ـ در فرض وجوب تعريف ـ به مدّت يك سال واجب است(11)( --> لقطه).

9. ديات:ديه جنايت خطايى در مدّت سه سال از عاقله(--> عاقله)گرفته مى‌شود.(12)ديه قتل عمد در مدّت يك سال، و شبه عمد در مدّت دو سال از جانى دريافت مى‌شود.(13)

ب . اجل قضايى:اجل قضايى، اجلى است كه قاضى براى حضور طرف دعوا، احضار بيّنه و يا كفيل و يا غير آن از آنچه در ارتباط با قضاوت است، قرار مى‌دهد(--> دادرسى).

ج . اجل توافقى:مهم‌ترين موارد اجل توافقى عبارت است از:

1. بيع سلف:تعيين اجل تحويل كالا در اين نوع معامله ـ كه قيمت كالا نقد پرداخت مى‌گردد، ولى براى تحويل كالا اجلى قرار داده مى‌شود ـ بر فروشنده و خريدار واجب است(14)( --> بيع سلف).

2. بيع نسيه:در اين نوع معامله نيز ـ كه كالا نقد تحويل مى‌شود، ليكن بهاى آن داراى اجل است ـ تعيين اجل بر دو طرف واجب است(15)( --> بيع نسيه).

3. ازدواج موقّت:ذكر و تعيين اجل در صحّت ازدواج موقّت شرط است(16)(--> ازدواج موقّت).

4. قرض:وفا كردن به اجل تعيين شده در عقد قرض، بنابر قول مشهور، لازم نيست(17)و هر زمان قرض مطالبه شود بايد پرداخت گردد(--> قرض).

5 . كفالت:اگر عقد كفالت به اجلى مقيّد باشد، مكفول له پيش از اجل تعيين شده، حق ندارد احضار مكفول عنه را از كفيل بخواهد(18)( --> كفالت).

6 . ضمان:عقد ضمان نيز همچون كفالت ممكن است داراى اجل باشد. در اين صورت، ضامن پيش از اجل تعيين شده بازخواست نمى‌شود(19)( --> ضمان).

7. اجاره:تعيين مدّت در اجاره اعيان و نيز اجاره اعمال در صورتى كه اجاره به خود عمل تعيين نشود، لازم است.(20)اجرت در عقد اجاره گاه مقيّد به اجل است. در اين صورت، اجير پس از اجل تعيين شده، حقّ درخواست اجرت دارد(21)(--> اجاره).

• (11)جواهر الكلام 38/ 359
• (12)43/ 427
• (13)13 و 21 ؛ غنية النزوع/ 412 ـ 413
• (14)جواهر الكلام 24/299
• (15)23/100
• (16)30/172
• (17)25/ 30
• (18)26/ 188
• (19)شرائع الاسلام 2/ 356
• (20)العروة الوثقى (ج) 5/ 14 ؛ مستند العروة(الإجارة)/ 66
• (21)جواهر الكلام 27/ 221 .