درود ما را تا آن زمان که رهنوردان صحرا می‌گذرند ؛ به خفته خاکش برسان».

در این شعر خطاب به پیامبر صلی‌الله‌علیه‌و‌آله می‌گوید:

«ای محمد صلی‌الله‌علیه‌و‌آله بی‌شک در قوم خود ؛ زاده نجیب‌ترین و از اصیل‌ترین و شریف‌ترین مردانی.

چه می‌شد که منّت می‌نهادی و لطف می‌کردی ؛ چرا که انسان اگرچه گاهی خشمگین و برآشفته است، اما باز لطف می‌کند.

آری، سزاوار بود که «نضر» بابت لغزش خود مؤاخذه شود ؛ و اگر قرار است که کسی آزاد شود، او سزاوار آن است.

اگر هم برای رهایی او فدیه پذیرفته می‌شد، من ارزشمندترین چیزها را برای آزادی‌اش فدیه می‌دادم».

هنگامی که پیامبر صلی‌الله‌علیه‌و‌آله این ابیات را شنید، فرمود: اگر این را قبل از قتل او می‌شنیدم او را نمی‌کشتم.[1]

نوفل بن خویلد

نوفل بن خویلد بن اسد بن عبدالعزّی بن قصیِّ قرشی، برادر خدیجه همسر پیامبر صلی‌الله‌علیه‌و‌آله بود و به سبب شجاعتش «شیر قریش» خوانده می‌شد. او مسلمانان را بسیار اذیت کرد. در جنگ بدر شرکت کرد و علی بن ابی‌طالب او را کشت.[2]

پی نوشت‌ها

[1] . سه‌شنبه اول محرم سال 2 = 5 ژوئیه سال 623 ؛ یک‌شنبه چهارم رجب سال 2 = اول ژانویه سال 624 .

[2] . الاعلام زرکلی، ج1، ص11 ؛ الاستیعاب، ص1459 ؛ سیره ابن هشام، ج 1، ص246، 295 و 354.

[ 3 ] . الاعلامزرکلی، ج5، ص261 ؛ تاریخ‌طبری، ج2، ص454 ؛ تاریخ‌ابن اثیر، ج2، ص127 ؛ عیون‌الاخبار، ج1، ص230 ؛ دائرة‌المعارف‌الاسلامیه، ج1، ص443.

[ 4 ] . شعراء (26) آیه 214 : خویشاوندان نزدیکت را بترسان.

[ 5 ] . مسد (111) آیه 1 ـ 5 : دست‌های ابولهب ؛ بریده باد و هلاکت بر او باد، دارایی او و آن‌چه به دست آورده بود، به حالش سود نکرد ؛ زود است که به آتشی شعله‌ور در افتد ؛ و زنش هیزم‌کش است و بر گردن خود ریسمانی از لیف خرما دارد .

[ 6 ] . الاعلام زرکلی، ج4، ص134 ؛ تاریخ ابن اثیر، ج2، ص60 ؛ المحبّر، ص 157 ؛ دائرة المعارف الاسلامیه، ج1، ص 589.

[ 7 ] . الاعلام زرکلی، ج 3، ص 58 ؛ الطبقات الکبری، ج8 ، ص 36 ؛ اعلام النساء، ج 1، ص 457 ؛ اُسد الغابه، ج 7، ص114 ؛ سیر اعلام النبلاء، ج2، ص177.

[ 8 ] . حجر (15) آیه 90 : همانند عذابی که بر تقسیم کنندگان نازل کردیم.

[ 9 ] . الاعلام زرکلی، ج 3، ص264 ؛ تاریخ طبری، ج2، ص445 ؛ المحبّر، ص160 ـ 161.

[ 10 ] . تاریخ طبری، ج2، ص404 ؛ تاریخ ابن اثیر، ج2، ص125 ؛ اُسد الغابه، ج3، ص553 و 554 ؛ سیره ابن هشام، ج1، ص 591 ـ 595.

[ 11 ] . الاعلام زرکلی، ج4، ص395 ؛ تاریخ ابن اثیر، ج2، ص125 ؛ بلوغ الإرب، ج1، ص241.

[ 12 ] . الاعلام زرکلی، ج4، ص278 ؛ الاستیعاب، ج3، ص 1055 ؛ الإصابه، ج2، ص453 ؛ سیره ابن هشام، ج1، ص364 ـ 369 ؛ اُسد الغابه، ج3، ص598 ؛ سیر اعلام النبلاء، ج1، ص110 ـ 115.

[ 13 ] . الاعلام زرکلی، ج5، ص36 ؛ تاریخ ابن اثیر، ج2، ص74 ؛ تاریخ طبری، ج2، ص459.

[ 14 ] . الاعلام زرکلی، ج8 ، ص357 ؛ تاریخ طبری، ج2، ص 370 ـ 459 ؛ المحبّر، ص160 ـ 166 ؛ اُسد الغابه، ج5، ص 217 ـ 319 و الأغانی، ص19.

[ 15 ] . الاعلام زرکلی، ج9، ص32 ؛ تاریخ طبری، ج2، ص 437 ؛ الطبقات الکبری، ج 2، ص 18 ؛ ج3، ص215.

سال 3 ق = 624 ـ 625 م

رویدادها

ولادت حسن بن علی بن ابی‌طالب (ماه رمضان).

عثمان بن عفان، پس از وفات همسرش رقیه دختر پیامبر صلی‌الله‌علیه‌و‌آله با خواهرش ام‌کلثوم ازدواج می‌کند و بدین جهت «ذوالنورین» خوانده می‌شود.

کعب بن اشرف به دلیل حمایت از یهودیان و تحریک مشرکان مکه برای نبرد با مسلمانان، به انتقام کشتگانشان در جنگ بدر و هجو زنان مسلمان، کشته شد.

ابورافع بن ابی‌الحقیق یهودی به دلیل حمایتش از کعب بن اشرف و گستاخی او نسبت به پیامبر صلی‌الله‌علیه‌و‌آله کشته می‌شود.

تحریم شراب.

وقایع نظامی

غزوه‌ها و سریّه‌ها

جنگ احد: قریش با سپاهیان و هم‌پیمانان خود آهنگ جنگ مسلمانان کرده، در دامنه کوه احد با مسلمانان رویارو می‌شوند تا انتقام کشتگانشان در جنگ بدر را بگیرند. آنان ضربه‌ای بر مسلمانان وارد کرده، عقب‌نشینی می‌کنند.

پیامبر صلی‌الله‌علیه‌و‌آله در رأس گروهی به ناحیه «حمراء الاسد» حمله می‌کنند تا قریش را بترساند و به آنان بفهماند که مسلمانان پس از شکست در جنگ احد نیز نیرومندند.

اعزام سریّه «زید بن حارثه» به «نجد» برای تعرض به کاروان‌های قریش که پس از ترک مسیر شام مسیر عراق را برگزیده بودند. زید بن حارثه بر کاروان، پیروز می‌شود و آنان را به مدینه بازمی‌گرداند.

درگذشتگان

ابن‌ابی‌الحقیق.

حاجب بن زراره.

حمزة بن عبدالمطلب.

ذکوان بن عبد قیس.

رمیصاء.

[ 1 ] . الاعلام زرکلی، ج8 ، ص357 ؛ تاریخ طبری، ج2، ص 370 ـ 459 ؛ المحبّر، ص160 ـ 166 ؛ اُسد الغابه، ج5، ص 217 ـ 319 و الأغانی، ص19.

[ 2 ] . الاعلام زرکلی، ج9، ص32 ؛ تاریخ طبری، ج2، ص 437 ؛ الطبقات الکبری، ج 2، ص 18 ؛ ج3، ص215.

[ 3 ] . یک‌شنبه اول محرم سال 3 = 24 ژوئیه سال 624 ؛ سه‌شنبه 15 رجب سال 3 = اول ژانویه 625 .