نامه‌ای است از رسول خدا صلی‌الله‌علیه‌و‌آله به بنی زهیر بن أقیش. اگر نماز را به پا داشتید و زکات پرداختید و خمسِ غنایمِ خود را به پیامبر دادید، در امان خداوند ـ عزّ وجلّ ـ ایمن خواهید بود.

نمر از دلیران و تک‌سواران عرب و نیز شاعری شیوا سرا بود و از پیامبر صلی‌الله‌علیه‌و‌آله حدیث نقل کرد. او عاشق زنی از بنی اسد به نام «دعد» شد و با او ازدواج کرد. این زن در زیبایی شهره بود. او درباره این زن می‌گوید:

«تا زمانی که زنده‌ام عاشق «دعد» هستم ؛ و اگر جان بازم، دردا، چه کسی پس از من شیفته او خواهد بود».

نمر عمری طولانی یافت و از این رو از معمّرین به شمار می‌رود.

و از اشعار اوست:

«آدمی در آرزوی سلامتی و طول عمر است ؛ هیچ می‌داند که سلامتِ مدام با وی چه خواهد کرد؟».[1]

هند دختر عتبه

هند دختر عتبة بن ربیعة بن عبد شمس بن عبد مناف، قرشیِ اموی، از سروران زنان قریش و صاحب نظر و باهوش و رئیس قوم خود بود. فاکه بن مغیره مخزومی با او ازدواج کرد، ولی پس از چندی کشته شد. آن‌گاه حفص بن مغیره مخزومی با او ازدواج کرد و با مرگش، ابوسفیان بن حرب با او ازدواج کرد و معاویه را به دنیا آورد. اشعار زیبایی می‌سرود و بیشترین شهرتش به جهت مرثیه‌هایی است که پیش از مسلمان شدن، در رثای مشرکان کشته شده در بدر سروده است.

وی با همسرش ابوسفیان در جنگ اُحُد حضور یافت و مشرکان را به نبرد با مسلمانان ترغیب می‌کرد. چون حمزه در آن نبرد به شهادت رسید، هند او را مثله کرد و پاره‌ای از جگرش را به دندان کشید، لیکن آن را ناخوش دید و بیرون انداخت. دلیل این خصومت آن بود که حمزه پدر و برادرش را در جنگ بدر کشته بود. هند همراه دیگر زنان، کشتگان مسلمان را نیز مُثله کرد، بینی و گوش‌هایشان را بریده، از آنها گردنبند و خلخال ساختند. وی از کسانی بود که پیامبر صلی‌الله‌علیه‌و‌آله خونشان را هدر دانست و در روز فتح مکه دستور قتل او را داد اما هند با دیگر زنان نزد پیامبر صلی‌الله‌علیه‌و‌آله آمد و اعلام اسلام خویش کرد و پیامبر صلی‌الله‌علیه‌و‌آله از آنها بیعت گرفت. او در خانه بتی داشت و چون اسلام آورد، به سوی آن رفت و در حالی که با تیشه‌ای بر آن می‌کوفت، می‌گفت: تو مایه گمراهی ما بودی.

در جنگ یرموک حاضر شد و مسلمانان را به جنگ با رومیان ترغیب می‌کرد.[2]

پی نوشت‌ها

[1] . شنبه اول محرم سال 14 = 25 فوریه سال 635 ؛ دوشنبه 16 ذی القعده 14 = اول ژانویه سال 636 .

[2] . البدایة والنهایه، ج7، ص 49 ؛ اُسد الغابه، ج6، ص 127.

[ 3 ] . الاستیعاب، ج3، ص 1036 ؛ الإصابه، ج2، ص 453 ؛ البدایة والنهایه، ج7، ص 50 ؛ اُسد الغابه، ج3، ص 251 و 581.

[ 4 ] . تاریخ طبری و ابن اثیر ، حوادث سال 14 ق ؛ مروج الذهب، ج2، ص 313.

[ 5 ] . الاعلام زرکلی، ج 3 ، ص 85 ؛ تاریخ ابن اثیر، ج 4 ، ص 162 ؛ بلاذری ، ص 362 ؛ ابن خلدون ، ج 2 ، ص 910 .

[ 6 ] . الاعلام زرکلی، ج2، ص 337 ؛ الطبقات الکبری، ج 4، ص 67 ؛ الإصابه، ج1، ص 406 ؛ الاستیعاب، ج2، ص 420 ؛ تاریخ ابن اثیر، ج2، ص 405 ؛ اُسد الغابه، ج2، ص 82 .

[ 7 ] . تاریخ طبری، ج2، ص 443 ؛ تاریخ ابن اثیر، ج2، ص 448.

[ 8 ] . الاعلام زرکلی، ج3، ص 135 ؛ الطبقات الکبری، ج3، ص 142 ؛ البدایة والنهایه، ج7، ص33 ؛ اُسد الغابه، ج2، ص 356 و 358 ؛ سیر اعلام النبلاء، ج1، ص 199 و 202 ؛ المعارف، ص259.

[ 9 ] . الاستیعاب، ج2، ص 614 ؛ تاریخ ابن اثیر، ج2، ص 405.

[ 10 ] . الاستیعاب، ج2، ص 643 ؛ الإصابه، ج2، ص 67 ؛ الاعلام زرکلی، ج3، ص 173 ؛ البدایة والنهایه، ج7، ص 34 ؛ المحبّر، ص97.

[ 11 ] . الاعلام زرکلی، ج6، ص 158 ؛ الاستیعاب، ج4، ص 1456 ؛ البدایة والنهایه، ج7، ص 49 ؛ اُسد الغابه، ج 5، ص59، 60 ؛ تاریخ طبری، ج3، ص 444 ؛ تاریخ ابن اثیر، ج2، ص 432 444 و515 ؛ ابن خلدون، ج2، ص 906.

[ 12 ] . الاعلام زرکلی، ج9، ص22 ؛ الأغانی، ج22، ص 273 به بعد.

[ 13 ] . الاعلام زرکلی، ج9، ص 105 ؛ سیره ابن هشام، ج 2، ص 139 ؛ الفخری، ص91 ؛ البدایة والنهایه، ج7، ص 51 ؛ اُسد الغابه، ج7، ص 292 و 293 ؛ الطبقات الکبری، ج8 ، ص 235.

سال 15 ق = 636 ـ 637م

رویدادها

عمر بن خطاب، خالد بن ولید را از فرماندهی کل سپاه عزل و به جای او ابوعبیده جراح را منصوب می‌کند.

ابوعبیده تا پس از جنگ یرموک اعلام عزل خالد را به تأخیر می‌اندازد.

عمر بن خطاب، با ایجاد دیوان، بر اساس سابقه افراد در اسلام مستمری تعیین می‌کند.

سعد بن ابی وقاص حدود و ثغور شهر کوفه را تعیین می‌کند.

سپاهیانی که با خالد بن ولید از عراق آمده بودند، پس از پایان نبرد یرموک، باز می‌گردند.

وقایع نظامی

فتوحات اسلامی

شام (نبرد یرموک)

خالد بن ولید فرماندهی کل سپاه را به دست می‌گیرد و در «واقوصه» در ساحل رود یرموک با رومیان رو به رو شده، پیروزی چشمگیری کسب می‌کند.

[ 1 ] . الاعلام زرکلی، ج9، ص22 ؛ الأغانی، ج22، ص 273 به بعد.

[ 2 ] . الاعلام زرکلی، ج9، ص 105 ؛ سیره ابن هشام، ج 2، ص 139 ؛ الفخری، ص91 ؛ البدایة والنهایه، ج7، ص 51 ؛ اُسد الغابه، ج7، ص 292 و 293 ؛ الطبقات الکبری، ج8 ، ص 235.

[ 3 ] . چهارشنبه اول محرم سال 15 = 14 فوریه سال 636 ؛ چهارشنبه 28 ذی‌القعده، سال 15 = اول ژانویه سال 637 .