حمله دوباره دریایی به آنان به فرماندهی جنادة بن ابی اُمیه ازدی. جناده آنان را تحت فرمان دولت اسلامی در می‌آورد و پس از آن به دو جزیره «رودوس» و «کرت» حمله‌ور می‌شود.

افریقا: عبدالله بن أبی سرح، امیر مصر، به منطقه «نوبه» حمله می‌کند.

درگذشتگان

مقداد بن أسود.

مقداد بن أسود

ابوسعید (یا ابو عمرو) مقداد بن عمرو بن ثعلبه، از قضاعه و گویند از کنده بود. این که به أسود بن عبد یغوث زهری منسوب گشت، بدین دلیل بود که اسود او را در جاهلیت به فرزندی پذیرفت، از این‌رو به او مقداد بن أسود می‌گویند. از صحابی قدیمی و از دلاوران بود. در جنگ بدر و دیگر نبردها حضور داشت و فتح مصر را نیز شاهد بود. از زمانی که آیه : « ادعوهم لآبائهم...» نازل شد، او را مقداد بن عمرو گفتند. وقتی که پیامبر صلی‌الله‌علیه‌و‌آله قصد جنگ بدر را کرد، با ابوبکر مشورت نمود. ابوبکر پاسخی نیکو داد. عمر نیز جواب مناسبی داد. سپس مقداد برخاست و گفت: «ای رسول خدا صلی‌الله‌علیه‌و‌آله ! به آن‌چه فرمان داده شدی عمل کن که ما با تو هستیم. به خدا آن‌چه را بنی اسرائیل به موسی گفتند: (تو و پروردگارت روان شوید و بجنگید، و ما در همین‌جا خواهیم ماند) به تو نمی‌گوییم ؛ بلکه به تو می‌گوییم: تو و خدایت بروید و بجنگید ما نیز همراه شما نبرد می‌کنیم. سوگند به آن که تو را به حق به پیامبری برگزید، اگر ما را به «برک الغماد» (شهری در یمن) ببری سختی را بر خود هموار کرده و با تو بدان‌جا می‌آییم تا به آن برسیم». رسول خدا صلی‌الله‌علیه‌و‌آله درباره او دعای خیر کرد. وی در هفتاد سالگی درگذشت.[1]

پی نوشت‌ها

[1] . جمعه اول محرم سال 33 = دوم آگوست سال 653 ؛ چهارشنبه پنجم جمادی‌الاول سال 33 = اول ژانویه سال 654 .

[ 2 ] . ملطیه : شهری در روم شرقی (آسیای صغیر) در مرز شام و دانشمندان زیادی بدان منسوب هستند (فرهنگ معین).

[ 3 ] . الاعلام زرکلی، ج8 ، ص208 ؛ حلیة الأولیاء، ص 172 ؛ حسن المحاضره، ج1، ص238 ؛ اُسد الغابه، ج5، ص251 و 254 ؛ سیره ابن هشام، ج1، ص614 و 615 ؛ الطبقات الکبری، ج3، ص114 و 115 ؛ سیر اعلام النبلاء، ج1، ص 278 ؛ المعارف، ص262.

سال 34 ق = 654 ـ 655م

رویدادها

همدلی و اتفاق نظر مردم کوفه بر ضد عثمان به سبب بازگرداندن خویشاوند خود، سعید بن عاص به امارت و عزیمت آنها به ناحیه «جرعه». آنها سعید را به مدینه بازگرداندند و ابوموسی اشعری را به

رهبری خود برگزیدند و عثمان بالاجبار ولایت او را تأیید کرد. آنها آن روز را «یوم الجرعه» نامیدند و این آغاز سستی پایه‌های خلافت عثمان بود.

شورش علیه عثمان تا مصر کشیده شد و شورشگران از مصر و کوفه به سوی مدینه روان شدند.

وقایع نظامی

فتوحات اسلامی

دریای مدیترانه (نبرد ذات الصّواری): ناوگان اسلامی به رهبری سعد بن أبی سرح، امیر مصر با ناوگان بیزانس به رهبری امپراتور کنستانتین سوم در مقابل ساحل «لیکیا» در مرز «فونیکس» در آسیای صغیر در ساحل جنوب شرقی دریای مدیترانه روبه‌رو می‌شود. ناوگان اسلامی بر ناوگان بیزانسی غلبه یافت و ضربات کوبنده‌ای بر آن وارد کرد. با این پیروزی، مسلمانان بر شرق دریای مدیترانه چیرگی یافتند.

سرزمین روم: معاویة بن ابی سفیان نیرویِ دریایی به منطقه روم را رهبری می‌کند و ضمن تصرف منطقه «کاپادوکیه» به «قیساریه» یورش می‌آورد.

درگذشتگان

ابو طلحه انصاری.

عبادة بن صامت.

ابو طلحه انصاری

ابو طلحه، زید بن سهل بن اسود خزرجیِ نجاری انصاری، صحابی شجاع و از معدود تیراندازان در جاهلیت و اسلام و یکی از دوازده نقیب حاضر در بیعت عقبه بود. در جنگ بدر و دیگر نبردها حضور داشت و از بزرگ‌ترین یاوران اسلام به شمار می‌رفت. گفته شده که او از راه دریا روانه جهاد با رومیان شد و در حال جهاد درگذشت و به روایتی دیگر، در مدینه مرد. صدایی رسا داشت و در حدیث آمده است: صدای ابوطلحه در سپاه بهتر از هزار مرد جنگی است.(3)

عبادة بن صامت

ابوالولید، عبادة بن صامت بن قیسِ انصاریِ خزرجی، از صحابه سرشناس و یکی از نقیبان انصار حاضر در عقبه بود. در بدر و دیگر نبردها شرکت کرد. هنگامی که عمروعاص وارد مصر شد، در سپاه او بود. گویند که مقوقس، فرمانروای مصر، از عمرو بن عاص خواست که هیأتی را برای مذاکره با او بفرستد و او ده تن را فرستاد که عبادة بن صامت در شمار آنان بود. عمرو بن عاص او را به عنوان سخنگوی آن جمع، تعیین کرد. عباده سیه چرده بود، به همین دلیل هنگامی که با

[ 1 ] . الاعلام زرکلی، ج8 ، ص208 ؛ حلیة الأولیاء، ص 172 ؛ حسن المحاضره، ج1، ص238 ؛ اُسد الغابه، ج5، ص251 و 254 ؛ سیره ابن هشام، ج1، ص614 و 615 ؛ الطبقات الکبری، ج3، ص114 و 115 ؛ سیر اعلام النبلاء، ج1، ص 278 ؛ المعارف، ص262.

[ 2 ] . سه‌شنبه اول محرم سال 34 = 22 ژوئیه سال 654 ؛ پنج‌شنبه 16 جمادی الآخر سال 34 = اول ژانویه سال 655 .

[ 3 ] . الاعلام زرکلی، ج3، ص97 ؛ الطبقات الکبری، ج3، ص 64 ؛ المحبّر، ص73 ؛ شذرات الذهب، ج1، ص 40 ؛ سیر اعلام النبلاء، ج2، ص 17، 22.