عَنْ أبِی جَعْفَرٍ علیه السلام: مِثْلَهُ. (1)

- و اگر بخشی از سند متفاوت باشد، از شیوۀ حیلوله یا تحویل در سند استفاده می کند.

تحویل در سند یعنی انتقال از سندی به سند دیگر و این در صورتی است که راوی بخواهد متن حدیثی را که با دو یا چند سند نقل شده است، یک جا روایت کند، مانند:

عَلیُّ بْنُ إبْراهِیمَ عَنْ أبِیهِ وَ مُحَمَّدُ بْنُ یحْیی عَنْ أحْمَدَ بْنِ مُحَمَّدٍ وَ الْحُسَیْنُ بْنُ مُحَمَّدٍ عَنْ عَبْدَوَیهِ بْنِ عَامِرٍ جَمیعاً عَنْ أحْمَدَ بْنِ مُحَمَّدِ بْنِ أبِی نَصْرٍ عَنْ أبَانِ بْنِ عُثْمَانَ عَنْ أبِی بَصِیرٍ أنَّهُ سَمِعَ أبَا جَعْفَرٍ وَ أبَا عَبْدِاللّهِ علیهما السلام. . . . (2)

از آنجا که مرحوم کلینی سند فوق را با دو واسطه و از طریق سه تن از مشایخ خود از احمد بن محمد بن ابی نصر دریافت کرده، این سه سند را یک جا به شکل فوق گزارش نموده است، از این رو سند فوق در اصل به سه سند قابل تفکیک است:

الف) علیُ بنُ ابراهیم، عن أبیه، عن احمدَ بن محمدِ بن ابی نصر، عن أبانِ بن عثمان، عن أبی بصیر أنه سَمِعَ أبا جعفرٍ و أباعبداللّه علیهما السلام. . . ؛

ب) محمدُ بن یحیی، عن أحمدَ بن محمّدٍ، عن احمدَ بن محمدِ بن ابی نصر، عن أبانِ بن عثمان، عن أبی بصیر أنه سَمِعَ أبا جعفرٍ و أباعبداللّه علیهما السلام. . . ؛

ج) الحسینُ بن محمّدٍ، عن عَبدوَیهِ بن عامِر، عن احمدَ بن محمدِ بن ابی نصر، عن أبانِ بن عثمان، عن أبی بصیر أنَه سَمِعَ أبا جعفرٍ و أباعبداللّه علیهما السلام. . . .

4. امانت در گزارش سند: شیخ کلینی سند را به همان گونه که تحمل کرده است، گزارش می کند و تردیدها، ارسال ها، رفع ها و. . . را به طور دقیق بیان می کند. نمونه ای از روایات:

حُمَیْدُ بْنُ زِیادٍ عَنِ ابْنِ سَمَاعَةَ قَالَ سَألْتُ مُحَمَّدَ بْنَ أبِی حَمْزَةَ مَتَی یُطَلَّقُ الْغَائِبُ قَالَ حَدَّثَنی إِسْحَاقُ بْنُ عَمَّارٍ أوْ رَوَی إِسْحَاقُ بْنُ عَمَّارٍ عَنْ أبِی عَبْدِاللّهِ علیه السلام أوْ أبِی الْحَسَنِ علیه السلام قَالَ إذَا مَضَی لَهُ شَهْرٌ. (3)

عِدَّةٌ مِنْ أصْحَابِنَا عَنْ أحْمَدَ بْنِ مُحَمَّدِ بْنِ خَالِدٍ عَنْ أبِیهِ مُرْسَلاً عَنْ أبِی

(1) الکافی، ج 4، ص 111، ح 1. [1]

(2) همان، ج 1، ص 47، ح 3. [2]

(3) همان، ج 6، ص 81، ح 8. [3]