هر زمان دیگر ضروری می ساخت.

در پاسخ به چنین نیازی بود که ثقة الاسلام کلینی، شیخ صدوق و شیخ طوسی، به تدوین جوامع روایی اقدام کردند و کتاب های کافی ، من لا یحضره الفقیه ، تهذیب و استبصار به رشتۀ تحریر درآمد و جوامع حدیثی متقدم شیعه شکل گرفت.

چهار کتاب اصلی روایی شیعه که توسط محمّدون ثلاث اوّل نوشته شد، بدین شرح است:

1. ابوجعفر محمد بن یعقوب کلینی (م 329 ق) الکافی؛

2. ابوجعفر محمد بن علی بن بابویه، شیخ صدوق (م 381 ق) کتاب مَن لا یحضره الفقیه؛

3. ابوجعفر محمد بن حسن طوسی (م 460 ق) تهذیب الأحکام و الاستبصار فی ما اختَلَف مِن الأخبار.

علل شهرت یافتن کتب اربعه

ممکن است این سؤال پیش آید که با وجود کتب روایی متعدد شیعه همچون اصول اربعمائه، جوامع اولیه و. . . ، چرا صرفاً همین چهار کتاب به عنوان کتب اربعه یا اصول اربعه شیعه شهرت یافتند.

در جواب به این سؤال می توان به علت های زیر اشاره کرد:

1. وثاقت و مقام بلند علمی مؤلفان کتب اربعه؛

2. اهتمام مؤلفان به جمع آوری احادیثی که از صحت و اعتبار بیشتری برخوردارند؛

3. نظم و ترتیب در چینش احادیث و موضوعات؛

4. اشتمال بر حجم گسترده ای از احادیث و موضوعات؛

5. قدمت زمانی و نزدیکی آنها به عصر صدور؛

6. تلاش مؤلفان این کتاب ها برای حل اختلاف اخبار.