8 ـ جامع الرواة 1/190 الذریعه 24/326.
[9] ــ رجال الطوسی 348.*

دیگر منابع: اعیان الشیعه 5/24 رجال ابن داود 104 مستدرکات علم رجال الحدیث 2/354 منهج المقال 97 الفهرست (طوسی) 50 الذریعه 6/320.

حسن بن زیاد (در عصر امام رضا(علیه السلام))

از اصحاب امام رضا(علیه السلام) بود1 و از محمد بن حسن میثمی روایت کرده و ابراهیم بن سلیمان بن حیان و یعقوب بن یزید از وی روایت کرده اند.2 علامه مامقانی حسن بن زیاد را از محدثان امامیه به حساب آورده است.3 او دارای کتابی است که ابراهیم بن سلیمان آن را نقل کرده است.4 به گفته همو، احتمال دارد که وی همان حسن بن زیاد صیقل باشد و در برخی از نسخه های رجال طوسی از او به عنوان حسین یاد شده که البته حسن صحیح تر است.5 از نام کتاب و محتوای آن چیزی در منابع دیده نمی شود.

پی نوشت ها

[1] ـ رجال الطوسی 373.
[2] ــ جامع الرواة 1/199.
[3] ــ تنقیح المقال 1/278.
[4] ــ الفهرست (طوسی) 51.
[5] ــ تنقیح المقال 1/278.*

دیگر منابع: اعیان الشیعه 5/74 مجمع الرجال 2/110 الجامع فی الرجال 1/497 منهج المقال 99 الذریعه 6/321 معجم رجال الحدیث 4/331 معالم العلماء 36 قاموس الرجال 3/163.

حسن بن محبوبحسن ـ سَرّاد حسن ـ جُحْدَری (در عصر امام صادق(علیه السلام))

حسن بن حسین بن حسن جحدری کندی عربی کوفی.

از اصحاب امام صادق(علیه السلام)1 بود و از آن حضرت روایت کرده است.2 محدثانی چون حسین بن محمد بن علی أزدی و علی بن حکم روایاتی از وی نقل کرده اند.3 رجال نویسان او را محدثی ثقه و صاحب کتابی می دانند4 که از آن به کتاب الحدیث تعبیر شده است.5 تاریخ وفاتش به دست نیامد.

پی نوشت ها

[1] ـ رجال الطوسی 166 رجال ابن داود 105.
[2] ــ رجال النجاشی 1/151 خلاصة الاقوال 42.
[3] ــ جامع الرواة 1/193.
[4] ــ رجال النجاشی 1/151.
[5] ــ الذریعه 6/321.*

دیگر منابع: رجال البرقی 26 تنقیح المقال 1/273 معجم رجال الحدیث 4/305 حاوی الاقوال 1/260 اعیان الشیعه 5/49 الوجیزه 30 جامع المقال 103 مستدرکات علم رجال الحدیث 2/370 مجمع الرجال 2/103.

حسن ـ حارثی (186 ـ حدود 247 هـ )

ابوعلی حسن بن وهب بن سعید بن عمرو حارثی بغدادی.

از اولاد حارث بن کعب بود و به سال 186 هـ متولد شد.1 نیاکان او در یکی از روستاهای واسط به نام سارقیقا زندگی کرده و به دین نصاری بودند.2 آبا و اجداد او همگی کاتب دولت اموی و عباسی بودند.3 ابوعلی نیز فردی کاتب و در این فن صاحب نسب و اصل بود. او همچنین شاعری روان گو، فصیح، ادیب و بلیغ بود.4 ابوعلی معاصر ابوتمام و همدم او بود5 و از جانب وی مورد ستایش قرار گرفت.6 او از صالح بن عطیه روایت نمود،7 چنان که محمد بن موسی بن حماد بربری از او روایت کرده است.8 ابوعلی کاتب محمد بن عبدالملک زیات9 و متولی امور برخی از مناطق دمشق بود. همچنین سرپرستی دیوان رسائل و نامه رسان ها را در اواخر حکومت متوکل (خلافت 232 ـ 247 هـ ) بر عهده داشت.10 دیوان رسائل اثر وی می باشد.11 او سرانجام در اواخر حکومت متوکل و در حدود 247 هـ در دمشق درگذشت و بحتری در رثای او شعری سرود.12 برخی نیز وفات او را در حدود 280 هـ ذکر کرده اند.13

پی نوشت ها

[1] ـ الوافی بالوفیات 12/297.
[2] ــ الاغانی 23/95.
[3] ــ الوافی بالوفیات 12/297.
[4] ــ الاغانی 23/95.
[5] ــ تاریخ التراث العربی 2/4/223.
[6] ــ الاعلام 2/226.
[7] ــ تاریخ الطبری 8/54.
[8] ــ تاریخ مدینة دمشق 13/403.
[9] ــ الفهرست (الندیم) 136.
[10] ــ الوافی بالوفیات 12/297.
[11] ــ الفهرست (الندیم) 136.
[12] ــ تاریخ مدینة دمشق 13/403 تاریخ التراث العربی 2/4/223.
[13] ــ هدیة العارفین 1/268.*

دیگر منابع: فوات الوفیات 1/367 تهذیب تاریخ دمشق 4/255 معجم المؤلفین 3/302 مختصر تاریخ دمشق 7/76 سمط اللآلی 1/506.

حسن ـ حرمازی (حدود 220 هـ )

ابوعلی حسن بن علی حرمازی.

از موالی آل سلیمان بن علی بن عبدالله بن عباس و از عرب های بادیه نشین بود و در همان جا رشد و نمو کرد و سپس به بصره رفت و در آنجا ساکن شد.1 منتسب شدن وی را به حرمازی، رسیدن نسب او به حرماز بن مالک بن عمرو بن تمیم و یا سکونت در قبیله بنی حرماز