تنقیح المقال 3/278 قاموس الرجال 9/244 مجمع الرجال 6/192 دائرة المعارف الشیعیة العامه 18/294 نقد الرجال 363 ریحانة الادب 1/117.

وریزه ـ غسانی (م 261هـ )

ابوهاشم وُریزة بن محمد بن وُریزه غسانی حمصی شیبانی.

نسبت او را به روستای غسان یا قبیله غسان در یمن داده اند.1 ابوهاشم از اصحاب امام رضا(علیه السلام) بود2 و در سال 190هـ از آن بزرگوار3 و نیز در حمص، از پدر خود محمد بن وزیره و مؤمل بن اهاب روایت کرد. کسانی مانند ضحاک بن یزید سکسکی، ابوالمیمون بن راشد و بسیاری دیگر از وی روایت کرده اند.4 رجال نویسان وی را امامی و مجهول الحال دانسته اند.5 به نوشته ابن عساکر، او سرانجام به سال 261هـ در دمشق وفات یافت.6 کتاب الحدیث اثر اوست که آن را از امام رضا(علیه السلام) روایت کرده است.7

پی نوشت ها

[1] ـ تنقیح المقال 3/279.
[2] ــ رجال ابن داود 362.
[3] ــ رجال النجاشی 2/394.
[4] ــ تاریخ مدینة دمشق 66/22.
[5] ــ تنقیح المقال 3/279.
[6] ــ تاریخ مدینة دمشق 66/22.
[7] ــ الذریعه 6/307.*

دیگر منابع: قاموس الرجال 9/252 نقد الرجال 364 مجمع الرجال 6/193 مختصر تاریخ دمشق 26/286 دائرة المعارف الشیعیة العامّه 18/304 جامع الرواة 2/300.

وکیع ـ رؤاسی (129 ـ 197هـ )

ابوسفیان وکیع بن جراح بن ملیح بن عدی بن فرس رؤاسی کوفی.

اهل کوفه1 و از طایفه عامر بن صعصعه بود.2 در اصل و نسبش اختلاف است: برخی اصل او را از نیشابور و گروهی از سُغد،3 ناحیه ای خوش آب و هوا بین سمرقند و بخارا4 گفته اند. تاریخ ولادتش به اختلاف بین سال های 127 تا 129هـ نقل شده است.5 پدرش جراح ریاست بیت المال مهدی عباسی (خلافت 158 ـ 169هـ ) را به عهده داشت.6 وی امام اهل کوفه بود و از کسانی چون اسماعیل بن خالد، هشام بن عروه، سلیمان بن اعمش، ابن جریج، اوزاعی و سفیان ثوری حدیث شنیده و روایت کرده است.7 راویان و محدثان برجسته ای نیز از ایشان روایت کرده اند که از آن میان افرادی همچون عبدالله بن مبارک، یحیی بن آدم، قتیبة بن سعید و احمد بن حنبل را می توان نام برد.8 وی در سال 145هـ به بصره رفت9 و بارها نیز به بغداد سفر کرد که در یکی از این دفعات، هارون (خلافت 170 ـ 193هـ ) خواست وی را به قضاوت منصوب کند که نپذیرفت.10 وکیع کثیرالحدیث، ثقه،11 اهل فضل و از حافظان استوار بود.12 گفته اند که وی هرگز کتابی به دست نمی گرفت، بلکه کتاب هایش را از حفظ می خواند.13 او فردی عابد و صائم بود و گویند که هر شب قرآن را ختم می کرد.14 از او روایاتی درباره فضایل امام علی(علیه السلام)نقل شده که برخی از آنها می تواند از اعتقاد به امامت و تشیع وی خبر دهد از جمله آنها حدیث نبوی «من فضّل احداً من اصحابی علی علیّ فقد کفر» می باشد.15 وی به هنگام بازگشت از حج در مکانی به نام فید،16 از روستاهای میان راه مکه و مدینه17 درگذشت. سال وفاتش به اختلاف از 196 تا 198هـ نقل شده است.18 وکیع دارای آثار و تألیفاتی نیز بوده که عبارت انداز: کتاب السنن19 المعرفة و التاریخ20 کتاب فی اختلاف العدد21 تفسیر القرآن و کتاب الزهد.22

پی نوشت ها

[1] ـ الثقات 7/562.
[2] ــ الفهرست (الندیم) 283.
[3] ــ تاریخ بغداد 13/512.
[4] ــ معجم البلدان 3/222.
[5] ــ تهذیب الکمال 30/483.
[6] ــ الثقات 7/562.
[7] ــ الانساب 3/97.
[8] ــ همان.
[9] ــ التاریخ الکبیر 8/179.
[10] ــ تاریخ بغداد 13/467.
[11] ــ الطبقات الکبری 6/394.
[12] ــ مشاهیر علماء الامصار 272.
[13] ــ تاریخ بغداد 13/475.
[14] ــ الانساب 3/97.
[15] ــ مستدرکات علم رجال الحدیث 8/104 و105.
[16] ــ تاریخ الاسلام 13/455 الطبقات الکبری 6/394.
[17] ــ معجم البلدان 4/282.
[18] ــ تذکرة الحفاظ 1/309 تهذیب الکمال 30/484.
[19] ــ الاعلام 8/117.
[20] ــ معجم المؤلفین 13/166.
[21] ــ الفهرست (الندیم) 40.
[22] ــ هدیة العارفین 2/500.*

دیگر منابع: التاریخ الصغیر 2/256 سیر اعلام النبلاء 9/140 مستدرکات اعیان الشیعه 3/303 تاریخ الطبری 4/227 اخبار القضاة 3/184 الجرح و التعدیل 9/37 وفیات الاعیان 6/80 شذرات الذهب 1/351.

ولید ـ اسدی (در عصر امام صادق(علیه السلام))

ابوالعباس ولید بن صبیح اسدی کوفی.

از راویان شیعه1 و از یاران و اصحاب امام صادق(علیه السلام)2 بوده و از آن امام3 و افرادی مانند زراره4 و حفص اعور روایت نموده است.5 پسرش عباس بن ولید،6 محمد بن حمران، ابراهیم بن عبدالحمید7 و محمد بن ابی عمیر از جمله کسانی اند که از او بهره برده اند.8 ابوالعباس در نقل روایت از افراد مورد اعتماد بوده9 و امام صادق(علیه السلام) در مورد