نام کتاب : شناخت نامه کلینی و الکافی نویسنده : قنبری، محمد جلد : 1 صفحه : 392
اسناد کافی نیز نشان می دهد بسیاری از کسانی که در طبقۀ بعد از مشایخ کلینی قرار دارند از مؤلفان کتب حدیثی بوده اند که وی به واسطۀ اساتیدش از آنها نقل کرده است، همچون احمد بن محمد بن خالد برقی صاحب محاسن (1)که کلینی از طریق عدّه ای از مشایخش از او نقل کرده است و بنابراین چنین کتاب هایی را می توان جزو مصادر کافی به شمار آورد. (2)
تعداد احادیث «کافی» : بسیاری از محققان تعداد احادیث کافی را 16199 حدیث دانسته اند، (3)گرچه ارقام دیگری همچون 16121، 15508 و. . . نیز در شمارش احادیث کافی ذکر شده است. (4)این اختلاف ها عمدتاً نه به علت تفاوت نسخه ها و روایات موجود در آنها، بلکه می تواند به جهات ذیل باشد:
1. تعدد سندهای ذکر شده برای یک متن و شماره گذاری مستقل هر سند؛ (5)
2. احتساب احادیث تکراری؛
3. وجود احادیث موقوف (که از غیر معصوم یعنی اصحاب ائمه علیهم السلام نقل شده است) ؛
4. متعدد شمردن روایتی که امام علیه السلام در یک مجلس به چند سؤال پاسخ داده اند.
ساختار کتاب: تبویب و تنظیم احادیث در کتب روایی گونه های مختلفی داشته
(1) سماهیجی بحرانی (1135 ق) در من لا یحضره النبیه دربارۀ کتاب محاسن می نویسد: و هو ابو الکافی و اکثره منه. که بیانگر استفادۀ زیاد کلینی از این کتاب است (علوم الحدیث، ج 5، ص 233 به نقل از من لا یحضره النبیه فی شرح من لا یحضره الفقیه) . علّامه مجلسی نیز در بحار با عبارت «و قد نقل عنه الکلینی» محاسن را یکی از منابع کافی برشمرده است (بحار، ج 1، ص 27) . [1]
(2) در این باره ر. ک: حسینی جلالی، درایة الحدیث، ص 167 و 168.
(4) ارقام دیگری که ذکر شده است عبارت اند از: 16477 روایت (سید حسن صدر، نهایة الدرایة، ص 546) ؛ 16121 روایت (رجال بحرالعلوم، ج 3، ص 331) ؛ 15508 روایت (طبق شمارش عمیدی در مجلۀ علوم الحدیث، ش 1) ؛ 15176 روایت (الکافی، مقدمه دکتر محفوظ، ص 28) .
(5) دکتر محفوظ در مقدمۀ کافی همین عامل یعنی شمارش سندهای متعدد یک روایت را علت اختلاف زیاد آمار خود (15176 روایت) با عدد مشهور (16199 روایت) دانسته است (الکافی، مقدمه دکتر محفوظ، ص 28) .
نام کتاب : شناخت نامه کلینی و الکافی نویسنده : قنبری، محمد جلد : 1 صفحه : 392