه خاندانی شخصیت ها می پردازد بسیار کار آمد و مفید است. جای ها نیز از چنین مشکلی برخوردارند، به ویژه آن که گاه در گذر تاریخ، نام محلی دگرگونی یافته یا نام جدیدی بر آن نهاده شده که تشخیص موقعیت جغرافیایی آن برای خواننده عمومی میسور نیست، جز آن که به نقشه های گذشته مراجعه کند. از این رو وجود نقشه های جغرافیایی و تعریف و شناسایی مناطق در فهم بسیاری از رویدادها کمک می رساند. نویسنده با آوردن چنین نقشه ها و نیز شناسایی مناطق بر اساس کتاب های جغرافیایی قدیم، به ویژه معجم البلدان دست رسی خوانندگان را به محتوای کتاب فراهم ساخته است.

ارائه منابع و مآخذ مربوط به رویداد، از دیگر ویژگی های کتاب به شمار است. نویسنده پس از شناسایی واقعه ای یا شخصیتی، ذیل همان رخ داد، مآخذ مختلفی را نام برده و با ذکر جلد و صفحه، برای خواننده پژوهنده، فرصت توسعه اطلاعاتی فراهم می سازد و این به نوبه خود، کتاب را ویژگی بخشیده است.

مجموعه این ویژگی ها کتاب را همانند دایرة المعارفی تاریخی ساخته است که با داشتن آن، بسیاری از نیازهای خوانندگان در خصوص تاریخ اسلام بر طرف شده یا زمینه مناسبی برای برطرف سازی آن حاصل می شود، اما با همه این ها، ضعف ها و کاستی هایی نیز در کتاب دیده می شود که اشاره ای گذرا به آن ها ضروری می نماید.

اول، آن که نویسنده کتاب ـ چنان که خود در مقدمه کتابش آورده است ـ در حوزه حقوق، دانش ورزیده و تاریخورزی او صرفاً بر اساس ذوق شخصی، آن هم در زمان های فراغت از کار حقوقی بوده است و همین امر موجب شده تا او نتواند با آگاهی کامل و به صورت روش مند به دانش تاریخ روی کند; او هم چون بسیاری دیگر به گمان این که تاریخ چیزی جز مجموعه ای از روایات و اخبار یا داستان ها نیست، به آن توجه کرده و در موارد بسیاری با اتکا بر یک مأخذ، به نقل مطالب پرداخته است بی آن که درباب صحت و سقم آن ها گفت وگویی کرده یا در صدد کشف واقعیت های نهفته برآید. این عدم آشنایی با روش پژوهش تاریخی موجب شده که نویسنده، بی توجه به اعتبار یا عدم اعتبار تاریخیِ اثری یا قدمت و تأخّر آن، به استناد پرداخته و هیچ شیوه ای را مراعات نکند. این ضعف در سرتاسر کتاب به چشم می آید.

دیگر ضعف کتاب، استناد مطالب مربوط به شخصیت ها بر کتاب الاعلام زرکلی است. هر چند به ادعای نویسنده در مقدمه کتاب، اعلامی که در کتاب الاعلام نیامده در این کتاب مورد توجه قرار گرفته اند، ولی شمار آنان چندان قابل توجه نیست. بیش تر شخصیت های مطرح شده در این کتاب، ابتدا از کتاب الاعلام تعریف یافته، چنان که نویسنده خود به آن معترف است. این کار، به ویژه برای عرب زبانان، چندان جدید نمی نماید جز در مواردی که به روی دادهای دیگر می پردازد.

گذشته از آن چه بیان شد، کتاب احداث التاریخ الاسلامی، همچون دیگر کتاب های نگاشته شده در حوزه تاریخ، از جانب داری ها و بی تفاوتی های مذهبی رنج می برد، به ویژه آن جا که رویدادهای تاریخی به گونه ای با باورهای دینی یا مذهبی نویسنده پیوندی آشکار یابد. کم تر مورخی می توان یافت که بدون پیش داوری و ذهنیت اعتقادی به چنین رویدادهایی نگریسته و