زیرک، خوش صحبت، شوخ طبع و لوده گو بود4 و بیشتر اشعارش در غزلیات، توصیف شراب و عشقورزی به پسران جوان بود. اشعاری دارد که در آن رعایت آداب اجتماعی را ننموده و بی ادبانه بسیاری از منکرات اخلاقی و شرعی را مطرح کرده است،5 از این رو، برخی وی را دیوانه دانسته، گفته ها و سروده های او را از سر اراده و آگاهی نمی دانند6 و برخی نیز او را دارای ایمانی سست7 و حتی کافر خوانده اند.8

وی مسافرت هایی به بصره و بغداد داشت. مسافرت او به بغداد در اواخر عمرش بوده و در تهاجی با بشار و ابوالعتاهیه پیروز گشته و به همین علت از ترس ابوالعتاهیه ناچار به فرار و بازگشت به کوفه شد.9 مدتی نیز در کنار پسرعموی خویش نجاشی که در آن زمان حاکم و والی اهواز بود، زندگی کرد. در همین زمان بود که ابونواس، شاعر معروف وارد اهواز شد و در حالی که جوانی بیش نبود، با والبه آشنا شد و تحت تعلیم و تربیت او قرار گرفت و در اندک زمانی از شاگردان برجسته و مشهور وی گردید10 و پس از مرگ والبه اشعاری در رثای او سرود.11 به گفته الندیم، وی دارای صد برگ شعر بوده است.12 والبه اسدی در حدود 170هـ درگذشت.13

پی نوشت ها

[1] ـ الاغانی 18/100 تاریخ التراث العربی 2/3/247.
[2] ــ الانساب 2/501.
[3] ــ الاغانی 18/100 و 101.
[4] ــ طبقات الشعراء (ابن معتز) 87.
[5] ــ الاغانی 18/100 و 104.
[6] ــ طبقات الشعراء (ابن معتز) 88.
[7] ــ لسان المیزان 6/216.
[8] ــ تاریخ التراث العربی 2/3/248.
[9] ــ تاریخ بغداد 13/518.
[10] ــ طبقات الشعراء (ابن معتز) 194.
[11] ــ تاریخ بغداد 13/518.
[12] ــ الفهرست (الندیم) 184.
[13] ــ الاعلام 8/190.*

دیگر منابع: الشعر و الشعراء 543 الموشح 338 تاریخ الطبری 8/182 دائرة المعارف الشیعیة العامه 18/270.

وثیمه ـ وشّاء (م 237هـ )

ابوزید (ابویزید) وثیمة بن موسی بن فرات وشّاء فارسی فسوی مصری.

وی از اهالی فارس بود و در یکی از شهرهای آن رشد کرد و سپس از آنجا به بصره رفت و بعد از مدتی به مصر هجرت کرد و سپس جهت تجارت «وشی» (نوعی لباس از جنس ابریشم) به اندلس رفت و در نهایت به مصر بازگشت.1 او محدث، مورخ و ادیب بود که از سلمة بن فضل و مالک بن انس روایت نقل کرده است، اما احادیثی که از آنان نقل نموده، جعلی و منکر است. احمد بن ابراهیم بن ملحان و فرزندش عمارة بن وثیمه از او روایت کرده اند.2 او کتابی به نام الرده دارد که در آن در مورد طایفه هایی که بعد از پیامبر(صلی الله علیه وآله) مرتد شدند و جنگ هایی که میان آنان و فرستادگان ابوبکر اتفاق افتاد، بحث کرده و آن را نیکو نوشته است و مشتمل بر فواید زیادی است.3 به علاوه، دارای آثاری چون سرایا ابی بکر، مراثی متمم بن نویره و اخبار خالد بن یزید بوده است.4 او سرانجام به سال 237هـ در مصر درگذشت.5

پی نوشت ها

[1] ـ جذوة المقتبس 340.
[2] ــ معجم الادباء 19/247 و 248.
[3] ــ وفیات الاعیان 6/12/13.
[4] ــ معجم المؤلفین 13/159.
[5] ــ تاریخ علماء الاندلس 2/165.*

دیگر منابع: تاریخ الاسلام 17/394 میزان الاعتدال 4/331 الانساب 5/604 الاعلام 8/110 اللباب فی تهذیب الانساب 3/367 کشف الظنون 2/1420 شذرات الذهب 2/89 لسان المیزان 6/217.

ورد ـ اسدی (م حدود 140هـ )

ورد بن زید بن خنیس بن مجالد اسدی کوفی ادیب شاعر.

برادر کمیت اسدی،1 شاعر بلند آوازه شیعی و از اصحاب امام باقر2 و صادق(علیهما السلام)بود.3 از امام باقر(علیه السلام)روایت نقل کرده است4 و روایتگرانی چون فضیل رسّان،5 ابوبکر حضرمی6 و حارث بن مغیره از او روایت نقل کرده اند.7 ایشان از شعرای برجسته و ادیب بود.8 دارای عقیده ای نیکو، امامی مذهب و از دوستداران سرسخت اهل بیت پیامبر(صلی الله علیه وآله) بود.9 او طی قصیده ای که خطاب به امام باقر(علیه السلام)سرود، آن حضرت را ستوده است.10 از آثارش قصیده عینیة می باشد.11 او در حدود 140هـ درگذشت.12

پی نوشت ها

[1] ـ الاغانی 17/31.
[2] ــ رجال البرقی 15.
[3] ــ رجال الطوسی 328.
[4] ــ اختیار معرفة الرجال 205.
[5] ــ الاغانی 17/31.
[6] ــ جامع الرواة 2/299 من لایحضره الفقیه 3/210.
[7] ــ اختیار معرفة الرجال 205.
[8] ــ الذریعه 17/123.
[9] ــ مستدرکات علم رجال الحدیث 8/99.
[10] ــ اعیان الشیعه 10/274.
[11] ــ مستدرکات علم رجال الحدیث 8/99.
[12] ــ اعیان الشیعه 10/274.*

دیگر منابع: منهج المقال 354 معجم رجال الحدیث 19/191 بحار الأنوار 23/176 بصائر الدرجات 38 تهذیب الاحکام 9/69 الاستبصار 4/85