(بروکلمان) 4/307 معجم المطبوعات 1/665.
[14] ــ القاموس الاسلامی 1/549 الاعلام 2/104.
[15] ــ الفهرست (الندیم) 420.
[16] ــ معجم المؤلفین 3/105.
[17] ــ القاموس الاسلامی 1/549.
[18] ــ تاریخ التراث العربی 4/244.
[19] ــ فرج المهموم 146 زندگی نامه علمی دانشمندان اسلامی 1/350.
[20] ــ الفهرست (الندیم) 420.
[21] ــ القاموس الاسلامی 1/549.
[22] ــ تاریخ التراث العربی 4/197 ـ 199.
[23] ــ الفهرست (الندیم) 420 ـ 422.
[24] ــ تاریخ الحکماء 161.
[25] ــ معجم المؤلفین 3/105.
[26] ــ هدیة العارفین 1/249 معجم المطبوعات 1/664 اعیان الشیعه 4/30 الاعلام 2/103.
[27] ــ لغت نامه دهخدا 5/6418.
[28] ــ الفهرست (الندیم) 421ـ423.
[29] ــ الذریعه 2/42 و 211.
[30] ــ همان 5/27، 150 و420.
[31] ــ همان 7/113، 128، 133 و271.
[32] ــ همان 8/182.
[33] ــ همان 10/171و 244.
[34] ــ همان 11/111 و 315.
[35] ــ همان 12/231 و263.
[36] ــ همان 15/4، 177 و323.
[37] ــ همان 16/240 و 382.
[38] ــ همان 17/257 و 264.
[39] ــ همان 18/197.
[40] ــ همان 20/171 و 177.
[41] ــ همان 21/314 و 333.
[42] ــ همان 22/156 و 420.
[43] ــ همان 23/287.
[44] ــ همان 24/3 و 379.
[45] ــ همان 26/305 و 314.
[46] ــ کشف الظنون 1/69، 2/1160 و 2/1985.
[47] ــ معجم المؤلفین 3/105.*

دیگر منابع: الذریعه 5/8 مفتاح السعاده 1/319 خلاصه زندگی نامه علمی دانشمندان 383.

جاحِظعمرو ـ جاحظ جارود ـ کندی (در عصر امام صادق(علیه السلام))

ابومنذر جارود بن منذر کندی نخّاس کوفی.

اهل کوفه1 و از اصحاب امام حسن مجتبی، امام باقر و امام صادق(علیهم السلام)2 بوده و از امام صادق(علیه السلام)روایاتی نقل کرده است.3 کسانی چون صفوان بن یحیی،4 علی بن حسن بن رباط،5 علی بن عقبه، هشام بن حکم و محمد بن ابی حمزه6 از وی روایت شنیده و نقل کرده اند. از محدثان شیعه و فردی بسیار موثق در نقل حدیث بود.7 او دارای تألیفی به نام کتاب الحدیث بوده است.8

پی نوشت ها

[1] ـ رجال النجاشی 1/317.
[2] ــ رجال الطوسی 67، 112 و 165.
[3] ــ رجال النجاشی 1/317 خلاصة الاقوال 37.
[4] ــ الفهرست (طوسی) 45 تنقیح المقال 1/205.
[5] ــ رجال النجاشی 1/317 جامع الرواة 1/146.
[6] ــ جامع الرواة 1/146.
[7] ــ رجال النجاشی 1/317.
[8] ــ الذریعه 6/317.*

دیگر منابع: مجمع الرجال 2/14 معجم رجال الحدیث 4/30 رجال البرقی 15 هدایة المحدثین 29 منهج المقال 80 الوجیزه 23 معالم العلماء 32 لسان المیزان 2/90.

جبرئیل ـ فاریابی (زنده در قرن سوم هجری)

ابومحمد جبرئیل بن احمد فاریابی کشّی.

منسوب به فاریاب و ساکن کش، از نواحی سمرقند1 بود و از علمای عراق، قم و خراسان به شمار می رفت2 و از ابوجعفر محمد بن اسحاق و سهل بن زیاد آدمی روایت کرده است.3 فاریابی استاد ابونضر محمد بن مسعود عیاشی بود.4 عیاشی و ابوعمرو کشّی از او روایت کرده اند.5 مامقانی وی را محدثی ثقه و مورد ستایش دانسته و نوشته است که اگر روایات او موثق نباشد، باید در ردیف روایات حَسَن قرار گیرد.6 شیخ طوسی نام او را در زمره راویانی که از ائمه(علیهم السلام) روایت نقل نکرده اند، آورده است.7 از آنجا که وی استاد عیاشی (م 320 هـ ) بوده، لذا استظهار می شود که وی در قرن سوم حیات داشته است. اثر وی کتاب رجال می باشد.8

پی نوشت ها

[1] ـ معجم البلدان 4/229 و 460.
[2] ــ رجال الطوسی 458.
[3] ــ اختیار معرفة الرجال 317 و 456.
[4] ــ الذریعه 10/103.
[5] ــ مستدرکات علم رجال الحدیث 2/115.
[6] ــ تنقیح المقال 1/207.
[7] ــ رجال الطوسی 458.
[8] ــ الذریعه 10/103.*

دیگر منابع: لسان المیزان 2/94 رجال ابن داود 80 اعیان الشیعه 4/65 معجم رجال الحدیث 4/33 منهج المقال 80 جامع الرواة 1/146 طرائف المقال 1/204 قاموس الرجال 2/344 نقد الرجال 66 الوجیزه 23.

جَبَلَه ـ کاتب (زنده در نیمه نخست قرن دوم هجری)

جبلة بن سالم بن عبدالعزیز کاتب.

ایرانی بود و از موالی1 و کاتبان هشام بن عبدالملک اموی به شمار می رفت.2 هنگامی که نهضت ترجمه و نثرنویسی به زبان عربی در عصر اموی آغاز شد، وی در زمره مترجمان زبان فارسی به عربی قرار گرفت و به خدمت هشام بن عبدالملک درآمد. وی از نخستین کسانی بود که نظام و رسومی برای نوشتن نامه ها ایجاد کرد و بدین گونه دوره نثر روان و روان نویسی به زبان عربی به شیوه ای که تا آن زمان رایج نبود، آغاز شد و نویسندگان عرب با سبک جدیدی در