نام کتاب : BOK35182 نویسنده : 0 جلد : 1 صفحه : 163
متعلق حق طلبكارها شدن و غير اينها بر آن مترتب مىشود.
مسأله 28 - خسارتى كه بر مال مضاربه واقع مىشود، مادامى كه مضاربه باقى است، بدون اشكال با سود آن جبران مىشود؛ چه خسارت، سابق بر سود باشد يا بعد از آن، پس ملكيت عامل نسبت به سود به مجرّد پيدا شدن آن، متزلزل است - كه همه يا قسمتى از آن با پيدا شدن خسارت از بين مىرود - تا آنكه ملكيت استقرار پيدا كند. و استقرار آن، بعد از نقد كردن و فسخ مضاربه و تقسيم آن قطعاً حاصل مىشود كه بعد از آن جبرانى نيست. و در حاصل شدن استقرار ملكيت، بدون آنكه آن سه چيز جمع شود چند وجه و چند قول است كه اقواى آنها اين است كه استقرار آن به فسخ مضاربه با تقسيم، تحقق پيدا مىكند، اگرچه نقد كردن حاصل نشود، و بعيد است كه به فسخ و نقد كردن محقق شود ولو تقسيم محقق نشود، بلكه تحقق استقرار به فسخ تنها، يا به تمام شدن مدت مضاربه در صورتى كه داراى مدت باشد، نيز بعيد است.
مسأله 29 - چنانكه خسارت تجارت با سود جبران مىشود همچنين تلف (سرمايه، هم) با سود جبران مىگردد، چه بعد از گردش مال در تجارت باشد يا قبل از آن و يا قبل از شروع در تجارت؛ و چه قسمتى از آن يا همهء آن تلف شود، پس اگر به هزار در ذمّه بخرد و سرمايه هزار باشد و تلف شود، سپس مبيع را به دو هزار بفروشد و هزار را بپردازد، هزار ديگر براى جبران سرمايه باقى مىماند. البته اگر قبل از شروع در تجارت، همهء آن تلف شود، مضاربه باطل مىشود، مگر اينكه تلف آن با ضمان باشد و امكان وصول داشته باشد.
مسأله 30 - اگر در مضاربه فسخ يا انفساخ (خود به خود فسخ شدن) پيدا شود، پس اگر قبل از شروع در عمل و مقدمات آن باشد، اشكالى نيست و چيزى به نفع يا ضرر عامل نيست. و چنين است اگر بعد از تمام كردن كار و نقد نمودن اجناس باشد؛ زيرا با حصول ربح، آن را تقسيم مىكنند و با نبودن سود، مالك سرمايهاش را مىگيرد و چيزى به نفع يا ضرر عامل نيست. و اگر در اثنا بعد از آنكه اشتغال به كار پيدا كرده است باشد، پس اگر قبل از حصول ربح باشد چيزى براى عامل نيست و براى كار
نام کتاب : BOK35182 نویسنده : 0 جلد : 1 صفحه : 163