حسن ـ کوفی (قرن سوم هجری)

حسن (حسین) بن موفق کوفی.

اهل کوفه، از محدثان شیعه و فردی موثق بود، ولی روایات زیادی از او نقل نشده است.1 شیخ طوسی او را صاحب روایات،2 و نجاشی صاحب کتاب نوادری دانسته که احمد بن میثم آن را نقل می کند.3 از آنجا که حمید بن زیاد (م 310 هـ ) با یک واسطه از حسن بن موفق روایت می کند، می توان حسن را از رجال قرن سوم به شمار آورد.

پی نوشت ها

[1] ـ رجال النجاشی 1/169.
[2] ــ الفهرست (طوسی) 51.
[3] ــ رجال النجاشی 1/169.*

دیگر منابع: جامع الرواة 1/228 منهج المقال 109 مجمع الرجال 2/158 تنقیح المقال 1/312 مستدرکات علم رجال الحدیث 3/62 الجامع فی الرجال 1/560 اعیان الشیعه 5/321 الوجیزه 34 معالم العلماء 35 نقد الرجال 99 معجم رجال الحدیث 5/146.

حسن ـ کوفی (در عصر امام حسن عسکری(علیه السلام))

ابومحمد حسن بن ظریف بن ناصح کوفی.

اهل کوفه و ساکن بغداد1 و صحابی امام هادی(علیه السلام) بود.2 او زمان امام حسن عسکری(علیه السلام) را درک نمود و امام جواب چندین پرسش را که در ذهن حسن خطور کرده بود، برایش فرستاد.3 او از پدرش ظریف و نیز از نضر بن سوید، ابن ابی عمیر و حماد بن عیسی روایت نمود و احمد برقی، سعد بن عبدالله، سهل بن زیاد و عبدالله بن جعفر حمیری از وی نقل روایت کرده اند.4 نجاشی او را توثیق کرده و گوید: کتاب نوادری داشته که افراد بسیاری از جمله محمد بن علی بن محبوب آن را روایت کرده اند.5

پی نوشت ها

[1] ـ رجال النجاشی 1/176.
[2] ــ رجال الطوسی 413.
[3] ــ مناقب آل ابی طالب 4/463. 4 ـ معجم رجال الحدیث 4/367. 5 ـ رجال النجاشی 1/176.*

دیگر منابع: الفهرست (طوسی) 48 الارشاد 2/331 جامع الرواة 1/204 تنقیح المقال 1/286 الذریعه 24/327 خلاصة الاقوال 43 حاوی الاقوال 1/270 قاموس الرجال 3/270 الوجیزه 31 رجال ابن داود 109.

حسن ـ لؤلوئی (قرن سوم هجری)

ابومحمد حسن بن علی لؤلوئی شعیری.

گاه از او با نام حسین یاد می شود. شیخ طوسی وی را در شمار مؤلفان و محدثان یاد کرده است.1 لؤلوئی حدیث را از کسانی چون حسن بن ایوب صحابی امام کاظم(علیه السلام)،2 محمد بن فضیل،محمد بن زائد خزّاز و موسی بن سابق کوفی صحابی امام صادق(علیه السلام) استماع کرده و روایاتی را نقل کرده است.3 از لؤلوئی افرادی مانند جعفر بن محمد فزاری،4 حمید بن زیاد و محمد بن علی بن محبوب روایت کرده اند.5 کتاب الحدیث اثر اوست.6

با توجه به روایت او از اصحاب امام ششم و هفتم و روایت حمید بن زیاد (م 310 هـ ) از شعیری، وی را از رجال قرن سوم به شمار می آوریم.

پی نوشت ها

[1] ـ الفهرست (طوسی) 51.
[2] ــ تفسیر القمی 2 / 295.
[3] ــ الفهرست (طوسی) 232 و 244. 4 ـ تفسیر القمی 2/295. 5 ـ جامع الرواة 1/217. 6 ـ الذریعه 6/322.*

دیگر منابع: مجمع الرجال 2 / 138 الجامع فی الرجال 1 / 532 معالم العلماء 36 نقد الرجال 95 منهج المقال 105 جامع الرواة 1 / 217 مستدرکات علم رجال الحدیث 3 / 10 معجم رجال الحدیث 5 / 70 تنقیح المقال 1/300.

حسن ـ لؤلوئی (116 ـ 204 هـ )

ابوعلی حسن بن زیاد لؤلوئی.

اصل او از کوفه بوده1 و در حدود 116 هـ به دنیا آمد2 و در بغداد می زیست. او از شاگردان ابوحنیفه بود و دروس فقه را نزد وی، و علم حدیث را نیز از ابن جریج آموخت.3 او از فقهای حنفی و مردی فاضل و عالم به مذهب ابوحنیفه و حافظ رأی و قول او بود.4 افرادی مثل محمد بن شجاع ثلجی، شعیب بن ایوب صریفینی و ولید بن حماد لؤلؤی از او روایت کرده اند.5 او با اینکه از ابن جریج دوازده هزار حدیث نوشت و نقل کرد، اما برخی او را ضعیف الحدیث دانسته و گفته اند که در نقل حدیث موثق و قابل اعتماد نبود، بلکه کذاب بود. حتی برخی در اسلام او تردید کرده اند. او در سال 194 هـ به جای حفص بن غیاث قاضی کوفه شد،6 اما در این کار موفق