نام کتاب : شناخت نامه کلینی و الکافی نویسنده : قنبری، محمد جلد : 1 صفحه : 336
- محمد بن علی (الصیرفی أبو سمینه) ، کتاب الدلائل، وی شدیداً تضعیف شده است. (1)
- معلی بن محمد (البصری) ، از وی با وصف «مضطرب الحدیث و المذهب» یاد شده ولی در وصف کتب وی گفته شده: کتبه قریبة. (2)
بنابراین تمام منابع کافی الزاما مورد تأیید کتب رجالی نیستند، البته اختلاف نظر در شناخت مصادر و اعتبار مؤلّفان آن طبیعی است.
اشاره به نکته ای در اینجا مفید است که در کتاب کافی پاره ای روایات دیده می شود که از آن تحریف در قرآن برداشت شده است، مراجعه به این احادیث نشان می دهد که این روایات از کتاب هایی برگرفته شده است که مؤلف آنها (همچون معلی بن محمد) یا راوی کتاب (همچون احمد بن مهران) در کتب رجالی تضعیف شده اند، بنابراین این گونه احادیث از مصادر غیر قابل اعتبار در نزد عالمان و رجالیان گرفته شده و نمی توان مضمون آنها را به علمای شیعی نسبت داد.
ویژگی های متنی کافی
- در کافی غالباً تنها به نقل روایات اکتفاء می کند ولی گاه تفاسیری بر آنها می افزاید، تفسیر روایات بر دو گونه است.
گونۀ نخست: به نقل از راویان دیگر.
گونۀ دوم: بدون نقل از کسی که ظاهراً از خود مؤلف است.
گونۀ اول: تفسیر روایات به نقل از راویان
راویانی که کلینی از آنها تفسیر روایات را نقل کرده عبارتند از:
- یونس بن عبد الرحمن (کتاب التوحید 1: 154/3، کتاب الزکاة 3: 509/2، 528/5، کتاب المعیشة 5: 177/15، کتاب الحدود 7: 212/11) .
(1) رجال نجاشی، ص 332، ش 894؛ رجال کشی، ص 545، ش 1032 و ص 546، ش 1033؛ فهرست الطوسی، ص 412، ش 625؛ ضعفاء ابن غضائری؛ مجمع الرجال، ج 5، ص 264.