امام صادق و امام کاظم(علیهما السلام)3 روایت نقل کرده است. افرادی چون هارون بن مسلم،4 سعد بن عبدالله، عبدالله بن جعفر حمیری،5 محمد بن علی حداد6 و دیگران از او روایت نقل کرده اند. کشّی مسعده را از پیروان فرقه بتریّه زیدیه دانسته است.7 مجلسی می نویسد که وی محدثی ضعیف بوده است،8 ولی برخی ایشان را مورد اعتماد دانسته اند.9 او دارای تألیفاتی بوده است که از آن جمله کتاب خطب امیرالمؤمنین10 و کتاب الحدیث است.11

پی نوشت ها

[1] ـ رجال الطوسی 146 و 314.
[2] ــ مستدرکات علم رجال الحدیث 7/404.
[3] ــ رجال ابن داود 344 رجال النجاشی 2/357.
[4] ــ الفهرست (طوسی) 167.
[5] ــ معجم رجال الحدیث 18/139.
[6] ــ اختیار معرفة الرجال 158.
[7] ــ همان 390.
[8] ــ حاوی الاقوال 4/316 الوجیزه 107.
[9] ــ مستدرکات علم رجال الحدیث 7/404.
[10] ــ رجال النجاشی 2/357.
[11] ــ الذریعه 6/366.*

دیگر منابع: هدایة المحدثین 260 دائرة المعارف الشیعیة العامه 17 / 121 جامع المقال130 الفهرست (طوسی) 167 رجال البرقی 38 نقد الرجال 343.

مسعر ـ هلالی (م 152هـ )

ابوسلمه مسعر بن کدام بن ظهیر بن عبیدالله هلالی عامری کوفی رواسی.

اهل کوفه1 و از خاندان بنی عبد مناف بود.2 او از افرادی چون عمرو بن مرّه، حکم بن عینیه و دیگران روایت نقل کرده و افرادی چون سفیان بن عینیه، ثوری، یحیی قطّان و دیگران از او روایت نقل کرده اند.3 ایشان مردی عابد، عالم، شاعر، حافظ، محدث4 و یکی از بزرگان و شیخ العراق و حافظ هزار حدیث بود.5 او را به سبب قوت حافظه و قلت اشتباه در حدیث، مصحف یعنی کتاب نامیده اند.6 برخی او را مرجئی دانسته اند.7 سرانجام در ماه رجب سال 152 در کوفه8 یا مکه9 درگذشت. مجموعه دیوان شعر از اوست.10

پی نوشت ها

[1] ـ الثقات 7/507.
[2] ــ المعارف 481.
[3] ــ الطبقات الکبری 6/364.
[4] ــ میزان الاعتدال 4/99.
[5] ــ سیر اعلام النبلاء 7/163.
[6] ــ الثقات 7/507.
[7] ــ تاریخ الاسلام 9/612.
[8] ــ الطبقات الکبری 6/364.
[9] ــ الاعلام 7/216.
[10] ــ کشف الظنون 1/814.*

دیگر منابع: التاریخ الکبیر 8/13 تذکرة الحفاظ 1/188 تهذیب الکمال 27/461.

مسکین ـ کوفی (در عصر امام صادق(علیه السلام))

ابوحکم مسکین بن حکم بن مسکین کوفی.

اهل کوفه1 و راوی امام باقر و معاصر امام صادق(علیهما السلام) بود.2 علی بن حکم از او نقل روایت کرده است.3 نجاشی وی را توثیق کرده و می گوید که او صاحب کتابی بود.4 دیگران نام آن را کتاب الحدیث ذکر کرده5 و می گویند که سعد بن عبدالله آن را روایت کرده است.6

پی نوشت ها

[1] ـ رجال النجاشی 2/381 رجال ابن داود 345. 2 ـ تنقیح المقال 3/213. 3 ـ معجم رجال الحدیث 18/145 منهج المقال 333.
[4] ــ رجال النجاشی 2/381.
[5] ــ الذریعه 6/366.
[6] ــ منهج المقال 333.*

دیگر منابع: نقد الرجال 343 قاموس الرجال 8/48 خلاصة الاقوال 170 الوجیزه 108.

مسلم ـ صریع الغوانی (130 یا 140 ـ 208هـ )

ابوولید مسلم بن ولید صریع الغوانی انصاری کوفی بغدادی.

سال ولادتش را بین 130 تا 140هـ ذکر کرده اند.1 وی اهل کوفه، ساکن بغداد و از موالی اسعد بن زراره خزرجی بود.2 او استاد شاعر معروف دعبل خزائی بود.3 رجال نویسان اهل سنت او را شاعری بلیغ و فصیح4 دانسته و گفته اند که در ایام خردسالی اشعار لطیف را در الفاظ زیبا بیان می کرد.5 فضل بن سهل وی را حاکم گرگان نمود.6 او ستایش هایی درباره هارون (خلافت 170 ـ 193هـ ) و برامکه دارد. بعضی گفته اند که هارون لقب صریع الغوانی را به او داده است.7 مسلم به سال 208هـ در گرگان از دنیا رفت و در آنجا به خاک سپرده شد.8 اثر او دیوان شعر می باشد.9

پی نوشت ها

[1] ـ تاریخ التراث العربی 2/4/87.
[2] ــ تاریخ بغداد 13/96.
[3] ــ وفیات الاعیان 2/268.
[4] ــ الفهرست (الندیم) 182.
[5] ــ ریحانة الادب 3/443.
[6] ــ وفیات الاعیان 2/268.
[7] ــ تاریخ بغداد 13/96.
[8] ــ الذریعه 2/9/606.
[9] ــ سیر اعلام النبلاء 8/365.*

دیگر منابع: معجم المؤلفین 12/234 فرهنگ بزرگان 617 الاعلام 7/223 تاریخ جرجان 463 معجم الشعراء 248 سمط اللآلی 1/427.