دادیم که آن‌چه آوردی حق است و بر اطاعت و پیروی تو پیمان بستیم. ای رسول خدا، به آن‌چه خواهی عمل کن که ما با تو همراهیم. قسم به خدایی که تو را به حق مبعوث فرمود، حتی اگر فرمان‌دهی که به دریا درآییم یک تن از ما تخلّف نورزیده و از این که فردا ما را در مقابل دشمنان قرار دهی، اکراه نداریم. ما به هنگام جنگ صبوریم و دلیر، باشد که خداوند به وسیله ما تو را شادمان کند، پس به امید خدا ما را به جنگ کافران ببر.

رسول خدا صلی‌الله‌علیه‌و‌آله از شنیدن سخنان او شادمان و برای رویارویی با کفار دلگرم شد و در آن روز مسلمانان به پیروزی رسیدند. سعد بن معاذ در سال 32 قبل از هجرت به دنیا آمد و در سال پنجم هجرت درگذشت.[1]

عامر بن مالک

ابوبراء، عامر بن مالک بن جعفر، بزرگ بنی عامر بن صعصعه، ملقب به «ملاعب الاَسنَّه» عموی عامر بن طفیل و عموی لبید عامریِ شاعر بود. او از تک سوارانی بود که شجاعت و بی‌باکی‌اش زبانزد و ضرب‌المثل شده بود. هنگامی که سوار اسب می‌شد، به جهت قدِ بلندش انگشتان پایش به زمین می‌کشید. عامر در صدر اسلام به مدینه رفت و هدیه‌ای برای رسول خدا صلی‌الله‌علیه‌و‌آله بُرد. پیامبر صلی‌الله‌علیه‌و‌آله از پذیرش آن خودداری کرد و به او فرمود: از مشرک هدیه نمی‌پذیرم. اگر می‌خواهی که هدیه‌ات را بپذیرم، اسلام بیاور. آن‌گاه اسلام را بر او عرضه داشت و برای او قرآن خواند.

عامر اسلام نیاورد، ولی از پیامبر خواست که نمایندگانی از صحابه به سوی مردم نجد بفرستد تا آنان را به اسلام بخواند.

پیامبر صلی‌الله‌علیه‌و‌آله فرمود: می‌ترسم این فرستادگان از گزند مردم نجد در امان نباشند.

ابوبراء گفت: من حامیِ آنان خواهم بود. رسول خدا صلی‌الله‌علیه‌و‌آله گروهی چهل نفره و به نقلی هفتاد نفره را به نجد فرستاد. هنگامی که به بئر معونه (ناحیه‌ای میان قبیله بنی عامر و وادی بنی سلیم) رسیدند، عامر بن طفیل بر آنها حمل کرد و قبایل بنی سلیم را بر آنها شوراند. مهاجمان آنان را کشته و تنها چند تن از ایشان نجات نیافتند. هنگامی که این خبر به گوش ابوبراء رسید، سخت بر او گران آمد.

درباره کشتگان بئر معونه این آیه نازل شد:

« ولا تحسبنَّ الّذینَ قُتلُوا فی سبیلِ اللّه امواتاً بَل احیاء عِند ربّهم یُرزقون»[2]. عامر بن مالک پس از سال پنجم هجرت درگذشت.[3]

پی نوشت‌ها

[1] . دوشنبه اول ماه محرم سال 5 = 2 ژوئن سال 626 ؛ پنج‌شنبه هفتم ماه شعبان سال 5 = اول ژانویه سال 627 .

[2] . الاعلام زرکلی، ج3، ص139 ؛ الطبقات الکبری، ج3، ص2 ؛ سیره ابن هشام، ج2، ص 189 ـ 190 ؛ اُسد الغابه، ج2، ص 373 ـ 377 ؛ سیر اعلام النبلاء، ج1، ص202 ـ 216.

[3] . آل عمران (3) آیه 169 : هرگز کسانی را که در راه خدا کشته شده‌اند مرده مپندار، بلکه زنده‌اند و نزد پروردگارشان روزی داده می‌شوند.

[ 4 ] . آل عمران (3) آیه 169 : هرگز کسانی را که در راه خدا کشته شده‌اند مرده مپندار، بلکه زنده‌اند و نزد پروردگارشان روزی داده می‌شوند.

سال 6 ق = 627 ـ 628م

رویدادها

پیامبر صلی‌الله‌علیه‌و‌آله همراه گروهی از مهاجرین و انصار برای ادای عمره عازم مکه می‌شود. قریش از ورود آنان به مکه جلوگیری می‌کند. پیامبر صلی‌الله‌علیه‌و‌آله در «حدیبیه» متوقف شده، عثمان بن عفان را برای مذاکره با قریش می‌فرستد.

عثمان در بازگشت تأخیر کرد و گمان می‌رفت که او را کشته باشند. سپس پیامبر صلی‌الله‌علیه‌و‌آله برای جنگ با آنان آماده شد. مسلمانان در حالی که پیامبر صلی‌الله‌علیه‌و‌آله در سایه درخت نشسته بود، با او پیمان بستند که تا سر حد مرگ با وی باشند. (بیعت رضوان، ماه ذی القعده)

عثمان بازگشت و قرارداد صلح با قریش به نمایندگی سهیل بن عمرو بن عبد شمس منعقد شد. بر اساس این قرار داد باید مسلمانان به مدینه بازگشته و سال آینده برای انجام عمره به مکه باز آیند مشروط بر این‌که قرشیانِ ساکن مکه در طول انجام عمره آن‌جا را برای مسلمانان خالی کنند.

خشکسالیِ شدید در مدینه و برپایی نماز استسقا.

شیرویه، پسر خسرو پرویز پدرش را پس از خلع، به قتل رساند. او پس از جنگ نینوا قرارداد صلحی را با هراکلیوس، امپراتور روم منعقد کرد. شیرویه، صلیبی را که مسیح بر آن به دار کشیده شد (صلیب صلبوت) و از غنایم ایرانیان بود، به او عودت داد و هراکلیوس آن را به بیت‌المقدس باز گرداند. خسروپرویز پس از چیرگی بر بیت‌المقدس و اشغال سوریه در سال 608 ـ 611 م صلیب یاد شده را به مدائن برده بود.

وقایع نظامی

غزوه‌ها و سریّه‌ها

پیامبر صلی‌الله‌علیه‌و‌آله به عیینة بن حصن فزاری حمله کرد، زیرا عیینه به مدینه هجوم آورد، شتری را دزدید و مردی را کشت. (غزوه ذی قَرد، ماه محرم).

پیامبر صلی‌الله‌علیه‌و‌آله به بنی مصطلق، شاخه‌ای از قبیله خزاعه حمله می‌کند، چرا که آنان برای جنگ با پیامبر گرد آمده بودند. پیامبر صلی‌الله‌علیه‌و‌آله پس از نبردی شدید بر آنان چیره شد و مسلمانان غنایم فراوانی به دست

[ 1 ] . الاعلام زرکلی، ج3، ص139 ؛ الطبقات الکبری، ج3، ص2 ؛ سیره ابن هشام، ج2، ص 189 ـ 190 ؛ اُسد الغابه، ج2، ص 373 ـ 377 ؛ سیر اعلام النبلاء، ج1، ص202 ـ 216.

[ 2 ] . آل عمران (3) آیه 169 : هرگز کسانی را که در راه خدا کشته شده‌اند مرده مپندار، بلکه زنده‌اند و نزد پروردگارشان روزی داده می‌شوند.

[ 3 ] . آل عمران (3) آیه 169 : هرگز کسانی را که در راه خدا کشته شده‌اند مرده مپندار، بلکه زنده‌اند و نزد پروردگارشان روزی داده می‌شوند.

[ 4 ] . شنبه اول ماه محرم سال 6 = 23 مه 627 ؛ جمعه هفدهم ماه شعبان سال 6 = اول ژانویه سال 628 .