ـ نبرد أمغیشیا: شکست ایرانیان و تصرف أمغیشیا.

ـ فتح جابرانه «انبار» و «عین التمر» و فرار مهران، سردار ایرانی.

ـ فتح صلح‌آمیز حیره (ماه ربیع‌الاول).

شام

ابوبکر چهار لشکر به سوی شام می‌فرستد و پرچم فرماندهی را به ابوعبیده جراح، یزید بن ابی سفیان، شرحبیل بن حسنه و عمرو بن عاص می‌سپارد.

رومیان نیرویشان را جمع کرده و با قبایل مسیحی شده عرب برای مقابله با هجوم مسلمانان که از جزیرة العرب می‌آمدند، وارد عمل می‌شوند.

یزید بن ابی سفیان و برادرش معاویه که پرچم را به دست داشت، با رومیان در «وادی عربه» روبه‌رو شده و آنان را شکست داده، وادار به فرار می‌کنند. سرجیوس، فرمانده رومیان به ناحیه نفوذناپذیر «قیساریه» (پایگاه نظامی رومیان) عقب‌نشینی می‌کند. یزید گروهی را به فرماندهی ابواُمامه باهلی، برای یافتن او می‌فرستد. وی با رومیان در «داثن» نزدیک غزّه روبه‌رو می‌شود و در نبردی که در می‌گیرد، مسلمانان به پیروزی می‌رسند و «سرجیوس» سردار رومی کشته می‌شود. یزید بن ابی‌سفیان پس از این نبرد، بخش جنوبی فلسطین را به تصرف درمی‌آورد.

خالد بن ولید در رأس هشت هزار مرد جنگی به منظور اجرای فرمان ابوبکر، به سوی شام می‌رود. پیش‌روی او از حیره آغاز شده، ضمن عبور از بیابان شام (بادیة الشام) به دومة الجندل حمله می‌برد و در مرز شام و عراق با رومیان و دیده‌بانان ایرانی و قبایل تغلب، ایاد و نمر درگیر می‌شود و آنان را شکست داده، گروه بسیاری از آنان را می‌کشد (نبرد فراض، ماه ذی‌القعده).

درگذشتگان

ابوالعاص بن ربیع.

اکیدر کندی.

بشیر بن سعد انصاری.

عبدالله بن عبدالله بن سلول.

مهاجر بن ابی‌اُمیه.

ابوالعاص بن ربیع

ابوالعاص، لقیط بن ربیع بن عبدالعزّی بن عبد شمس بن عبدمناف قرشی، مادرش هاله دختر خویلد بن اسد و خواهر خدیجه همسر پیامبر صلی‌الله‌علیه‌و‌آله و خود، همسر زینب، بزرگ‌ترین دختر رسول خدا بود. امامه دختر ابوالعاص که رسول خدا صلی‌الله‌علیه‌و‌آله او را در نماز به آغوش می‌کشید، از این وصلت است.

ابوالعاص همراه مشرکان در جنگ بدر حضور داشت و به اسارت مسلمانان درآمد. برادرش عمر بن ربیع با پولی که زینب دختر رسول خدا داده بود، او را آزاد کرد. وی همراه کاروانی تجاری با اموالی از قریش به شام رفت و در بازگشت، سریّه زید بن حارثه با وی روبرو شد، کاروانش را تصرف کرده و تعدادی از افراد قافله را به اسارت گرفتند. ابوالعاص فرار کرد و به مدینه رساند و به همسرش زینب دختر رسول خدا صلی‌الله‌علیه‌و‌آله پناهنده شد. زینب نیز او را پناه داد. چون رسول خدا صلی‌الله‌علیه‌و‌آله از این موضوع آگاهی یافت، پناه زینب را پذیرفت و فرمان داد تا اموالش را بازگردانند. ابوالعاص آن را گرفت و به سوی مکه روانه شد و اموال را به صاحبانش پس داد، سپس در مقابل قریش اسلامش را آشکار کرد و از مکه بیرون آمد و به عنوان مسلمان وارد مدینه شد و پیامبر صلی‌الله‌علیه‌و‌آله همسرش را به او بازگرداند.[1]

أکیدر کندی

اکیدر بن عبدالملک بن عبدالجنّ کندی، پادشاه دومة الجندل در دوره جاهلیت بود. پیامبر صلی‌الله‌علیه‌و‌آله خالد بن ولید را با چهار صد سوار از مدینه به سوی او فرستاد. در نزدیکی قلعه اکیدر وی را با گروهی از همراهانش که در پی شکار بودند، یافت و محاصره کرد. او تسلیم شد. خالد دستان وی را بست و به سوی قلعه آمد و در آن‌جا دستانش را گشود و با او به مدینه بازگشت. اکیدر اسلام آورد، پیامبر صلی‌الله‌علیه‌و‌آله او را به سرزمینش بازگرداند و نامه‌ای به او داد که در آن مسلمانان را از تعرض به خاندان او تا زمانی که جزیه پرداخت کنند، منع کرده بود. پس از رحلت پیامبر صلی‌الله‌علیه‌و‌آله ، اکیدر پیمان خود را شکست. از این‌رو ابوبکر خالد را به سوی او فرستاد، خالد وی را کشت و دومة الجندل را فتح کرد.[2]

بشیر بن سعد انصاری

ابونعمان، بشیر بن سعد بن ثعلبه خزرجیِ انصاری، از کسانی بود که در بیعت عقبه و نیز در جنگ بدر و دیگر نبردها، حضور داشت. او اولین فرد از انصار بود که در سقیفه بنی ساعده با ابوبکر بیعت کرد و در نبرد «عین التمر» که با خالد بن ولید همراه بود، کشته شد.[3]

عبدالله بن عبدالله بن سلول

عبدالله بن عبدالله بن سلول انصاریِ خزرجی، نامش حباب بود و رسول خدا صلی‌الله‌علیه‌و‌آله او را عبدالله نامید. پدرش سرکرده منافقان، اما عبدالله از صحابه شایسته و برگزیده بود که در جنگ بدر و اُحُد و دیگر نبردها در کنار رسول خدا صلی‌الله‌علیه‌و‌آله حضور داشت. عبدالله پدرِ او، از اشراف خزرج و از کسانی بود که پیش از بعثت پیامبر صلی‌الله‌علیه‌و‌آله خزرجیان می‌خواستند زمام‌داری خویش را به او بسپارند، اما با ظهور اسلام، بر پیامبری

[1] . الاستیعاب، ج 4، ص 1701 ؛ الإصابه، ج 4، ص 121 ؛ تاریخ طبری، ج2، ص 467 ؛ سیر اعلام النبلاء، ج1، ص 239 .

[2] . الاعلام زرکلی، ج1، ص 345 ؛ تاریخ طبری، ج2، ص 108 ؛ اُسد الغابه، ج 1، ص 135.

[3] . الاستیعاب، ج1، ص 172 ؛ الإصابه، ج 1، ص 162.