اختلاف کرده اند، چنان که رازی از قول احمد بن حنبل آورده است که سُنید ملازم حجاج بود و چه بسا دیده می شد که حجاج از کتاب خویش بر او املا می کرد و امیدوارم که او جز به راستی حدیث نکند1 و در نقل دیگری از نسائی تصریح شده که سُنید ثقه نیست، اما برخی علمای رجال او را ثقه و راستگو دانسته اند. کسانی چون حسن بن صباح بزار، احمد بن سعید حمال، احمد بن محمد بن هانی الاثرم و احمد بن ابی خیثمه از او روایت نقل کرده اند2 و ابوحاتم رازی پدر خود را از جمله راویان وی برشمرده است.3 ذهبی می نویسد: سنید صاحب کتابی در تفسیر بوده و اظهار می دارد که آن را مشاهده کرده است،4 هر چند نامی از کتاب برده نشده است. به هر حال او در سال 226 هـ از دنیا رفت.5

پی نوشت ها

[1] ـ الجرح و التعدیل 4/326 تاریخ اسماء الثقات 109.
[2] ــ تاریخ بغداد 8/43.
[3] ــ الجرح و التعدیل 4/326.
[4] ــ تذکرة الحفاظ 2/459.
[5] ــ تهذیب الکمال 12/164.*

دیگر منابع: تاریخ الطبری 1/87 تاریخ الاسلام 16/191 میزان الاعتدال 2/236 خلاصة تهذیب تهذیب الکمال 4/244 تقریب التهذیب 1/335 الثقات 8/304 سیر اعلام النبلاء 10/627 الاکمال 5/84 طبقات المفسرین 1/215 شذرات الذهب 2/59 معجم المؤلفین 4/283 الکنی و الاسماء (دولابی) 2/35.

حسین بن ایوب (زنده در قرن سوم هجری)

حسین بن ایوب.

مامقانی می نویسد: وی از راویان مجهول است، اما ظاهراً امامی مذهب و شیعه بوده است.1 به نوشته شیخ طوسی، صیرفی دارای کتابی بوده که حسن بن محمد بن سماعه (م 263 هـ ) آن را روایت کرده است2 و بر این اساس می توان او را از محدثان قرن سوم به شمار آورد. برخی از نویسندگان معاصر نام اثر وی را کتاب الحدیث ذکر کرده اند.3

پی نوشت ها

[1] ـ تنقیح المقال 1/321. 2 ـ الفهرست (طوسی) 57. 3 ـ الذریعه 6/323.

دیگر منابع: نقد الرجال 102 لسان المیزان 2/274 منهج المقال 111 معالم العلماء 39 مجمع الرجال 2/168 معجم رجال الحدیث 5/201 دائرة المعارف الشیعیة العامه 8/200 جامع الرواة 1/234 اعیان الشیعه 5/460 قاموس الرجال 3/423.

حسین بن زیاد (در عصر امام رضا(علیه السلام))

حسین بن زیاد.

از اصحاب موثق امام رضا(علیه السلام) بود1 و ظاهراً امام صادق(علیه السلام)را نیز درک کرده و از آن حضرت روایاتی را نقل کرده است.2 همچنین از فردی به نام یعقوب بن جعفر روایت کرده است.3 کسانی چون ولید بن حماد،4 ابان بن عثمان5 و جعفر بن محمد از شاگردان وی بوده و از او روایت کرده اند.6 وی دارای تألیفی به نام کتاب الرضا(علیه السلام)می باشد.7 برخی از رجال شناسان وی را با حسن بن زیاد و حسین بن زیاد عطّار یک نفر دانسته اند.8

پی نوشت ها

[1] ـ رجال الطوسی 374.
[2] ــ تهذیب الاحکام 8/164.
[3] ــ الکافی 5/552.
[4] ــ الفهرست (طوسی) 57.
[5] ــ الکافی 4/114.
[6] ــ جامع الرواة 1/240. 7 ـ الفهرست (طوسی) 57. 8 ـ معجم رجال الحدیث 5/239.

دیگر منابع: قاموس الرجال 3/453 اعیان الشیعه 6/23 منهج المقال 112 تنقیح المقال 1/328 نقد الرجال 104 الجامع فی الرجال 1/597 مجمع الرجال 2/175 معالم العلماء 39 مستدرکات علم رجال الحدیث 3/130 من لا یحضره الفقیه 2/223.

حسین بن علی (زنده پیش از 241 هـ )

ابوعلی حسین بن علی.

از محدثان حنفی مذهب بوده که پیش از سال 241 هـ در قید حیات بوده است. احمد بن حنبل را ملاقات کرده و از وی حدیث شنیده است.1 کتابی در موضوع «سنت» اثر اوست که در آن، با کسانی که قائل به مخلوق بودن قرآن هستند، به مخالفت پرداخته و آنها را جهمی، فرقه ای از معتزله پیرو جهم بن صفوان دانسته و گفته که جهمیّه پیش ما از کفارند و لفظیّه همان قائلان به مخلوق بودن الفاظ قرآن، زندیقان این امت اند و آنها مردم را به گمراهی می اندازند.2

پی نوشت ها

[1] ـ معجم المؤلفین 4/27.
[2] ــ طبقات الحنابله 1/142.*

حسین بن محمد (زنده در قرن سوم هجری)

حسین بن محمد بن سلیمان.

از دانشمندان شیعه است که در قرن سوم می زیست.1 احمد بن