عبدالله بن سلول

ابوالحباب، عبدالله بن اُبّی بن مالک بن حارث خزرجی، با انتساب به مادر بزرگِ پدری‌اش سلول، به ابن سلول مشهور شد. وی بزرگ خزرج در اواخر دوره جاهلیت و رهبری مطاع بود. پس از پیروزی مسلمانان در جنگ بدر اسلام آورد، ولی اسلام او منافقانه بود. اگر گرفتاری بر مسلمانان وارد می‌شد، شماتت می‌کرد و هرگاه خبر ناگواری را می‌شنید، آن را پخش می‌کرد.

شأن نزول این آیه قرآن در مورد طعن او بود: « لئن رجعنا الی المدینة لیخرجنّ الأعزّ منها الاذلّ»[1].

او این سخن را در جریان غزوه بنی مصطلق و هنگامی گفت که کارگر عمر بن خطاب و مردی از خزرج بر آبشخوری به نام «مریسیع» با یک‌دیگر جنگیدند و مرد خزرجی از عبدالله بن سلول کمک خواست. هنگامی که عمر بن خطاب از پیامبر صلی‌الله‌علیه‌و‌آله تقاضای قتل او را کرد، فرزند عبدالله بن سلول گفت: اگر پیامبر صلی‌الله‌علیه‌و‌آله دستور قتل پدرش را صادر کند، او عهده‌دار اجرای آن خواهد شد تا مسلمانی خود را ثابت کند. پیامبر صلی‌الله‌علیه‌و‌آله به پاس حرمت پسرش عبدالله او را بخشید و پس از مرگش بر او نماز خواند. پس از این بود که آیه: « ولا تصلّ علی أحد منهم مات أبداً ولا تقم علی قبره...»[2] نازل شد.[3]

نجاشی

او أصحمة بن أبجر، پادشاه حبشه بود و «نجاشی» لقبی بود که او و پادشاهان حبشه بدان خوانده می‌شدند. او در صدر اسلام سپری برای مسلمانان مهاجر به حبشه بود. در روزگار پیامبر صلی‌الله‌علیه‌و‌آله ، اسلام آورد، ولی به عزم دیدار او هجرت نکرد. هنگامی که پیامبر صلی‌الله‌علیه‌و‌آله از فوت او مطلع شد، برایش نماز غایب خواند.[4]

پی نوشت‌ها

[1] . جمعه اول محرم سال 9 = 20 آوریل سال 630 ؛ سه‌شنبه 21 رمضان سال 9 = اول ژانویه سال 631 .

[2] . ثعالبی، تاریخ غرر السیر، ص 728 ؛ کریستن‌سن، ص 478.

[3] . نساء (4) آیه 100 : ... و هر کس که از خانه خویش بیرون آید تا به سوی خدا و رسولش مهاجرت کند وآن‌گاه مرگ او را دریابد، مزدش بر عهده خداست... .

[4] . الاعلام زرکلی، ج1، ص344 ؛ الإصابه، ج1، ص 118 ؛ آلوسی، بلوغ الإرب، ج1، ص 308 و 311 ؛ ج3، ص 172.

[ 5 ] . الاعلام زرکلی، ج6، ص 89 ؛ الإصابه، ج4، ص 466 ؛ الاستیعاب، ج4، ص 1952 ؛ الطبقات الکبری، ج8 ، ص 37 ؛ اُسد الغابه، ج7، ص 384 و 385 ؛ سیر اعلام النبلاء، ج2، ص179.

[ 6 ] . کریستن‌سن، ص478 ؛ ثعالبی، تاریخ غرر السیر، ص 733 ؛ تاریخ طبری، ج2، ص 231.

[ 7 ] . الاعلام زرکلی، ج3، ص294 ؛ المحبّر، ص141 ؛ اُسد الغابه، ج3، ص 22 و 23.

[ 8 ] . سیره ابن هشام، ج3، ص 339 ؛ تاریخ طبری، ج3، ص124 ؛ اُسد الغابه، ج3، ص56 ؛ الاستیعاب، ج2، ص751.

[ 9 ] . منافقون (63) آیه 8 : چون به مدینه باز گردیم، صاحبان عزت، ذلیلان را از آن‌جا بیرون خواهند کرد.

[ 10 ] . توبه (9) آیه 84 : چون بمیرند، بر هیچ‌یک از آنان نماز مکن و بر قبرشان نایست... .

[ 11 ] . الاعلام زرکلی، ج4، ص188 ؛ العبر، ج1، ص 11 ؛ سیره ابن هشام، ج2، ص 120 و 127.

[ 12 ] . الاستیعاب، ص 370 ؛ اُسد الغابه، ج1، ص 119 ؛ سیر اعلام النبلاء، ج1، ص 306 و 318 ؛ زاد المعاد، ج2، ص 45.

سال 10 ق = 631 ـ 632 م

رویدادها

ورود پی‌درپی هیئت‌های قبایل عرب به مدینه و پذیرش اسلام از سوی ایشان (عام الوفود).

ورود نمایندگانی از مسیحیان نجران به مدینه و مصالحه با پیامبر صلی‌الله‌علیه‌و‌آله در مقابل پرداخت جزیه و قرار گرفتن ایشان در شمار ذمّیان.

اسلام آوردن امیر ناحیه «معان» کارگزار روم.

آخرین حج پیامبر (حجة الوداع).

توقف پیامبر صلی‌الله‌علیه‌و‌آله در غدیر خم، هنگام بازگشت به مدینه پس از حجة الوداع.

نصب دادویه، پسر باذانِ ساسانی بر یمن پس از مرگ پدرش.

ادعای پیامبری أسود عنسی در یمن.

درگذشت پوراندخت، ملکه ایران و جایگزینی خواهرش، آذر میدخت.

وقایع نظامی

سریّه‌ها

حرکت سریّه خالد بن ولید به سوی بنی الحارث بن کعب به نجران و اسلام آوردن ایشان.

حرکت سریّه علی بن ابی‌طالب به سوی قبیله همدان در یمن و اسلام آوردن ایشان.

درگذشتگان

ابراهیم پسر محمد صلی‌الله‌علیه‌و‌آله .

ابو عامر راهب.

باذان پسر ساسان.

پوراندخت.

ریحانه دختر زید.

ابراهیم بن محمد صلی‌الله‌علیه‌و‌آله

او پسر رسول خدا صلی‌الله‌علیه‌و‌آله از ماریه قبطیه، کنیزِ پیامبر صلی‌الله‌علیه‌و‌آله بود. ماریه را مقوقس والی مصر به حضرت هدیه کرده بود. ابراهیم در هیجده

[ 1 ] . منافقون (63) آیه 8 : چون به مدینه باز گردیم، صاحبان عزت، ذلیلان را از آن‌جا بیرون خواهند کرد.

[ 2 ] . توبه (9) آیه 84 : چون بمیرند، بر هیچ‌یک از آنان نماز مکن و بر قبرشان نایست... .

[ 3 ] . الاعلام زرکلی، ج4، ص188 ؛ العبر، ج1، ص 11 ؛ سیره ابن هشام، ج2، ص 120 و 127.

[ 4 ] . الاستیعاب، ص 370 ؛ اُسد الغابه، ج1، ص 119 ؛ سیر اعلام النبلاء، ج1، ص 306 و 318 ؛ زاد المعاد، ج2، ص 45.

[ 5 ] . سه‌شنبه اول محرم سال دهم = 9 آوریل سال 631 ؛ سه‌شنبه دوم شوال سال دهم = اول ژانویه سال 632 .