ابوحسین و ابوحسن از جمله کنیه هایی است که به وی نسبت داده شده است.1 وی از تیره بنی جحاش2 یا ثعلبه بود3 و در زمره شعرای عصر جاهلی قرار داشت.4 ایشان فردی بدزبان و دارای اشعار هجائی،5 و در آغاز از دشمنان اسلام بود، اما سرانجام به سال نهم هجری مسلمان شد6 و در ردیف صحابه قرار گرفت7 و گویا در سال دهم هجری درگذشت.8 از او دیوان شعری باقی مانده که ابن سکیت آن را روایت کرده است.9

پی نوشت ها

[1] ـ الاصابه 6/85 تاریخ التراث العربی 2/2/230.
[2] ــ تاریخ التراث العربی 2 /2/230. 3 ـ المعارف 84 . 4 ـ طبقات الشعراء (جمحی) 31. 5 ـ الاستیعاب 4/1470. 6 ـ تاریخ الادب العربی (بلاشیر) 301. 7 ـ خزانة الادب 2/117.
[8] ــ الاعلام 7/211.
[9] ــ تاریخ الادب العربی (بروکلمان) 1/170.*

دیگر منابع: طبقات فحول الشعراء 40 المؤتلف والمختلف 250 معجم الشعراء 427 اسد الغابه 4/351 کشف الظنون 1/814 سمط اللآلی 83 الاغانی 9/158 العقد الفرید 2/315 لغت نامه دهخدا 1/482.

مُساور ـ ورّاق (م حدود 150هـ )

مساور بن سوار بن عبدالحمید ورّاق کوفی.

اهل کوفه1 و از خاندان قیس بن عیلان بود. برخی او را از بردگان خویلد از قبیله عدنان دانسته اند. او فردی شاعر و محدث بود و اشعاری2 کم، و اخبار بسیار داشت.3 زندگی خود را از طریق استنساخ کتاب می گذراند4 و از کسانی چون شعیب بن یسار و جعفر بن عمرو بن حریث روایت نقل کرده5 و بزرگانی از اصحاب حدیث مانند سعید بن جبیر، سفیان بن عیینه و ابواسامه از او حدیث نقل کرده اند.6 او در برخی اشعار خود از ابوحنیفه و اصحابش به بدی یاد کرده است. این اشعار بر ایشان گران آمد، از این رو او را تهدید کردند. ابن سوار هم در اشعاری دیگر رضایت آنان را جلب کرد و مورد احترام ابوحنیفه واقع شد.7 ابن حجر وی را فردی راستگو،8 و ابن حبان او را در شمار افراد موثق آورده است.9 مساور درحدود 150هـ درگذشت.10 پنجاه ورقه شعر از وی باقی مانده است.11

پی نوشت ها

[1] ـ الثقات 7/502.
[2] ــ الاغانی 18/149.
[3] ــ خلاصة تهذیب تهذیب الکمال 10/103.
[4] ــ معجم المؤلفین 12/224.
[5] ــ تقریب التهذیب 2/241.
[6] ــ الثقات 7/502.
[7] ــ الاغانی 18/151 و152.
[8] ــ تقریب التهذیب 2/241. 9 ـ الثقات 7/502.
[10] ــ الاعلام 7/213.
[11] ــ الفهرست (الندیم) 184.*

دیگر منابع: الجرح و التعدیل 8/351 التاریخ الکبیر 7/418 دائرة المعارف الشیعیة العامه 17/106.

مستهل ـ اسدی (م 150هـ )

مستهل بن کمیت بن زید بن حبیش بن مجالد اسدی کوفی.

اهل کوفه بود و در آنجا زندگی می کرد.1 او شاعری فصیح،2 چیره دست، دارای خلاقیّت و در سیاست نیز دستی داشت.3 او فرزند کمیت، شاعر معروف اهل بیت(علیهم السلام)بود و به روزگار امویان همراه پدرش از ظلم خالد قسری، والی کوفه گریخت و به دمشق نزد هشام بن عبدالملک (حکومت 105 ـ 125هـ ) رفت.4 او به روزگار عباسیان نیز از کوفه به قصد دیدار ابوالعباس سفاح (حکومت 132 ـ 136هـ ) به انبار رفت که مأموران حکومتی او را دستگیر و زندانی کردند. مستهل نیز طی نامه ای شرح حال خود را در قالب شعر برای سفاح بیان کرد و آزاد شد و انعام خوبی گرفت. او در زمان حکومت منصور دوانیقی (136 ـ 158هـ ) نزد او رفت و با او حکایاتی دارد.5 در همین زمان به امارت عیسی بن موسی هم رفتوآمد داشته و به تدریج متهم به شرب خمر شد و عیسی او را از خود طرد نمود.6 او در بصره نیز با عبدالصمد بن علی، امیر آن شهر مراوده داشته است.7 سرانجام به سال 150هـ درگذشت8 و تنها اثر بازمانده از او مجموعه اشعاری در پنجاه ورقه می باشد.9

پی نوشت ها

[1] ـ تاریخ التراث العربی 2/3/254.
[2] ــ اعیان الشیعه 10/122.
[3] ــ تاریخ التراث العربی 2/3/254.
[4] ــ تاریخ مدینة دمشق 57/390.
[5] ــ معجم الشعراء 401.
[6] ــ تاریخ مدینة دمشق 57/390.
[7] ــ الاغانی 17/21.
[8] ــ معجم المؤلفین 12/224.
[9] ــ الفهرست (الندیم) 187.*

دیگر منابع: جمهرة انساب العرب 193 مختصر تاریخ دمشق 24/240 الاعلام 7/214 دائرة المعارف الشیعیة العامه 17/114 لغت نامه دهخدا 12/18414.

مسدد ـ اسدی (حدود 150 ـ 228هـ )

ابوالحسن مسدد بن مسرهد بن مسربل بن مغربل بن لامک بن ماهک اسدی بصری.

وی اهل بصره بود1 و در حدود 150هـ متولد شد.2 او از جویرة بن