284.
[3] ــ رجال النجاشی 2/356.
[4] ــ تنقیح المقال 2/53.
[5] ــ الذریعه 6/360.
[6] ــ معجم رجال الحدیث 14/183.
[7] ــ نقد الرجال 280 جامع الرواة 2/39.
[8] ــ مستدرکات علم رجال الحدیث 6/347.
[9] ــ تنقیح المقال 2/53.
[10] ــ رجال النجاشی 2/356 الفهرست (طوسی) 167.
[11] ــ حاوی الاقوال 4/315.
[12] ــ الذریعه 6/359.
[13] ــ رجال النجاشی 2/356.
[14] ــ جامع الرواة 2/29.*

دیگر منابع: دائرة المعارف الشیعیة العامه 16/90 قاموس الرجال 7/480 مجمع الرجال 5/94 خلاصة الاقوال168 نقد الرجال 280 نضد الایضاح 365.

مجاشع ـ کاتب (م پیش از 213هـ )

مجاشع بن مسعدة بن سعید بن صول کاتب.

وی از دوستان نزدیک ابوالعتاهیه شاعر معروف (م 213هـ ) بود و روزگار خویش را در خدمت وی گذرانید، به طوری که وقتی برای ده روز از یکدیگر دور شدند، باعث نگرانی آنان شد.1 الندیم مجموعه اشعار مجاشع و برادرش عمرو را پنجاه ورقه ثبت کرده است.2 عمرو بن مسعده نویسنده ای توانا و بلیغ و وزیر مأمون عباسی بود.3 گفته اند که مجاشع پیش از ابوالعتاهیه درگذشته است.4

پی نوشت ها

[1] ـ الاغانی 4/20 و 89.
[2] ــ الفهرست (الندیم) 192.
[3] ــ وفیات الاعیان 3/475.
[4] ــ الاغانی 4/20.*

مجاهد ـ مکی (2
[1] ـ 104هـ )

ابوحجاج مجاهد بن جبیر مکی قرشی مخزومی.

اهل مکه بود و در سال 21هـ به دنیا آمد1 و در کوفه سکونت داشت.2 او علوم قرآنی و تفسیر را نزد اساتیدی چون ابن عباس و عبدالله بن سائب فرا گرفت و شاگردانی چون عبدالله بن کثیر و ابوعمرو بن علاء علوم قرائت و قرآن را از او آموختند.3 او از ابوهریره، عایشه و دیگران روایت نقل می کرد و افرادی چون عکرمه، طاووس و عمرو بن دینار از او روایت نقل می کردند.4 او مردی عابد، پرهیزکار،5 مفسر، قاری و فقیه، یکی از بزرگان و تابعین کوفه6 و از محدثان موثق بود.7 او جهت تحقیق سفرهایی به شهرها داشته است از جمله برای دیدن چاه برهوت به حضرموت در یمن و به قصد تحقیق در مورد هاروت و ماروت به بابل سفر کرد.8 گویند که او سی مرتبه قرآن را به ابن عباس عرضه داشت و هر مرتبه مطالب جدیدی فرامی گرفت.9 سرانجام در 83 سالگی در مکه در سال 104هـ درگذشت.10 در تاریخ وفات وی اختلاف است.11 از جمله آثار او تفسیر می باشد.12

پی نوشت ها

[1] ـ خلاصة تهذیب تهذیب الکمال 10/42.
[2] ــ سیر اعلام النبلاء 4/449.
[3] ــ غایة النهایه 2/41.
[4] ــ تاریخ الاسلام 7/235.
[5] ــ الثقات 5/419.
[6] ــ تهذیب الکمال 27/228.
[7] ــ سیر اعلام النبلاء 4/451.
[8] ــ الجرح و التعدیل 8/319.
[9] ــ تاریخ الاسلام 7/235.
[10] ــ معجم الادباء 18/77.
[11] ــ التاریخ الکبیر 7/411 الثقات 5/419.
[12] ــ کشف الظنون 1/458.*

دیگر منابع: البدایة و النهایه 9/224 میزان الاعتدال 3/439 تذکرة الحفاظ 1/92 الاصابه 6/165 شذرات الذهب 1/125 الاعلام 5/278.

محبوب بن حسنمحمد ـ بصری محسن ـ بجلی (در عصر امام رضا(علیه السلام))

ابومحمد مُحَسّن بن احمد بجلی قیسی.

اطلاعات زیادی درباره او در منابع دیده نمی شود، جز آنکه از اصحاب امام کاظم1 و امام رضا(علیهما السلام)2 و از موالی قیس عیلان3 بود. از امام رضا(علیه السلام)4، ابان بن عثمان، عبدالله بن بکیر و یونس بن یعقوب روایت دارد. محدثانی چون احمد بن محمد بن خالد برقی، علی بن حسن بن فضال و سهل بن زیاد از او روایت نموده اند.5 به نظر برخی رجال نویسان، بجلی امامی مذهب ولی مجهول الحال می باشد.6 وی دارای کتابی است که احمد برقی (م 280هـ ) آن را روایت کرده است.7

پی نوشت ها

[1] ـ رجال البرقی 51.
[2] ــ رجال الطوسی 393.
[3] ــ رجال ابن داود 284.
[4] ــ رجال النجاشی 2/375.
[5] ــ معجم رجال الحدیث 14/193.
[6] ــ تنقیح المقال 2/54.
[7] ــ الفهرست (طوسی) 263.*

دیگر منابع: منهج المقال 272 نقد الرجال 281 قاموس الرجال 7/485 مجمع الرجال 5/96 جامع الرواة 2/42 مستدرکات علم رجال الحدیث 6/352 معالم العلماء 123 الذریعه 6/360 حاوی الاقوال 4/323.

محفوظ ـ همدانی (م قرن سوم هجری)

محفوظ بن نصر همدانی کوفی.

همدانی از محدثان موثق و مورد اعتماد کوفه بود،1 اگر چه به