نکتۀ اوّل: مؤلف در این کتاب به دنبال علم و یقین است و بر خودداری از عقل گرایی افراطی تکیه می کند.

نکتۀ دوّم: این کتاب جمیع فنون علم الدین را در بر دارد.

نکتۀ سوم: وی کتاب را از «الآثار الصحیحة» جمع آوری کرده، این عبارت در ارزیابی احادیث کافی بسیار مد نظر بوده چنانچه خواهد آمد.

نکتۀ چهارم: وی در اخبار متعارض، بیشتر بر قاعدۀ «تخییر» تکیه می کند.

نکتۀ پنجم: ظاهر عبارت مقدمه این است که پس از تألیف کتاب نگاشته شده، لذا احتمال عدول از مطالب آن، جا ندارد.

برخی از این نکته ها نیازمند به توضیح بیشتری است که در بحث های آینده بدان می پردازیم.

موضوع و تقسیم ابواب

در سده های اخیر کتاب کافی را که در 8 مجلد تنظیم شده، به سه بخش تقسیم کرده اند:

بخش اصول کافی:

مجلد اول مشتمل بر کتاب های: العقل و الجهل، فضل العلم، التوحید، الحجة است.

مجلد دوم مشتمل بر کتاب های: الإیمان و الکفر، الدعاء، فضل القرآن، العشرة است.

برخی از ابواب فقهی همچون «الفیء و الأنفال و الخمس» در لابه لای این ابواب دیده می شود.

بخش فروع کافی:

مجلد دوم تا هفتم مشتمل بر ابواب فقهی که در ضمن آنها کتاب هایی چون «الزی و التجمل و المروة» و «کتاب الدواجن» نیز جا گرفته است.

بخش روضۀ کافی: که مشتمل بر احادیث متفرقه می باشد.

این تقسیم با ملاحظاتی چند دربارۀ آن، در مجموع پذیرفتنی است.

بدین ترتیب کتاب کافی روایات کلامی، اخلاقی، اجتماعی، تاریخی و. . . را در کنار