رویدادهای تاریخ اسلام از 31 ـ 40 ق

سال 31 ق = 651 ـ 652م

رویدادها

کشته شدن یزدگرد، آخرین پادشاه ایران و زوال پادشاهی ساسانی.

وقایع نظامی

فتوحات اسلامی

خراسان

عبدالله بن عامر در خراسان پیش رفت، نیشابور، طوس و ابیورد را فتح کرد و به سرخس رسیده با مردم مرو از در مصالحه در می‌آید.

احنف بن قیس، طخارستان (تخارستان)، مرورود، جوزجان، طالقان، فاریاب و بلخ را فتح می‌کند.

کامل شدن فتح ایران.

درگذشتگان

اقرع بن حابس.

ابوسفیان بن حرب.

یزدگرد سوم.

اقرع بن حابس

اقرع بن حابس بن عقال مجاشعی دارمی تمیمی، که برخی گویند: فِراس نام وی و اقرع لقب اوست. از بزرگان عرب در دوره جاهلیت بود. همراه نمایندگان بنی دارِم که از تمیم‌اند نزد پیامبر صلی‌الله‌علیه‌و‌آله آمد و اسلام آورد. در اکثر جنگ‌ها در یمامه و وقایع ردّه در کنار خالد بن ولید بود و در جنگ‌های عراق نیز شرکت داشت و از خود رشادت‌ها نشان داد. سرانجام در جوزجان به شهادت رسید.[2]

ابوسفیان بن حرب

ابو سفیان، صخر بن حرب بن امیّة بن عبدشمس بن عبدمناف، پدر معاویه، مؤسس و بزرگ دولت اموی بود. وی از بزرگان قریش در دوره جاهلیت و از رؤسای مشرکان در جنگ با اسلام در آغاز ظهور آن بود. او قریش و کنانه را در جنگ اُحد و خندق برای نبرد با مسلمانان رهبری کرد. وی بازرگانی بود که با ثروت خویش و دارایی قریش، کاروان تجاری را تجهیز و به شام و دیگر سرزمین‌های غیرعرب اعزام می‌کرد. روز فتح مکه مسلمان شد و پیامبر صلی‌الله‌علیه‌و‌آله او را محترم شمرد و اعلام کرد: هرکس به خانه ابو سفیان در آید، در امان است. در جنگ حنین و طائف حضور داشت و یکی از چشمانش از حدقه درآمد. در نبرد یرموک زیر پرچم پسرش یزید حاضر بود و

یکی دیگر از چشمانش از حدقه درآمد و کلاً نابینا گردید. مسیّب گفت: در جنگ یرموک همه خاموش بودند، جز یک صدا که می‌گفت: ای خدای یاری دهنده! مرا دریاب. گفت: دیدم که این ابوسفیان است که در سپاه پسرش یزید می‌جنگید. هنگامی که رسول خدا صلی‌الله‌علیه‌و‌آله درگذشت، ابوسفیان عامل و کارگزار او در نجران بود، ( 253)سپس به شام آمد و در آن‌جا و به گفته برخی در مدینه درگذشت. عمرش هنگام مرگ 88 سال بود.[3]

یزدگرد سوم

یزدگرد، پسر شهریار پسر خسرو دوم (پرویز) آخرین پادشاه ساسانی بود. وی فرمان‌روایی را در سال 634 م (13 ق) به دست گرفت. او پادشاهِ ضعیفی بود که وزرایش امور حکومت را به دست داشتند. در مقابلِ سپاهیان مسلمان که او را دنبال می‌کردند گریخت تا به مرو رسید و به خانه آسیابانی پناه برد. دهقانان ایرانی کسی را برای کشتن او فرستادند و او یزدگرد را در خانه آسیابان کشت.[4]

پی نوشت‌ها

[ 1 ] . چهارشنبه اول محرم سال 31 = 24 آگوست سال 651 ؛ یک‌شنبه 13 جمادی‌الاول سال 31 = اول ژانویه سال 652 .

[2] . الاعلام زرکلی، ج1، ص343 ؛ البدایة والنهایه، ج7، ص141 ؛ اُسد الغابه، ج1، ص 128 ؛ دائرة المعارف الاسلامیه، ج4، ص 109.

[3] . الاعلام زرکلی، ج3، ص 288 ؛ اُسد الغابه، ج3، ص10 و 11 ؛ همان، ج6، ص 148 و149 ؛ سیر اعلام النبلاء، ج2، ص 78 ؛ الأغانی، ج6، ص341 ؛ دائرة المعارف الاسلامیه، ج1، ص 503.

[4] . بلاذری، ص 311 ؛ تاریخ طبری و ابن اثیر ، حوادث سال 13 ق ؛ سیر اعلام النبلاء، ج2، ص 80 ؛ ابن خلدون، ج2، ص 961 و 1021.

سال 32 ق = 652 ـ 653م

رویدادها

عبدالله بن عامر، امیر بصره عبدالله بن خازم سلمی را بر خراسان امارت می‌دهد.

ولایت دادن حذیفة بن یمان بر ارمنستان.

وقایع نظامی

فتوحات اسلامی

نواحی دریای خزر

سپاه اسلامی به فرماندهی عبدالرحمان بن ربیعه باهلی «دربند» ( 254) را تصرف کرده و به خزر لشکر می‌کشد. عبدالرحمان در نبردگاه کشته می‌شود و عبدالله بن خازم با سپاه انبوه برای خون‌خواهی او حرکت می‌کند و در نبردی خونین «قارن» پادشاه خزر را کشته و خزریان را شکست می‌دهد.

[ 1 ] . چهارشنبه اول محرم سال 31 = 24 آگوست سال 651 ؛ یک‌شنبه 13 جمادی‌الاول سال 31 = اول ژانویه سال 652 .

[ 2 ] . الاعلام زرکلی، ج1، ص343 ؛ البدایة والنهایه، ج7، ص141 ؛ اُسد الغابه، ج1، ص 128 ؛ دائرة المعارف الاسلامیه، ج4، ص 109.

[ 3 ] . الاعلام زرکلی، ج3، ص 288 ؛ اُسد الغابه، ج3، ص10 و 11 ؛ همان، ج6، ص 148 و149 ؛ سیر اعلام النبلاء، ج2، ص 78 ؛ الأغانی، ج6، ص341 ؛ دائرة المعارف الاسلامیه، ج1، ص 503.

[ 4 ] . بلاذری، ص 311 ؛ تاریخ طبری و ابن اثیر ، حوادث سال 13 ق ؛ سیر اعلام النبلاء، ج2، ص 80 ؛ ابن خلدون، ج2، ص 961 و 1021.

[ 5 ] . یک‌شنبه اول محرم سال 32 = دوازده آگوست سال 652 ؛ سه‌شنبه 25 جمادی‌الاول سال 32 = اول ژانویه سال 653 .