فاضل کنی در توضیح المقال (1)(ص 21) ، تحقیقاتی دربارۀ عده که گاهی به جماعة نیز تعبیر شده دارد؛ نیز علامه بحرالعلوم، ضمن یکی از فوائد رجالیۀ خویش عدۀ کلینی را بیان کرده است.

کلینی به وسیلۀ «عدّة من اصحابنا» از سه نفر نقل حدیث می کند که اشخاص عده و تعداد آنان به مناسبت نقل از این سه تن تفاوت می کنند. این سه تن عبارتند از: احمد بن محمد بن عیسی، احمد بن محمد بن خالد برقی، و سهل بن زیاد.

اینک افراد هر یک از این سه عده طبق نوشته علامه در خلاصة الاقوال (ص 132) به شرح ذیل آورده می شود:

عده ای که از احمد بن محمد بن عیسی نقل می کنند، محمد بن یحیی، علی بن موسی الکمیذانی، داوود بن کوره، احمد بن ادریس، علی بن ابراهیم بن هاشم قمی هستند.

عده ای که از احمد بن محمد بن خالد برقی روایت می کنند: علی بن ابراهیم قمی، علی بن محمد بن عبداللّه اذینه و احمد بن عبداللّه بن امیّه و علی بن حسن هستند.

عده ای که از سهل بن زیاد نقل حدیث می کنند: علی بن محمد بن علان، و محمد بن ابی عبداللّه، محمد بن حسن، و محمد بن عقیل کلینی هستند.

در توضیح المقال ، توضیح می دهد که شیخ عدۀ کلینی منحصر به سه نفر نامبرده نیست، بلکه در مواردی به وسیله عده از غیر اینان نقل حدیث شده است. نیز فرموده:

نسبت به بعضی افراد عده در کتب رجال، مدح و قدحی نرسیده است؛ ولی چون بعضی از افراد دیگر «در هر سه عده» توثیق شده اند، قهراً سند کلینی به وسیلۀ آنان تا شخص منقول عنه، به اصطلاح متأخرین صحیح خواهد بود. (2)

اسامی عدۀ کلینی را بعضی افاضل، ضمن ارجوزه ای (که ذیلاً ملاحظه می فرمایید) آورده اند: عدة احمد بن عیسی بالعدد خمسة اشخاص بهم تمّ السند

(1) این کتاب، ضمیمۀ رجال بوعلی کربلایی (منتهی المقال) چاپ شده است.

(2) علم الحدیث، ص 218.