حسین ـ خزاز (م 282 هـ )

ابوعبیدالله حسین بن حمید بن ربیع خزاز لخمی کوفی.

اهل کوفه بود و زمانی به بغداد مسافرت کرد و نزد ابی نعیم فضل بن دکین، علی بن بهرام عطار، مخول بن ابراهیم نهدی و عیسی بن عبدالرحمان همدانی علم حدیث را فرا گرفت.1 افرادی چون محمد بن عمر کاغذی و محمد بن عبدالله بن عمران از او روایت کرده اند. برخی از علمای رجال مانند مالک بن سعیر، ابن مطین و ابن عدی او را غیرثقه و دروغگو دانسته اند.2 حسین لخمی کتابی در تاریخ تألیف کرده که از عنوان آن چیزی در منابع نیامده است. وی سرانجام در 282 هـ در کوفه از دنیا رفت.3

پی نوشت ها

[1] ـ تاریخ بغداد 8/38. 2 ـ لسان المیزان 2/281.
[3] ــ المنتظم 12/349.

دیگر منابع: تاریخ الاسلام 21/158 میزان الاعتدال 1/533 معجم المؤلفین 4/5 لغت نامه دهخدا 6/7953 الکامل فی ضعفاء الرجال 2/368 دیوان الضعفاء و المتروکین 1/199.

حسین ـ خزاعی (قرن سوم هجری)

حسین بن دعبل بن علی بن رزین بن سلیمان خزاعی دعبلی.

از خاندان رزین بن سلیمان، خاندانی ادیب و شاعر و فرزند دعبل شاعر مشهور شیعه در عصر امام رضا(علیه السلام)بود.1 او از پدرش روایت و حکایت کرده و افرادی چون ابن مهرویه و ازهر بن محمد از او روایت کرده اند.2 حسین بن دعبل همچون پدرش از شاعران مشهور بوده و اشعاری نمکین داشته است و به همین سبب محمد بن واصل، والی معتمد عباسی (خلافت 256 ـ 279 هـ ) در فارس از وی درخواست کرد تا اشعاری را درباره گروهی سروده یا انشاد کند و بعضی را به بعضی دیگر تشبیه نماید و چون حسین به خوبی از عهده کار برآمد و اشعارش مورد قبول ابنواصل واقع شد، ده هزار درهم پاداش دریافت کرد.3 از وی دیوان شعری بر جای مانده که بنا بر نقل الندیم، بالغ بر دویست برگ بوده است.4 تاریخ مرگ حسین معلوم نیست، ولی با توجه به وفات پدرش در سال 246 هـ ، باید او را از شاعران قرن سوم به شمار آورد.

پی نوشت ها

[1] ـ الفهرست (الندیم) 183.
[2] ــ الاغانی 19/47 و 20/133.
[3] ــ طبقات الشعراء (ابن معتز) 407 و 408.
[4] ــ الفهرست (الندیم) 183.*

دیگر منابع: تاریخ التراث العربی 2/4/94 الذریعه 9/23 لغت نامه دهخدا 6/7940.

حسین ـ خَفّاف (در عصر امام صادق(علیه السلام))

ابوعلی حسین بن خالد بن طهمان خفّاف زندجی کوفی أزدی عامری.

از موالی بنی اسد یا بنی عامر1 و صحابی امام باقر2 و امام صادق(علیهما السلام)به شمار می رفت3 و از آن دو حضرت4 و همچنین ابوبصیر و سعد اسکاف روایت نقل کرده است. برخی نوشته اند که ایشان احتمالا امام کاظم و امام رضا(علیهما السلام)را نیز درک کرده است.5 محمد بن ابی عمیر، صفوان بن یحیی و دیگران از او روایت کرده اند.6 برخی وی را موثق،7 و بعضی مردود دانسته اند.8 به گفته شیخ طوسی، ابوعلی به شغل خیاطی یا لباس فروشی اشتغال داشت9 و یک چشمش نابینا بود.10 او دارای تألیفاتی چون اصل11 و کتاب الحدیث12 بوده است. تاریخ وفاتش به دست نیامد، ولی عمری نسبتاً طولانی (حدود نود سال) داشته است.13

پی نوشت ها

[1] ـ رجال النجاشی 1/162.
[2] ــ رجال البرقی 15.
[3] ــ رجال الطوسی 169.
[4] ــ اختیار معرفة الرجال 44.
[5] ــ معجم رجال الحدیث 5/183 ـ 185.
[6] ــ الفهرست (طوسی) 54.
[7] ــ مستدرکات علم رجال الحدیث 3/79.
[8] ــ تنقیح المقال 1/317.
[9] ــ رجال الطوسی 169.
[10] ــ اختیار معرفة الرجال 365.
[11] ــ الذریعه 2/146.
[12] ــ همان 6/323.
[13] ــ معجم رجال الحدیث 5/184.*

دیگر منابع: لسان المیزان 2/299 نقد الرجال 101 رجال ابن داود 120 جامع الرواة 1/231 منهج المقال 110 معالم العلماء 38.

حسین ـ خلیع (م 250 هـ )

ابوعلی حسین بن ضحاک بن یاسر خلیع أشقر باهلی بصری.

از موالی قبیله باهله بود و در سال 162هـ در بصره به دنیا آمد و در همان جا رشد و پرورش یافت.1 ابوالفرج اصفهانی در شرح حال مفصلی که از وی ارایه کرده، می نویسد: خلیع از شاعران دولت بنی عباس و از ندیمان خاص آنها و جلیس محمد امین (خلافت 193 ـ 198 هـ ) بود و از آن پس نیز تا پایان عمر در دربار خلفای عباسی تا