برادرش حسن به اهواز و سپس قم منتقل شدند و در قم درگذشت.1 حسین در شمار صحابی امامان بزرگوار حضرت رضا، جواد و هادی(علیهم السلام) قرار داشت2 و از آنها روایت دارد.3 همچنین از عثمان بن عیسی، فضالة بن ایوب و ابن ابی عمیر روایت کرده و نامش در سند بیش از پنج هزار روایت آمده است.4 حسین همچون برادرش حسن از محدثان موثق و از بزرگان امامیه و فقیه آنان به شمار می رفت که به اتفاق هم سی کتاب تألیف کردند که عبارت اند از: الوضوء الصلاة الزکاة الصوم الحج النکاح الطلاق العتق و التدبیر و المکاتبه الأیمان و النذور التجارات و الاجارات الخمس الشهادات الصید و الذبائح المکاسب الأشربه الزیارات التقیه الردّ علی الغلاة المناقب المثالب الزهد المروّه حقوق المؤمنین و فضلهم تفسیر القرآن الوصایا الفرائض الحدود الدیات الملاحم و الدعاء. افرادی چون حسین بن حسن بن ابان، احمد بن محمد بن عیسی و احمد برقی کتب او را نقل کرده اند.5

پی نوشت ها

[1] ـ الفهرست (طوسی) 58.
[2] ــ رجال الطوسی 372، 400 و 412.
[3] ــ الفهرست (طوسی) 58.
[4] ــ معجم رجال الحدیث 5/243.
[5] ــ رجال النجاشی 1/171.*

دیگر منابع: الفهرست (الندیم) 277 اختیار معرفة الرجال 551 خلاصة الاقوال 49 معالم العلماء 40 رجال البرقی 54 رجال ابن داود 123 جامع الرواة 1/241 اعیان الشیعه 6/27.

حسین ـ بجلی (در عصر امام صادق(علیه السلام))

حسین بن مصعب بن مسلم بجلی کوفی هَمدانی.

اهل کوفه و از اصحاب امام باقر و امام صادق(علیهما السلام)به شمار می رفت1 و از امام صادق(علیه السلام)روایت کرده است.2 او از راویان امامی مذهب بود و افرادی چون محمد بن ابی عمیر3 و محمد بن زیاد بن عیسی از وی روایت کرده اند.4 کتاب الحدیث اثر اوست.5

پی نوشت ها

[1] ـ رجال الطوسی 115 و 169.
[2] ــ الجامع فی الرجال 1/633.
[3] ــ جامع الرواة 1/255.
[4] ــ الفهرست (طوسی) 58.
[5] ــ الذریعه 6/325.*

دیگر منابع: دائرة المعارف الشیعیة العامه 8/335 مجمع الرجال 2/199 اعیان الشیعه 6/173 رجال البرقی 26 منهج المقال 117 مستدرکات علم رجال الحدیث 200 قاموس الرجال 3/329.

حسین ـ بغدادی (م قرن سوم هجری)

حسین بن درید بن عتاهیه بغدادی.

به گفته الندیم، وی عموی ابن درید ابوبکر محمد بن حسن بن درید بن عتاهیه بصری (223 ـ 321 هـ ) می باشد و ابن درید کتاب مسالمات الاشراف را از عمویش آموخته و روایت کرده است.1 بنابر این، یا در الفهرست الندیم درباره نسب او اشتباهی رخ داده و به غلط حسین بن محمد آمده2 و یا اینکه از نسب ابن درید نام جدش که محمد بوده حذف شده است، چرا که مشابه همین گفته، در اغانی ابوالفرج اصفهانی هم وجود دارد که ابن درید از عمویش حسین بن محمد، و او از عباس بن هشام بن محمد کلبی و عبدالله بن ابی سعد روایت کرده است.3 حاتم بن قبیصه مهلبی دیگر استاد اوست.4 به هر حال، حسین بن درید تربیت برادرزاده اش محمد را بر عهده داشته و ابوعثمان اشناندانی سعید بن هارون لغوی (م 256 هـ ) را به عنوان معلم او برگزیده بود و در مقابل از بر کردن قصیده حارث بن حلزه یشکری، از شاعران جاهلی و درگذشته 50 پیش از هجرت، از عمویش جایزه دریافت کرد.5 تاریخ درگذشت حسین بن درید به دست نیامد، اما با توجه به اینکه ابوعثمان اشناندانی (م 256 هـ ) را در کودکی یا نوجوانی برادرزاده اش، معلم او قرار داده است، روشن است که در نیمه نخست سده سوم می زیسته و به احتمال زیاد در همین قرن درگذشته است.

پی نوشت ها

[1] ـ الفهرست (الندیم) 67.
[2] ــ همان.
[3] ــ الاغانی 12/9 و 13، ذیل أعشی و بنی عبدالمدان.
[4] ــ تصحیفات المحدثین 419 تاریخ مدینة دمشق 10/277.
[5] ــ تاریخ بغداد 2/193.*

دیگر منابع: تاریخ مدینة دمشق 2/9، 17/233، 18/134، 28/4 و 34/479 معجم البلدان 2/151 ایضاح المکنون 2/473 دائرة المعارف الشیعیة العامه 8/146.

حسین ـ بغدادی (م 226 هـ )

ابوعلی حسین بن داود مصیصی محتسب بغدادی، مشهور به سنید.

اهل بغداد و ساکن ثغر، منطقه ای در ترکیه بود و نزد فرج بن فضاله، ابومعاویه ضریر، حجاج بن محمد اعور و دیگران حدیث فرا گرفت. سنید را از بزرگان علم حدیث برشمرده اند، اما در توثیق او