کرده اند. وی با چند واسطه از علی(علیه السلام)و پیامبر(صلی الله علیه وآله) نقل می کند که: «... انه لا یحبّنی الاّ مؤمن و لا یبغضنی الاّ منافق فقط انسان های مؤمن مرا دوست می دارند و افراد منافق مرا دشمن می دارند».1 وی برای استماع حدیث به شهرهای مختلف سفر کرد.2 کتاب بصائر الکلمات اثر اوست.3 او در سال 271 هـ درگذشت.4

پی نوشت ها

[1] ـ سیر اعلام النبلاء 12/509.
[2] ــ شذرات الذهب 2/162.
[3] ــ کشف الظنون 1/246.
[4] ــ العبر 1/392.*

دیگر منابع: تاریخ الاسلام 20/490 طبقات الحفاظ 258 الثقات 9/271 الجرح و التعدیل 9/173 معجم المؤلفین 13/204.

یحیی ـ قطان (در عصر امام صادق(علیه السلام))

ابوزکریا یحیی بن سعید قطان.

وی غیر از ابوسعید یحیی بن سعید بن فروخ قطان می باشد. برخی نام پدرش را سعد نیز گفته اند.1 او از راویان عامی مذهب است که از امام صادق(علیه السلام)2 روایت نمود. محمد بن بشار از جمله کسانی است که از ایشان روایت کرده است. ابوزکریا در نقل حدیث فردی مورد اعتماد بود.3 کتاب نسخة الصادق از آثار اوست.4

پی نوشت ها

[1] ـ تنقیح المقال 3/317.
[2] ــ رجال النجاشی 2/415.
[3] ــ همان.
[4] ــ الذریعه 24/152.*

دیگر منابع: رجال ابن داود 526 منهج المقال 370 جامع الرواة 2/329 معجم رجال الحدیث 20/54 خلاصة الاقوال 265 هدایة المحدثین 265 الوجیزه 118 اعیان الشیعه 10/295 نقد الرجال 373.

یحیی ـ کرخی (در عصر امام صادق(علیه السلام))

یحیی بن حجّاج کرخی بغدادی.

از راویان شیعه بود و از امام صادق(علیه السلام)1 و خالدبن حجاج روایت می نمود.2 روایتگرانی چون احمد بن محمد بن عیسی، محمد بن یحیی3 و ابن ابی عمیر از ایشان روایت کرده اند.4 او در نقل روایت، فردی مورد اعتماد بود.5 کتاب الحدیث از آثار اوست.6 این کتاب را محمد بن سلیمان از وی نقل کرده است.7

پی نوشت ها

[1] ـ رجال النجاشی 2/418.
[2] ــ جامع الرواة 2/362.
[3] ــ تنقیح المقال 3/313. 4 ـ جامع الرواة 2/362. 5 ـ رجال النجاشی 2/418. 6 ـ الذریعه 6/372.
[7] ــ رجال النجاشی 2/418.*

دیگر منابع: رجال ابن داود 372 الفهرست (طوسی) 178 خلاصة الاقوال 182 منهج المقال 369 معجم رجال الحدیث 20/40 نقد الرجال 372 مستدرکات علم رجال الحدیث 8/195 الوجیزه 118 معالم العلماء 130.

یحیی ـ کنانی (213 ـ 289 هـ )

ابوزکریا یحیی بن عمر بن یوسف بن عامر کنانی اندلسی جیانی بلوی.

از موالی بنی امیه و اهل اندلس بود.1 بنا بر برخی روایات، او دوران کودکی و رشد خود را در قرطبه سپری کرده2 و دانش خویش را نزد بزرگان بسیاری فرا گرفته است. او علاوه بر اندلس به سرزمین های دیگری چون افریقا، مصر، قیروان و حجاز نیز سفر کرده و از اساتید برجسته ای بهره برده است که از آن میان کسانی مانند سحنون بن سعید، ابوزکریای حضرمی و یحیی بن عبدالله بن بکیر را می توان نام برد.3 کنانی در نهایت پس از سال ها تحمل رنج و مرارت در بلاد مختلف و کوله باری از دانش به قیروان باز آمد و مجلس درسی برپا ساخت و شاگردان و راویان بسیاری را تربیت نمود که برجسته ترین ایشان از این قرارند: برادرش محمد بن عمر ابوبکر بن لبّاد ابوالعرب و ابوالعباس ابیانی.4 کنانی علاقه وافری به طالبان علم داشت و آنها را احترام می کرد. خود نیز نزد مردم و بزرگان و اشراف و سلاطین محترم بود و منزلتی خاص داشت. گفته شده که وی در راه دانش شش هزار دینار انفاق و هزینه کرد.5 وی علاوه بر حدیث، در فقه نیز توانا بود و تألیفات او در این زمینه حکایت از مهارت او دارد.6 کنانی که در سال های پایانی عمر در سوسه، شهری کوچک در افریقا می زیست، به سال 285 یا 289 هـ درگذشت و در همان جا به خاک سپرده شد.7 وی دارای تألیفات و آثار بسیاری بوده است. برخی تعداد آن را بالغ بر چهل اثر دانسته اند. آثاری که نام آنها در منابع آمده، عبارت اند از: الصراط المیزان النظر الی الله اختصار المستخرجه که به نام المنتخبه شهرت دارد اختلاف ابن قاسم و اشهب8 الرد علی الشافعی الرؤیه الوسوسه احمیة الحصون فضل الوضوء و الصلاة النساء الرد علی الشکوکیه الرد علی المرجئه فضائل المنستیر و الرباط9 احکام السوق10 و کتابی بر ردّ اعمال مسجدالسبت که در آن اعمال خاصی انجام می گرفت.11