سال 44 ق بر دژ «لؤلؤه» چیره شد. اسلاوهایی که در کنار رومی‌ها می‌جنگیدند، به او پیوستند و پنج هزار تن از آنان با او به شام رفتند و معاویه آنان را در «افامیه» ساکن کرد. گفته می‌شود که معاویة بن ابی سفیان هنگامی که دید مردم به ابومحمد تمایل دارند و او را بر پسرش یزید، برتر می‌شمارند، به طبیب مخصوص خودش، ابن اثال امر کرد که او را مسموم کند.[1]

هرم بن حیّان عبدی

او صحابی است و برخی او را از تابعین بزرگ می‌شمارند. از سرداران فاتح بود که در سال 18 ق شهر «ابرشهر» ( 304) را محاصره کرد و آن را با صلح، فتح نمود. در سال 26 ق قلعه «ابجر» را که به آن «شیوخ» می‌گفتند، محاصره کرد و با جنگ آن را گشود. از مردم بصره بود و از زهّاد و محدّثان طبقه نخست شمرده می‌شد.[2]

پی نوشت‌ها

[1] . جمعه اول محرم سال 46 = سیزده مارس سال 666 ؛ جمعه 29 شوّال سال 46 = اول ژانویه سال 667 .

[2] . الاعلام زرکلی، ج1، ص 131.

[ 3 ] . الاستیعاب، ج2، ص 829 ؛ البدایة والنهایه، ج8 ، ص 31 ؛ اُسد الغابه، ج3، ص 445 ؛ نسب قریش، ص 327 ؛ وازیلیف، العرب والروم، ص 106 ، پاورقی 1 ؛ ابن ابی أصیبعه، طبقات الاطباء، ص 173 ؛ تاریخ طبری، ج5، ص 227 ؛ تاریخ ابن اثیر، ج3، ص 453.

[ 4 ] . الاعلام زرکلی، ج9، ص 76 ؛ الطبقات الکبری، ج 7، ص 95 ؛ ذهبی، تاریخ الإسلام، ج3، ص 211.

سال 47 ق = 667 ـ 668م

رویدادها

معاویه، عقبة بن عامر را از ولایت مصر عزل کرده و به فرماندهی نیروی دریایی می‌گمارد و مسلمة بن مخلد انصاری را بر مصر ولایت می‌دهد و بار دیگر افریقیه را به مصر مرتبط می‌کند.

معاویه، مالک بن هبیره سکونی را پس از مرگ عبدالرحمان بن خالد بن ولید به جنگ‌های تابستانی می‌فرستد.

وقایع نظامی

جنگها

سرزمین روم: مالک بن هبیره سکونی به روم حمله می‌کند.

دریای مدیترانه: عقبة بن عامر جهنی از طریق دریا به روم حمله می‌کند و نیز مجدداً به جزیره رودوس یورش می‌برد.

خراسان: حکم بن عمرو غفاری امیر خراسان، به غور حمله می‌کند.

مکران و کویر لوت: عبدالله بن سوّار عبدی به منطقه قیقان حمله می‌کند که با ترک‌ها روبه‌رو می‌شود و در صحنه نبرد شهید می‌شود و سنان بن سلمه هذلی جای او را می‌گیرد و فتح مکران به انجام می‌رسد.

افریقیه: معاویة بن حدیج جزیره «جربه» را فتح می‌کند.

درگذشتگان

ابن اثال.

سلمه اکوع.

عبدالله بن سوّار عبدی.

ابن اثال

پزشکی برجسته از پزشکان پیشگام در دمشق و مسیحی بود و گویند یهودی بود. معاویة بن ابی‌سفیان او را پزشک خود کرد و او را گرامی داشت. وی داروهای مفرد و مرکب، هم‌چنین سم‌های کشنده را خوب می‌شناخت. می‌گویند: هنگامی که معاویه می‌خواست یزید را به ولایت عهدی برگزیند، بیم آن را داشت که عبدالرحمان بن خالد بن ولید با او از در رقابت درآید، زیرا موقعیت برجسته‌ای در میان مردم داشت. این بود که ابن اثال به فرمان معاویه، عبدالرحمان را با سم کشت. خالد بن مهاجر بن خالد بن ولید به انتقام عمویش، عبدالرحمان، ابن اثال را کشت. معاویه خالد را زندانی کرد، سپس آزاد و بنی مخزوم را ملزم کرد تا دیه ابن اثال را بپردازند.(4)

سلمة بن اکوع

ابو مسلم، سلمة بن عمرو بن وهب بن اکوعِ اسلمی، از جمله صحابه‌ای بود که در بیعت رضوان با پیامبر صلی‌الله‌علیه‌و‌آله بیعت کرد. در هفت نبرد همراه پیامبر صلی‌الله‌علیه‌و‌آله بود، از جمله: حدیبیّه، خیبر و حنین. وی شجاع و تیراندازی تیزپا بود که از اسبان در دویدن پیشی می‌گرفت. او از کسانی بود که در دوره خلافت عثمان به افریقیه یورش برد. در هشتاد سالگی درگذشت.(5)

عبدالله بن سوّار عبدی

وی از فرماندهان شجاع و از بخشندگان بود و در جنگ نیز هماوردی نداشت. عبدالله بن عامر، امیر عراق، او را بر نواحی مرزی سند گمارد. او به سند حمله کرد و از منطقه قیقان غنایم فراوانی به‌دست آورد و اسبی قیقانی به معاویة بن ابی سفیان هدیه کرد. او مجدداً به قیقان یورش بُرد و آنان از ترکان یاری خواستند و ترکان با او جنگیدند و او در این نبرد به قتل رسید.(6)

پی نوشت‌ها

[ 1 ] . چهارشنبه اول محرم سال 47 = سوم مارس سال 667 ؛ شنبه دهم ذی الحجّه سال 47 = اول ژانویه سال 668 م

[ 2 ] . ابن أبی أصیبعه، طبقات الاطباء، ص 173.

[ 3 ] . الاعلامزرکلی، ج3، ص172 ؛ الطبقات‌الکبری، ج4، ص 38 ؛ المحبّر، ص289.

[ 4 ] . تاریخ ابن اثیر، ج3، ص 437 ؛ المحبّر، ص154.

[ 1 ] . الاستیعاب، ج2، ص 829 ؛ البدایة والنهایه، ج8 ، ص 31 ؛ اُسد الغابه، ج3، ص 445 ؛ نسب قریش، ص 327 ؛ وازیلیف، العرب والروم، ص 106 ، پاورقی 1 ؛ ابن ابی أصیبعه، طبقات الاطباء، ص 173 ؛ تاریخ طبری، ج5، ص 227 ؛ تاریخ ابن اثیر، ج3، ص 453.

[ 2 ] . الاعلام زرکلی، ج9، ص 76 ؛ الطبقات الکبری، ج 7، ص 95 ؛ ذهبی، تاریخ الإسلام، ج3، ص 211.

[ 3 ] . چهارشنبه اول محرم سال 47 = سوم مارس سال 667 ؛ شنبه دهم ذی الحجّه سال 47 = اول ژانویه سال 668 م

[ 4 ] . ابن أبی أصیبعه، طبقات الاطباء، ص 173.

[ 5 ] . الاعلام زرکلی، ج3، ص172 ؛ الطبقات الکبری، ج4، ص 38 ؛ المحبّر، ص289.

[ 6 ] . تاریخ ابن اثیر، ج3، ص 437 ؛ المحبّر، ص154.