دیگر منابع: قاموس الرجال 9/280 نقد الرجال 366 جامع الرواة 2/306 تنقیح المقال 3/284 منهج المقال 357 بحارالانوار 14/55 مستدرکات علم رجال الحدیث 8/122 تاریخ التراث العربی 2/4/19 دائرة المعارف الشیعیة العامه 18/371.

هارون ـ بجلی (در عصر امام جواد(علیه السلام))

هارون بن حسن بن محبوب بن وهب بن جعفر بجلی.

از اصحاب امام جواد(علیه السلام) بود1 و از محمد بن عبدالله بن زراره و دو پسرش حسن و حسین روایت کرده است.2 سعد بن عبدالله هم از شاگردان او می باشد.3 نجاشی هارون را از موالیان جریر بن عبدالله و از دانشمندان راستگو و موثق شیعه شمرده و می گوید: وی کتابی به نام النوادر داشته که احمد بن ابی زاهر و محمد بن ابی القاسم آن را روایت کرده اند.4

پی نوشت ها

[1] ـ رجال الطوسی 408.
[2] ــ تاریخ آل زراره 1/54.
[3] ــ اختیار معرفة الرجال 138.
[4] ــ رجال النجاشی 2/406.*

دیگر منابع: خلاصة الاقوال 180 منهج المقال 357 تنقیح المقال 3/283 قاموس الرجال 9/276 مجمع الرجال 6/200 نقد الرجال 365 الذریعه 24/342 دائرة المعارف الشیعیة العامه 18/369 رجال ابن داود 364.

هارون ـ بغدادی (قرن سوم هجری)

ابوموسی هارون بن محمد بن عبدالملک بن أبان بغدادی زیّات کاتب، مشهور به ابن زیّات.

فرزند محمد بن عبدالملک ادیب، دیوان سالار و وزیر چند تن از خلفای عباسی و متوفای 233 هـ بود. او مورخ و راوی بود.1 خطیب بغدادی او را موثق دانسته و می گوید: حدیث را از کسانی چون زبیر بن بکار، عمر بن شبّه و سلیمان بن ابی الشیخ فراگرفت. از وی افرادی مانند محمد بن عبدالملک تاریخی، قاضی محاملی و حسین بن قاسم کوکبی روایت نقل کرده اند.2 کتاب های اخبار ذی الرّمه و الرسائل از اوست.3 با توجه به درگذشت پدرش، می توان دریافت که وی در قرن سوم می زیسته است.

پی نوشت ها

[1] ـ الفهرست (الندیم) 137.
[2] ــ تاریخ بغداد 14/26.
[3] ــ الفهرست (الندیم) 137.*

دیگر منابع: الاغانی 2/397 و 18/361 دائرة المعارف بزرگ اسلامی 3/638 هدیة العارفین 2/502.

هارون ـ بغدادی (م حدود 290 هـ )

هارون بن حائک بغدادی ضریر، معروف به ابن حائک.

وی از خاندانی یهودی و از مردمان حیره، شهری واقع در نواحی کوفه1 و از شاگردان برجسته ابوالعباس ثعلب، ادیب و لغت شناس معروف کوفه به شمار می رفت و نزد وی منزلتی خاص داشت. هارون علم نحو، لغت و قرائات را از ثعلب فراگرفت و در اندک زمانی خود نیز از اساتید برجسته این فنون گردید و همانند استادش بر طریق اهل کوفه مشی می کرد و در نحو و عقاید، نظرات ایشان را معتقد بود.2 به نوشته الندیم، زمانی وی با ادیب مشهوری چون مبرّد وارد مناظره شده و مبرّد فهم و درک او را ستوده است.3 به نوشته برخی، هارون نابینا بوده، از این رو به ضریر (کور) ملقب گشته است.4 گفته اند: روزی وزیر عبیدالله بن سلیمان از ثعلب درخواست کرد تا تعلیم و تربیت فرزندش قاسم را بر عهده گیرد، اما ثعلب به علت ضعف و کهولت سن، درخواست وی را ردّ کرد و هارون بن حائک را برای این امر پیشنهاد داد. عبیدالله نیز پیشنهاد را پذیرفته و به جهت سنجش علمی وی، مناظره علمی کوتاهی بین او و زجّاج، نحوی معروف برقرار ساخت، ولی چون هارون در پاسخ دادن برخی از سؤالات زجّاج عاجز ماند، عبیدالله او را نپذیرفته و زجّاج را برای تأدیب فرزندش برگزید و این امر شکست بزرگی برای هارون شد.5 از آثار هارون دو کتاب به نام های العلل فی النحو و کتاب الغریب للهاشمی (للهشامی) بر جای مانده است، گرچه برخی معتقدند کتاب اخیر از تألیفات ثعلب است.6 درگذشت هارون را حدود 290 هـ نوشته اند.7

پی نوشت ها

[1] ـ معجم الادباء 20/261.
[2] ــ طبقات النحویین و اللغویین 151 و 152.
[3] ــ الفهرست (الندیم) 81.
[4] ــ طبقات النحویین و اللغویین 151 و 152.
[5] ــ معجم الادباء 20/261.
[6] ــ الفهرست (الندیم) 81.
[7] ــ هدیة العارفین 2/503.*

دیگر منابع: بغیة الوعاة 2/319 معجم المؤلفین 13/128.

هارون ـ تمیمی (م 249 هـ )

ابوبشر هارون بن حاتم تمیمی بزاز کوفی.

اهل کوفه بود1 و علوم قرائت را نزد جماعتی از جمله احمد بن محمد لیثی، و حروف را نزد ابوبکر بن عیاش فرا گرفت و از آن دو