نام کتاب : دائرة المعارف مؤلفان اسلامی نویسنده : --- جلد : 1 صفحه : 264
1 [1] ـ همان خلاصة الاقوال 43. [12] ــ لسان المیزان 2/198. [13] ــ رجال النجاشی 1/178 تنقیح المقال 1/309.*
دیگر منابع: رجال النجاشی 2/225 الفهرست (الندیم) 279 منهج المقال 107 حاوی الاقوال 1/286 نقد الرجال 97 اعیان الشیعه 5/242 معجم رجال الحدیث 3/37 الوجیزه 33 مستدرکات علم رجال الحدیث 3/37.
حسن ـ عنزی (م 290 هـ )
ابوعلی حسن بن علیل (علی) بن حسین عنزی بصری بغدادی.
نام پدرش علی بود، ولی از باب تصغیر به علیل شهرت یافت. او را فردی ادیب، مورخ لغوی و محدثی راستگو دانسته اند.1 به گفته رازی، ابوعلی عنزی اهل بصره بود و در سامرا سکونت داشت2 و از عوانة بن حکم،3 محمد بن عبدالله عبدی،4 یحیی بن معین، ابونصر تمار و ابوخثیمه زهیر بن حرب دانش آموخته و روایت کرده است.5 احمد بن محمد جوهری،6 محمد بن عمران مرزبانی،7 قاسم بن محمد انباری، حسین بن قاسم کوکبی، عبدالله بن اسحاق خراسانی و ابن قانع از او روایت نقل کرده اند. عنزی در سال 290 هـ در شهر سامرا وفات یافت.8 کتاب النوادر اثر اوست.9
پی نوشت ها
[1] ـ تاریخ بغداد 7/398. [2] ــ الجرح و التعدیل 3/32. [3] ــ لسان المیزان 4/386. [4] ــ الأمالی (سید مرتضی) 4/184. [5] ــ تاریخ بغداد 7/398. [6] ــ الأمالی (مفید) 318. [7] ــ معجم البلدان 4/273. [8] ــ تاریخ بغداد 7/398. [9] ــ تاریخ الاسلام 21/155.*
دیگر منابع: الاغانی 3/89 سیر اعلام النبلاء 8/506 المعجم الصغیر 1/128 معجم المؤلفین 3/265 الاعلام 2/200 تاریخ التراث العربی 1/2/60.
حسن ـ قمی (در عصر امام هادی(علیه السلام))
حسن بن خُرّزاذ قمی.
شیخ طوسی او را اهل کشّ، روستایی در گرگان قدیم1 معرفی کرده و می گوید که از اصحاب امام هادی(علیه السلام) به شمار می رفت، ولی روایتی از ائمه(علیهم السلام)نقل نکرده است.2 او از علی بن اسباط، حسن بن علی بن فضال، موسی بن قاسم بجلی، اسماعیل بن مهران، محمد بن حماد ساسی و حسن بن علی بن نعمان روایت دارد. جبریل بن احمد، محمد بن حسن، حسین بن اشکیب و احمد بن علی قمی سلولی از او روایت نقل کرده اند.3 او محدث امامی و فردی موثق بود که هم مدح و هم ذمّ در حق او گفته شده است.4 حسن بن خُرّزاذ راویِ روایات زیادی بود، ولی گفته شده که در اواخر عمر غلوّ کرد، به همین جهت علامه و ابن داود نام او را در قسم دوم کتاب، راویان غیرموثق آورده اند.5 کتاب های اسماء رسول الله(صلی الله علیه وآله) و المتعه آثار اوست که حسن بن علی قمی آنها را روایت کرده است.6
پی نوشت ها
[1] ـ تنقیح المقال 1/276. [2] ــ رجال الطوسی 413 و 463. [3] ــ اختیار معرفة الرجال 12، 13، 20، 185 و 585. [4] ــ تنقیح المقال 1/276. [5] ــ خلاصة الاقوال 214 رجال ابن داود 439. 6 ـ رجال النجاشی 1/146.*
دیگر منابع: جامع الرواة 1/196 مجمع الرجال 2/106 معجم رجال الحدیث 4/318 منهج المقال 98 الذریعه 2/67 نقد الرجال 88 حاوی الاقوال 3/372 الوجیزه 30 قاموس الرجال 3/228.
حسن ـ قمی (قرن سوم هجری)
ابوخزرج حسن بن زبرقان قمی انصاری.
مامقانی می نویسد: لقب غالب و مشهور وی انصاری است و لقب قمی عرضی است که احتمالا به علت سکونت در قم بوده است.1 شیخ طوسی در کتاب رجال خود از او با نام حسین یاد کرده و در زمره راویانی می داند که از ائمه(علیهم السلام)روایت نقل نکرده اند.2 ابوخزرج از افرادی چون علی بن غراب، مصعب بن سلام تمیمی و فضیل بن عثمان اعور روایت نموده و احمد برقی(م 280 هـ ) نیز از وی روایت نقل کرده است.3 او محدثی امامی بوده و نجاشی در حق وی هیچ گونه مدحی نیاورده است.4
قمی دارای کتابی است که احمد برقی آن را روایت کرده است.5 از نام و محتوای آن چیزی در میان نیست.
پی نوشت ها
[1] ـ تنقیح المقال 1/278. [2] ــ رجال الطوسی 471. [3] ــ جامع الرواة 1/199. [4] ــ رجال النجاشی 1/159. [5] ــ الفهرست (طوسی) 59.*
دیگر منابع: نقد الرجال 89 معجم رجال الحدیث 4/329 منهج المقال 99 مجمع الرجال 2/109 اعیان الشیعه 5/73 الجامع فی الرجال 1/496 الذریعه 6/321 معالم العلماء 41 حاوی الاقوال 3/375 قاموس الرجال 3/238 لسان المیزان 2/284.
حسن ـ کرخی (در عصر امام صادق(علیه السلام))
حسن بن سری کرخی عبدی انباری کاتب.
در اصل کوفی بوده، ولی در محله کرخ بغداد سکونت داشت.1 او
نام کتاب : دائرة المعارف مؤلفان اسلامی نویسنده : --- جلد : 1 صفحه : 264