عاصم بن ثابت

ابوسلیمان، عاصم بن ثابت بن ابی الافلح، قیس بن عصمه اوسی انصاری از نخستین مسلمانانِ صدر اسلام بود. مشرکان او را در واقعه رجیع همراه با خبیب بن عدی انصاری و زید بن دُثَنّه به قتل رساندند. عمر بن خطّاب با جمیله، خواهر عاصم، ازدواج کرد و از او صاحب پسری شد که نامش را عاصم نهاد.[1]

مُرثد غنوی

مرثد بن ابی کنان بن حصین غنوی، خود و پدرش از اصحاب رسول اکرم صلی‌الله‌علیه‌و‌آله و از هم‌پیمانان حمزة بن عبدالمطّلب بودند. مُرثد در جنگ بدر و اُحد شرکت داشت. رسول خدا صلی‌الله‌علیه‌و‌آله او را به فرماندهی گروهی به سوی قبیله عَضَل، قاره و بنی لحیان فرستاد تا به آنان اصول دین و قرآن را بیاموزند، اما آن قبایل به آنان خیانت کردند و قبیله هذیل را برای مقابله با آنان، به یاری طلبیدند. در آن ماجرا (واقعه رجیع) مرثد و خالد بن بُکیر پس از نبردی سخت، کشته شدند.[2]

پی نوشت‌ها

[1] . پنج‌شنبه اول ماه محرم سال 4 = 13 ژوئیه سال 625 ؛ چهارشنبه 26 ماه رجب سال 4 = اول ژانویه سال 626 .

[2] . تاریخ ابن اثیر، ج2، ص167 و168 ؛ تاریخ طبری، ج2، ص 538 به‌بعد ؛ الاستیعاب، ج2، ص440 ؛ الإصابه، ج1، ص418 ؛ المحبّر، ص118 و 479 ؛ اُسد الغابه، ج2، ص120 ـ 122 ؛ سیر اعلام النبلاء، ج1، ص177.

[ 3 ] . الإصابه، ج1، ص548 ؛ تاریخ طبری، ج 2، ص538 ؛ الاستیعاب، ج2، ص553 ؛ اُسد الغابه، ج1، ص286.

[ 4 ] . الاعلام زرکلی، ج3، ص106 ؛ الاستیعاب، ج4، ص1853 ؛ الطبقات الکبری، ج2، ص 115 ؛ اُسد الغابه، ج7، ص129 ؛ سیر اعلام النبلاء، ج2، ص154.

[ 5 ] . الاعلام زرکلی، ج4، ص12 ؛ الاستیعاب، ج2، ص 779 ؛ الإصابه، ج2، ص235 ؛ تاریخ طبری، ج2، ص193 ؛ اُسد الغابه، ج3، ص111.

[ 6 ] . الاعلام زرکلی، ج8 ، ص 76 ؛ الاستیعاب، ج1، ص384 ؛ الإصابه، ج3، ص378 ؛ اُسد الغابه، ج5، ص 137 و 138.

سال 5 ق = 626 ـ 627 م

رویدادها

تشریع و وجوب حج.

آیه نهی از فرزند خواندگی بر پیامبر نازل شد. رسول خدا صلی‌الله‌علیه‌و‌آله با زینب دختر جحش ازدواج کرد. زینب پیش از این، همسر زید بن حارثه، پسر خوانده رسول خدا بود.

وقایع نظامی

غزوات

غزوه دومة الجندل: پیامبر، پس از آن که مطلع شد گروهی در پی

حمله به مدینه هستند، برای جنگ به سوی آنان رفت، اما هنگامی که به آن‌جا رسید، آن گروه پراکنده شدند و پیامبر به مدینه بازگشت.

غزوه خندق یا جنگ احزاب: در این نبرد، قریش قبایل هم‌پیمان خود را گرد آورده، با سپاهی گران به سوی مدینه حرکت کردند. یهودِ بنی قریظه نیز به آنان پیوستند، اما به جهت خندقی که مسلمانان به پیشنهاد سلمان فارسی پیرامون مدینه حفر کرده بودند کسی را توان رخنه در آن نبود (ماه شوال).

جنگ با یهود بنی قریظه: پس از عقب‌نشینی قریش و هم‌پیمانان آنها به دلیل ناتوانی از ورود به مدینه، پیامبر صلی‌الله‌علیه‌و‌آله در صدد جنگ با بنی قریظه برآمد، زیرا آنان با هم پیمانی با قریش، پیمان خود را با پیامبر صلی‌الله‌علیه‌و‌آله شکسته بودند. از این رو پیامبر صلی‌الله‌علیه‌و‌آله آنان را محاصره کرد و یهودیان تسلیم شدند و پذیرفتند که به قضاوت هم‌پیمان خود ( 176)، سعد بن معاذ تن در دهند. او نیز به قتل مردان و اسارت زنان و فرزندانشان حکم داد. (اول ذیقعده)

درگذشتگان

سعد بن معاذ.

عامر بن مالک.

سعد بن معاذ

ابوعمرو، سعد بن معاذ بن نعمان بن امری‌ء القیس اوسیِ انصاری، صحابیِ قهرمان، از مردمان مدینه و بزرگِ قبیله اوس بود که در فاصله عقبه اول و دوم اسلام آورد. در جنگ بدر پرچم اوس را به دست داشت و در جنگ اُحد از کسانی بود که پایداری ورزیدند. وی به هنگام خیانت بنی قریظه به پیامبر صلی‌الله‌علیه‌و‌آله و مسلمانان در جنگ احزاب و پیوستن به قریش و یارانشان، درباره آنان قضاوت کرد. حُکمِ سعد این بود که مردانشان کشته شوند و زنان و کودکان آنان به اسارت درآیند. پیامبر نیز حکمِ سعد را درباره آنان اجرا کرد، چرا که آنان خود حکمیّت وی را پذیرفته بودند. او در جنگ بدر هدف تیری قرار گرفت و پس از یک ماه از دنیا رفت.

رشادت‌های سعد در اسلام بسیار چشمگیر است. اگر او جز در جنگ بدر حضور نیافته بود، برای او کافی بود. هنگامی که پیامبر صلی‌الله‌علیه‌و‌آله با شنیدن تجمع قریش برای جنگ، به سوی بدر روان شد با مردم به مشورت نشست. مقداد و سپس ابوبکر و عمر سخنان خوبی ایراد کردند. پیامبر صلی‌الله‌علیه‌و‌آله نظر انصار را درباره جنگ با قریش جویا شد، چون آنان شمارشان بیشتر و تعداد مهاجرین کم بود. سعد بن معاذ گفت: یا رسول الله، گویی نظر ما را می‌خواهی؟

حضرت پاسخ داد: چنین است.

آن‌گاه سعد گفت: ما به تو ایمان آوردیم و تصدیق کردیم و شهادت

[ 1 ] . الاعلام زرکلی، ج4، ص12 ؛ الاستیعاب، ج2، ص 779 ؛ الإصابه، ج2، ص235 ؛ تاریخ طبری، ج2، ص193 ؛ اُسد الغابه، ج3، ص111.

[ 2 ] . الاعلام زرکلی، ج8 ، ص 76 ؛ الاستیعاب، ج1، ص384 ؛ الإصابه، ج3، ص378 ؛ اُسد الغابه، ج5، ص 137 و 138.

[ 3 ] . دوشنبه اول ماه محرم سال 5 = 2 ژوئن سال 626 ؛ پنج‌شنبه هفتم ماه شعبان سال 5 = اول ژانویه سال 627 .