وهیب ـ نخّاس (قرن دوم هجری)

وهیب بن حفص نخّاس (نحّاس).

اکثر رجال نویسان وهیب نخاس و حریری را دو نفر دانسته اند و برخی نیز هر دو را متحد دانسته اند. وی از راویان شیعه بود1 و از ابوبصیر2 (م150 هـ )3 روایت نموده است. روایتگرانی مانند سعد،4 ابن ابی عمیر5 و محمد بن حسین از جمله کسانی هستند که از او بهره برده اند.6 وهیب از محدثان مورد اعتماد بوده7 و روایاتی از طریق ابوبصیر از امام صادق(علیه السلام)نقل کرده که از جمله آنها روایتی است که امام صادق فرمود: آسمان و زمین در عزای امام حسین(علیه السلام)گریستند.8 او دارای کتاب الحدیث می باشد.9 زمان فوتش به دست نیامد.

پی نوشت ها

[1] ـ رجال النجاشی 2/393.
[2] ــ همان.
[3] ــ دائرة المعارف بزرگ اسلامی 5/213.
[4] ــ رجال النجاشی 2/393.
[5] ــ اختیار معرفة الرجال 8.
[6] ــ کامل الزیارات 89 تهذیب الاحکام 8/23.
[7] ــ معجم رجال الحدیث 19/217.
[8] ــ کامل الزیارات 89.
[9] ــ الذریعه 6/370.*

دیگر منابع: قاموس الرجال 9/275 جامع الرواة 2/303 رجال ابن داود 363 تنقیح المقال 3/282 منهج المقال 357 مجمع الرجال 6/199 نقد الرجال 365 معالم العلماء 127 نضد الایضاح 351 حاوی الاقوال 4/347 ایضاح الاشتباه 310.

هارون ـ انباری (در عصر امام حسن عسکری(علیه السلام))

ابوالقاسم هارون بن مسلم بن سعدان انباری کاتب سامری بصری.

به قول نجاشی، وی انباری الاصل، ولی ساکن سامرا بود.1 شیخ طوسی ضمن اینکه وی را در زمره اصحاب امام حسن عسکری(علیه السلام)به شمار آورده، می نویسد: کوفی الاصل بوده و از آنجا به بصره و سپس به بغداد منتقل گردید.2 نجاشی ملاقات هارون با امام حسن عسکری و امام هادی(علیهما السلام) را تأیید کرده و نوشته که وی مسائلی را از امام هادی(علیه السلام)فرا گرفته و روایت کرده است.3 او از بزرگانی چون حسن بن موسی الحناط، عبدالله بن هلال بن خاقان و برید بن معاویه نقل حدیث کرده و افرادی چون ابوعبدالله محمد بن ابی القاسم و عبدالله بن جعفر حمیری از او روایت کرده اند. هارون بن مسلم را چهره ای برجسته، مورد اعتماد و دارای مذهبی خاص در جبر و تشبیه دانسته اند.4 تاریخ وفات او مجهول است. برخی به دلیل روایت او از اصحاب امام صادق(علیه السلام) چون مسعدة بن صدقه و در عین حال ملاقات با عسکریین و بودنش از اصحاب امام عسکری(علیه السلام) او را از معمّرین دانسته اند.5 کتاب های التوحید، الفضائل، الخطب، المغازی و کتاب الدّعا از آثار انباری می باشد.6

پی نوشت ها

[1] ـ رجال النجاشی 2/405. 2 ـ رجال الطوسی 437.
[3] ــ رجال النجاشی 2/405.
[4] ــ جامع الرواة 2/307.
[5] ــ تنقیح المقال 3/286.
[6] ــ رجال النجاشی 2/405.*

دیگر منابع: الفهرست (طوسی) 176 تاریخ بغداد 14/23 الذریعه 16/251 الکافی 5/336 رجال البرقی 60 معجم رجال الحدیث 19/131 الوجیزه 116 منهج المقال 358 نقد الرجال 366 مجمع الرجال 6/204 خلاصة الاقوال 180.

هارون ـ أراجنی (قرن سوم هجری)

ابوعلی هارون بن عبدالعزیز اراجنی کاتب مصری.

چون نام پسرش علی بوده، او را ابوعلی خوانده اند. نجاشی اراجنی را از بزرگان زمان خود و از خواص مذهب امامیه ذکر می کند که شاعر معروف احمد بن حسین متنبی او را مدح گفته است و کتاب الرد علی الواقفه را اثر او می داند.1 بیش از این خبری از او نداریم، جز اینکه اضافه می کند که هارون جد ابوالحسن علی بن حسین مغربی پدر وزیر ابوالقاسم حسین بن علی بن حسین است.2 با ا ین حال تمام کسانی که سلسله نسب وزیر مغربی را آورده و حتی تا بهرام گور رسانده اند، در هیچ کدام، اثری از هارون بن عبدالعزیز نیست، از این رو فاضل قهپایی احتمال می دهد که ابوعلی جد مادری وزیر مغربی باشد،3 جز مقدمه کتاب المقنع که نسب او را چنین می آورد: ابوالحسن علی بن حسین بن علی بن هارون بن عبدالعزیز اراجنی.4 اگر این گفته را بپذیریم، نسب وزیر (370 ـ 418 هـ ) با سه واسطه، ابوالقاسم حسین بن علی بن حسین بن علی بن هارون، به هارون می رسد. به علاوه، چون اراجنی کتابی در ردّ واقفی ها نوشته5 و این عقیده از اواخر قرن دوم پدید آمد، بنابراین باید او را از رجال قرن سوم به شمار آورد.

پی نوشت ها

[1] ـ رجال النجاشی 2/407.
[2] ــ همان.
[3] ــ مجمع الرجال 6/203.
[4] ــ المقنع فی الغیبه 16، مقدمه.
[5] ــ رجال النجاشی 2/407.*