موسی ـ اسدی (م 141هـ )

ابومحمد موسی بن عقبة بن ربیعة بن ابی عیاش مدنی قرشی اسدی مطرقی.

اهل مدینه بود1 و در آنجا متولد شد.2 او از موالی آل زبیر بن عوام3 یا ام خالد بود.4 از ام خالد، بنت خالد،5 علقمة بن وقاص، عبدالرحمان بن هرمز،6 سالم بن عبدالله7 و عروة بن زبیر روایت کرده است. همچنین افرادی مانند بکیر بن عبدالله، شعبة ابراهیم بن طهمان، حفص بن میسرة،8 یعقوب بن عبدالرحمان و یحیی بن سعید انصاری9 از وی روایت کرده اند. رجال نویسان اهل سنت ایشان را فردی مورد اعتماد،10 حافظ،11 فقیه و مفتی دانسته اند.12 وی نخستین شخصی است که در مورد جنگ های پیامبر(صلی الله علیه وآله)کتاب تألیف کرده و کتاب او را از صحیح ترین کتب در این مورد دانسته اند،13 وی در سال 141هـ 14 در شهر مدینه درگذشت.15 سال درگذشت وی مورد اختلاف است.16 کتاب مغازی رسول الله(صلی الله علیه وآله) اثر وی می باشد.17

پی نوشت ها

[1] ـ الثقات 5/404.
[2] ــ الاعلام 7/325.
[3] ــ الجرح و التعدیل 8/154 الکامل فی التاریخ 5/511.
[4] ــ الثقات 5/404.
[5] ــ تذکرة الحفاظ 1/148.
[6] ــ تهذیب الحفاظ 1/148.
[7] ــ سیر اعلام النبلاء 6/114.
[8] ــ تهذیب الکمال 29/117.
[9] ــ سیر اعلام النبلاء 6/115.
[10] ــ میزان الاعتدال 4/214.
[11] ــ تذکرة الحفاظ 1/148.
[12] ــ العبر 1/148.
[13] ــ سیر اعلام النبلاء 6/114 و 115.
[14] ــ الثقات 5/404.
[15] ــ الاعلام 7/325.
[16] ــ سیر اعلام النبلاء 6/117 الکامل فی التاریخ 5/511 الثقات 5/405.
[17] ــ کشف الظنون 2/1747.*

دیگر منابع: التاریخ الکبیر 7/292 الطبقات الکبری 5/417 خلاصة تهذیب تهذیب الکمال 10/362 تقریب التهذیب 2/286 البدایة و النهایه 10/77 شذرات الذهب 210.

موسی ـ اشعری (در عصر امام باقر(علیه السلام))

ابوالحسن موسی بن حسن بن عامر بن عمران بن عبدالله بن سعد اشعری قمی.

از اصحاب امام باقر(علیه السلام) بود.1 از کسانی چون احمد بن هلال، حسن بن حسین لؤلؤی، فضل بن عامر، ایوب بن نوح و محمد بن عبدالحمید روایت کرده است.2 محدثانی چون حسن بن سهل،3 سعد بن عبدالله4 و محمد بن یحیی عطار از او روایت نقل کرده اند.5 نجاشی او را ثقه، سرشناس و باعظمت توصیف کرده و گوید: دارای سی کتاب بوده که از آن جمله اند: کتاب الطلاق کتاب الوصایا کتاب الفرائض کتاب الفضائل کتاب الحج کتاب الرحمة کتاب الوضوء کتاب الصلاة کتاب الزکاة کتاب الصیام کتاب یوم و لیلة و کتاب الطب.6

پی نوشت ها

[1] ـ رجال الطوسی 138.
[2] ــ جامع الرواة 2/275.
[3] ــ تنقیح المقال 3/255.
[4] ــ جامع الرواة 2/275.
[5] ــ تنقیح المقال 3/255.
[6] ــ رجال النجاشی 2/338.*

دیگر منابع: مستدرکات علم رجال الحدیث 8/9 الوجیزه 112 الذریعه 6/253 نقد الرجال/356 مجمع الرجال 6/54.

موسی ـ اصبهانی (م 246هـ )

ابوعمران موسی بن عبدالملک بن هشام اصبهانی کاتب شاعر بغدادی.

وی از شاگردان احمد بن یوسف بن صبیح کاتب1 و جزء نویسندگان بزرگ دربار عباسی2 و از کارمندان3 و مسئولان امور مالیاتی در آن دوره بود.4 در زمان متوکل (خلافت 232 ـ 247هـ ) به وی ریاست دیوان سواد، دیوان خراج و دیوان ضیاع واگذار شد.5 اصبهانی را ادیب و شاعر معروف عصر خویش برشمرده اند.6 او در شوال سال 246 دار فانی را وداع گفت.7 دیوان رسائل و دیوان شعر مشتمل بر بیست برگ از آثار اوست.8

پی نوشت ها

[1] ـ الاغانی 23/118.
[2] ــ تاریخ الاسلام 18/502.
[3] ــ تاریخ التراث العربی 4/2/221.
[4] ــ وفیات الاعیان 5/337.
[5] ــ الفهرست (الندیم) 138.
[6] ــ تاریخ الاسلام 18/502.
[7] ــ وفیات الاعیان 5/237.
[8] ــ هدیة العارفین 2/478.*

دیگر منابع: معجم المؤلفین 12/42 لغت نامه دهخدا 12/19252 الاعلام 7/324 الفرج بعد الشده 1/212 تاریخ الطبری 9/162 الکامل فی التاریخ 7/88 مروج الذهب 2/488 مرآة الجنان 2/113 معجم الادباء 5/176.

موسی بن حرید (زنده در قرن دوم هجری)

موسی بن حرنید (حزنیل / حزنبل).

الندیم وی را در زمره شاعران قصیده گو که قصیده آنها در موضوع غریب1 و چیزهای تازه و نو2 می باشد، بر شمرده و قصیده او را اثر