بود.1 او از پدرش روایت نقل کرده است.2 شیخ طوسی وی را جزو کسانی که از ائمه(علیهم السلام) روایتی ندارند، ذکر کرده، ولی جدش ملقام را از یاران امام باقر(علیه السلام) دانسته است.3 نجاشی نیز پدرش را از راویان امام صادق(علیه السلام)برشمرده است.4 رجال نویسان او را شخصی موثق و مورد اعتماد5 و صاحب اثری به نام کتاب الحدیث ذکر کرده اند.6 تاریخ درگذشت او مشخص نیست، ولی با توجه به اینکه سعد بن عبدالله اشعری (م 301هـ ) از موسی بغدادی (راوی محمد بن مصبح) روایت کرده،7 می توان وفات او را در قرن سوم گمانه زد.

پی نوشت ها

[1] ـ رجال النجاشی 2/274.
[2] ــ میزان الاعتدال 4/118.
[3] ــ رجال الطوسی 51 و 139. 4 ـ رجال النجاشی 2/372.
[5] ــ رجال ابن داود 337. 6 ـ الذریعه 6/365.
[7] ــ رجال النجاشی 1/404 جامع الرواة 2/275.*

دیگر منابع: الفهرست (طوسی) 130 خلاصة الاقوال 159 ایضاح الاشتباه 284 نضد الایضاح 321 منهج المقال 323 تنقیح المقال 3/188 نقد الرجال 334 معجم رجال الحدیث 17/260 لسان المیزان 5/382 السنن (دار قطنی) 2/30.

محمد ـ کوفی (قرن سوم هجری)

محمد بن بشیر کوفی.

اهل کوفه و برادر علی بن بشیر و هر دو نفر از محدثان موثق شیعه می باشند.1 محمد از هیچ یک از ائمه(علیه السلام)روایتی ندارد2 و احمد بن محمد بن خالد برقی (م 280هـ ) تنها کسی است که از او روایت کرده است.3 او در شهر قم درگذشت4 و کتاب النوادر اثر اوست.5 تاریخ درگذشت وی معلوم نیست، اما به جهت اینکه معاصر با احمد برقی است از رجال قرن سوم، و به احتمال قوی درگذشته همین قرن بوده است. شخص دیگری که در منابع شیعه با عنوان محمد بن بشیر شهرت دارد، صحابی امام کاظم(علیه السلام)بوده که به واقفیه پیوست و امام رضا(علیه السلام)او را نفرین کرد.6 بنابراین زمان حیات وی حدود نیم قرن پیش از محمد بن بشیر ثقه است.

پی نوشت ها

[1] ـ رجال النجاشی 2/236.
[2] ــ رجال ابن داود 300.
[3] ــ الفهرست (طوسی) 153.
[4] ــ خلاصة الاقوال 155.
[5] ــ منهج المقال 286.
[6] ــ اختیار معرفة الرجال ص 477.*

دیگر منابع: مستدرکات علم رجال الحدیث 6/481 جامع الرواة 2/80 تنقیح المقال 2/87 معجم رجال الحدیث 15/127 قاموس الرجال 8/77 جامع المقال 119 طرائف المقال 1/344 مجمع الرجال 5/164 الذریعه 24/338.

محمد ـ کوفی (م قرن سوم هجری)

ابوالقاسم محمد بن مثنی بن قاسم کوفی حضرمی.

اهل کوفه و فردی موثق بود.1 با دو واسطه از امام صادق(علیه السلام)روایت کرد. بیشتر روایات وی از جعفر بن محمد بن شریح می باشد.2 برخی وی را در زمره راویانی که از ائمه(علیهم السلام) روایت نکرده اند، آورده اند.3 شیخ طوسی وی را تحت عنوان محمد بن قاسم بن مثنی آورده و می گوید: از او کتابی بر جای مانده که احمد بن میثم آن را روایت کرده است.4 آقابزرگ از این اثر با عنوان کتاب الحدیث یاد کرده است.5 به علاوه، وی دارای اثری به نام اصل بوده که علامه تستری ادعا کرده که آن را در کتابخانه محدث جزائری مشاهده کرده است.6 تاریخ وفات وی مشخص نیست، اما به استناد اینکه از جعفر بن محمد بن شریح که از راویان اواخر قرن دوم یا اوایل قرن سوم است، روایت کرده، می توان وفات وی را در قرن سوم دانست.

پی نوشت ها

[1] ـ رجال النجاشی 2/279.
[2] ــ قاموس الرجال 9/543.
[3] ــ رجال ابن داود 333.
[4] ــ الفهرست (طوسی) 313.
[5] ــ الذریعه 364.
[6] ــ قاموس الرجال 9/543.*

دیگر منابع: تنقیح المقال 3/178 منهج المقال 316 مجمع الرجال 6/31 خلاصة الاقوال 160 مستدرکات علم رجال الحدیث 7/303 الوجیزه 103 جامع الرواة 2/187 دائرة المعارف الشیعیة العامه 16/580 معجم رجال الحدیث 17/185.

محمد ـ کوفی (م قرن سوم هجری)

محمد بن غورک کوفی.

از وی اطلاع زیادی در دست نیست. گفته اند که اهل کوفه و از محدثان شیعه بود و احادیث اندکی دارد.1 از ابوسعید محمد بن اسعد تغلبی مصیصی روایت کرده است.2 جندل بن والق (م 226هـ ) و محمد بن عبدالله حضرمی مطین (م 297هـ ) از وی روایت کرده اند،3 از این رو درگذشت ابن غورک هم در قرن سوم تخمین زده می شود. محمد بن غورک کتابی حدیثی و یا مجموعه ای روایی داشته که ابراهیم بن سلیمان خزاز نهمی آن را روایت کرده است.4

پی نوشت ها

[1] ـ رجال النجاشی 2/263.
[2] ــ تهذیب الکمال 24/430.
[3] ــ المعجم