الکلینی (مقدمة الکافی) (1)

حسین علی محفوظ

چکیده

این نوشتار، مقدمه ای است که بر کتاب الکافی نوشته شده است. نویسنده در آن، به زندگی کلینی، تحصیلات، مشایخ و راویان و امتیازات کتاب الکافی پرداخته و در پایان کتابشناسی کتاب الکافی را به گونه ای مفصل در پایان مقاله آورده و از شروح و حواشی آن سخن به میان آورده است.

إنَّ اوّل کتاب - فی الحدیث - ألف فی الإسلام کتاب علی علیه السلام، أملاه رسول اللّه صلی الله علیه و آله و خطّه علی علیه السلام علی صحیفة، فیها کل حلال و حرام. (2)و له کذلک صحیفة فی الدیات، کان یعلّقها بقراب سیفه، (3)و قد نقل البخاری منها. (4)

ثم دوّن أبو رافع القبطیّ الشیعیّ؛ مولی الرسول صلی الله علیه و آله کتاب السنن و الأحکام و القضایا (5)ثم صنّف علماء الطبقات کتباً کثیرةً، و اصولاً قیّمة، (6)جمعها، و هذّبها. و رتّبها،

(1) راجع للزیادة تأسیس الشیعة، ص 91 - 278؛ اعیان الشیعة، ج 1، ص 8 - 147.

(2) راجع الرجال للنجاشی، ص 255، فی ترجمة محمد بن عذافر بن عیسی الصیرفی، و اعیان الشیعة، ج 1، ص 70- 169.

(3) راجع: تأسیس الشیعة، ص 279؛ صحیفة الرضا علیه السلام، ص 118، ح 135.

(4) الجامع الصحیح، ج 1، ص 40؛ باب کتابة العلم، ج 4، ص 289؛ «باب اثم من تبرأ من موالیه» .

(5) الرجال للنجاشی الطبعة الأولی، ص 4، و راجع فی «اول من ألف فی الإسلام» ؛ أعیان الشیعة، ج 1، ص 7 - 148. [1]

(6) هی أربعمائة کتاب تسمی الاُصول؛ راجع: الوجیزة للشیخ البهاء، ص 183؛ الذریعة، ج 2، ص 70 - 125؛ و ج 6، ص 301 -374، «مادة کتاب الحدیث» ؛ أعیان الشیعة، ج 1، ص 3 - 262. [2]