کرد.7 ابومعشر دارای آثار و تألیفاتی نیز بوده که از آن جمله است: المغازی8 تاریخ الخلفاء9 و کتاب الحرة که درباره واقعه حره است و نوه او داود بن محمد بن ابی معشر از او نقل کرده است.10 وی اندکی پیش از مرگ به اختلال حواس و ناتوانی شدید دچار شد11 و در سال 170هـ در بغداد درگذشت.12 هارون (خلافت 170 ـ 193هـ ) بر جنازه اش نماز خواند و در گورستان بزرگ بغداد به خاک سپرده شد.13

پی نوشت ها

[1] ـ رجال الطوسی 325.
[2] ــ سیر اعلام النبلاء 7/435.
[3] ــ تاریخ ابی زرعه 1/581 تاریخ بغداد 13/457.
[4] ــ التاریخ الکبیر 8/114 الجرح و التعدیل 8/494.
[5] ــ تاریخ الاسلام 10/555.
[6] ــ دائرة المعارف بزرگ اسلامی 6/275.
[7] ــ تاریخ الاسلام 10/556 تاریخ بغداد 13/457.
[8] ــ الفهرست (الندیم) 105.
[9] ــ تاریخ التراث العربی 1/2/95.
[10] ــ الذریعه 6/392.
[11] ــ الضعفاء الکبیر 4/308.
[12] ــ المجروحین 3/60 الجرح و التعدیل 8/493.
[13] ــ المجروحین 3/60.*

دیگر منابع: الکامل فی التاریخ 8/62 تهذیب الکمال 29/222 میزان الاعتدال 4/246 العبر 1/199 تذکرة الحفاظ 1/234 لسان المیزان 7/484 خلاصة تهذیب تهذیب الکمال 10/419 تقریب التهذیب 2/241 شذرات الذهب 1/278 قاموس الرجال 9/188 معجم المؤلفین13/83.

نشیط ـ عجلی (در عصر امام کاظم(علیه السلام))

نشیط بن صالح بن لفافه عجلی کوفی.

او از موالی بنی عجل1 و صحابی امام صادق2 و امام کاظم(علیهما السلام)3 بود و از امام کاظم(علیه السلام)4 و خالد الجوّاز5 روایت نقل کرده است. افرادی چون محمد بن خالد6 و حسن بن یحیی بن ابراهیم7 از او روایت کرده اند. ایشان دارای مذهب امامیه،8 خدمت گزار امام کاظم(علیه السلام)9 و مورد اعتماد بود.10 مرحوم شیخ طوسی او را یک بار با عنوان نشیط بن صالح، از اصحاب امام صادق آورده و بار دیگر وی را با عنوان نشیط بن عبدالله بن لفافه، از اصحاب امام کاظم(علیه السلام)آورده است.11 کتاب الحدیث اثر اوست.12

پی نوشت ها

[1] ـ رجال النجاشی 2/388.
[2] ــ رجال الطوسی 326.
[3] ــ رجال البرقی 47 رجال الطوسی 362.
[4] ــ رجال النجاشی 2/388.
[5] ــ اختیار معرفة الرجال 452.
[6] ــ نقد الرجال 365.
[7] ــ معجم رجال الحدیث 19/123.
[8] ــ رجال النجاشی 2/388 الفهرست (طوسی) 172.
[9] ــ خلاصة الاقوال 176.
[10] ــ اختیار معرفة الرجال /452 رجال النجاشی 2/388.
[11] ــ رجال الطوسی 362.
[12] ــ الذریعه 6/370.*

دیگر منابع: مستدرکات علم رجال الحدیث 8/63 دائرة المعارف الشیعیة العامه 18/124 جامع الرواة 2/290 معالم العلماء 113.

نصر ـ جَهْضَمی (م 250هـ )

ابوعمرو نصر بن علی بن نصر بن صهبان جهضمی ازدی

اهل بصره بود که بعدها به بغداد کوچید. او از نوح بن قیس، سفیان بن عیینه، یحیی بن سعید قطان، ابوداود طیالسی، اصمعی و بعضی دیگر حدیث شنید و در بغداد به نقل حدیث پرداخت.1 محمد بن اسماعیل بخاری، مسلم بن حجاج نیشابوری، ابوعیسی ترمذی، ابوداود سجستانی، ابوعبدالرحمان بن شعیب نسائی، ابن ماجه قزوینی، عبدالله بن احمد بن حنبل و ابوالقاسم بغوی و بسیاری دیگر از او روایت کردند. رجال شناسان اهل سنت او را فردی راستگو و ثقه دانسته اند.2 به گفته خطیب بغدادی، وی حدیثی در فضایل پنج تن آل عبا نقل کرد، از این رو متوکل عباسی (خلافت 232 ـ 247هـ ) به اتهام شیعه بودن، دستور داد تا هزار تازیانه به او بزنند. در این بین جعفر بن عبدالواحد نزد متوکل رفته و به بهانه اینکه نصر بن علی از اهل سنت است، با اصرار از او خواست که از وی درگذرد و متوکل نیز از او درگذشت. همچنین روایت شده که المستعین بالله (خلافت 248 ـ 252هـ ) منصب قضاوت را به وی پیشنهاد کرد، ولی وی مهلت خواست، سپس دو رکعت نماز خوانده و از خدا طلب مرگ کرد و پس از آن به خواب رفت. چون بر بالین او آمدند او را مرده یافتند. درگذشت نصر جهضمی را در سال 250هـ گفته اند.3 آثار وی عبارت اند از: کتاب القرائات4 و تاریخ آل الرسول که به آن تواریخ الائمه و الموالید هم گفته شده و نسخه ای از آن در تبریز موجود است.5

پی نوشت ها

[1] ـ تاریخ بغداد 13/287.
[2] ــ همان الانساب 2/132.
[3] ــ تاریخ بغداد 13/287.
[4] ــ الفهرست (الندیم) 38.
[5] ــ الذریعه 3/212 و 4/473.*

دیگر منابع: کشف الظنون 2/1449 مهج الدعوات 331 الانساب 1/63، 75، 158 و 205 کتابخانه ابن طاووس 421 و 570.

نصر ـ قابوسی (در عصر امام رضا(علیه السلام))

نصر بن قابوس لخمی قابوسی کوفی.

وی از اصحاب امام صادق و امام کاظم(علیهما السلام) بود1 و از آن دو بزرگوار و امام رضا(علیه السلام) روایاتی نقل کرده است.2 شیخ طوسی وی را