1. در برخی از امور اختلاف روایات مشکل ساز شده است و حقیقت شناخته نمی شود.

2. کتابی که جامع تمام فنون علم دین باشد لازم است، تا طالبان علم دین از طریق اخبار صحیح به علوم و سنن دین دسترسی پیدا کنند.

عبارت مرحوم کلینی در خطبه آغازین کتاب چنین است:

. . . و ذکرتَ أنّ اموراً قد اشکِلَت علیکَ، لا تَعرِفُ حقائقَها لاِختلافِ الروایة فیها و أنّکَ تعلمُ أنَّ اختلافَ الروایة فیها لاِختلافِ عِللها و أسبابِها و أنّکَ لا تجدُ بحضرتِکَ مَن تُذاکرهُ و تُفاوضه ممن تَثِقُ بعلمِه فیها و قلتَ إنّکَ تُحبُّ أن یکونَ عندکَ کتابٌ کافٍ یَجمعُ فیه من جمیعِ فنونِ علمِ الدّینِ ما یَکتفِی به المتعلمُ و یَرجعُ إلیه المُسترشِدُ و یَأخذُ منه مَن یُریدُ علمَ الدّینِ و العملَ بهِ بالآثارِ الصحیحةِ عن الصّادقین علیهم السلام. . . . (1)

تو در نامه ات نوشته بودی که اموری برای تو مشکل گردیده است، به دلیل اختلاف روایت نمی توانی حقیقت آن را درک کنی و می دانی که اختلاف روایت خود علل و اسباب مختلفی دارد. در ضمن نوشته بودی که در حوزۀ تو دانشمند مورد اطمینانی در این زمینه وجود ندارد که بتوانی با وی به مذاکره علمی بنشینی و نوشته بودی چه نیکوست، کتابی در اختیار تو قرار گیرد که جامع فنون علوم دینی باشد و از هر جهت در شناخت مسائل کفایت کند به طوری که محل رجوع و تکیه گاه نوآموزان و طالبان رشد گردد. علاوه بر آن هر کس در مسیر علوم دینی و عمل به اخبار صحیح از امامان صادق علیهم السلام باشد، بتواند از آن بهره برداری نماید.

مآخذ کتاب «کافی» : کلینی در جایی از کافی به مصادری که در تألیف کتاب از آنها بهره جسته تصریح نکرده است. (2)البته با توجه به فاصله زمانی اندک وی با عصر تدوین اصول چهارصدگانه و جوامع اولیه حدیثی و وجود این کتاب ها در آن عصر (3)می توان احتمال داد که وی در تدوین کافی از این منابع استفاده کرده است. بررسی

(1) الکافی، ج 1، ص 9. [1]

(2) جز در مواردی انگشت شمار، مانند نقل از کتاب ابی نعیم طحان (الکافی، ج 7، ص 57) و [2]کتاب العبّاس (الکافی، ج 7، ص 29) . [3] ر. ک: حسینی جلالی، درایة الحدیث، ص 167.

(3) محدث نوری در این باره می نویسد: آن گونه که از شرح حال ابومحمد هارون بن موسی تلعکبری (شاگرد کلینی) استظهار می شود تمام اصول در عصر کلینی موجود بودند. (خاتمه مستدرک، ج 3، ص 477) .