پی نوشت‌ها

[ 1 ] . یک‌شنبه اول محرم سال 56 = 25 نوامبر سال 675 ؛ سه‌شنبه هشتم صفر سال 56 = اول ژانویه سال 676 .

[ 2 ] . الاعلام زرکلی، ج2، ص 146 ؛ الإصابه، ج4، ص259 ؛ المحبّر، ص 98 ؛ اُسد الغابه، ج7، ص56 و 57 ؛ سیره ابن هشام، ج2، ص 294 ؛ الطبقات الکبری، ج8 ، ص 84 ؛ سیر اعلام النبلاء، ج2، ص187.

[ 3 ] . الاعلام زرکلی، ج3، ص65.

[ 4 ] . الاعلام زرکلی، ج6، ص29 ؛ ارنولد، ترکستان، ص 183 ؛ اُسد الغابه، ج4، ص392 ؛ تاریخ طبری، ج5، ص92، 132 و 155.

سال 57 ق = 676 ـ 677م

رویدادها

بربرهای قبیله «اوربه»، در ناحیه مغربِ میانی با حمایت بیزانس‌ها، گرد پیشوایی به نام «کسیله» گرد آمدند. بیزانس‌ها آنان را تحریک می‌کردند تا در مقابل فتوحات اعراب مقاومت کنند.

وقایع نظامی

جنگ‌ها و فتوحات

افریقیه: ابومهاجر دینار، فرمانروای افریقیه، برای جنگ با قبیله «اوربه» که پیشوایی آنها را «کسیله» بر عهده داشت، به سوی مرکز آنان در مغرب میانی حرکت کرد سپس «کسیله»، مصالحه کرد و اسلام را پذیرفت.

و ابو مهاجر بر «تلمسان» دست یافت. بربرها به مسلمانان پیوستند و پیمان میان ایشان و بیزانسی‌ها بر هم خورد.

درگذشتگان

امّ سلمه مخزومی.

عبدالله بن مغفّل.

ام سلمه مخزومی

هند، دختر ابوامیّه، حذیفة بن مغیره (معروف به زاد الراکب) است. وی از زنان صحابی و از مسلمانان باسابقه بود که با همسر اولش، عبدالله بن عبدالاسد مخزومی، به حبشه مهاجرت کرد و پسرش «سَلَمه» را به دنیا آورد. آنان بعداً به مکه برگشتند و آن‌گاه به مدینه مهاجرت کردند. همسرش در جنگ بدر کشته شد.

پس از آن، پیامبر صلی‌الله‌علیه‌و‌آله با او ازدواج کرد که بدین ترتیب، ام سلمه نیز «ام المؤمنین» شد. ام سلمه از لحاظ خردمندی و خوشخویی کامل‌ترین مردم بود و نوشتن را می‌دانست.

او عمری طولانی داشت و بسیاری از احادیث را روایت کرد. ام سلمه، دخترعموی خالد بن ولید و عمرو بن هشام (ابوجهل) است. وی سرانجام، در مدینه درگذشت و در بقیع مدفون گشت.(2)

عبدالله بن مغفّل

عبدالله بن مغفّل مزنی از اصحابی است که در روز بیعت رضوان (بیعت شجره) با پیامبر صلی‌الله‌علیه‌و‌آله بیعت کرد. او از جمله ده نفری است که عمر بن خطاب آنان را به بصره فرستاد تا مردم را آموزش دینی دهند و او نیز رهسپار آن‌جا شد و در همان شهر درگذشت.(3)

پی نوشت‌ها

[ 1 ] . جمعه اول محرم سال 57 = چهاردهم نوامبر سال 676 ؛ پنج‌شنبه نوزدهم صفر سال 57 = اول ژانویه سال 677 .

[ 2 ] . الاعلام زرکلی، ج9، ص104 ؛ الإصابه، ج4، ص 439 ؛ البدایة والنهایه، ج8 ، ص 214 ؛ الطبقات الکبری، ج8 ، ص 86 ؛ الاستیعاب، ج4، ص 1920 ؛ اُسد الغابه، ج7، ص 289، 290 و 340 ؛ سیر اعلام النبلاء، ج2، ص 142 و 148 ؛ المحبّر، ص83 ، 84 و 177.

[ 3 ] . الاعلام زرکلی، ج4، ص283 ؛ الاستیعاب، ج3، ص 996 ؛ الإصابه، ج2، ص 342 ؛ المحبّر، ص281.

سال 58 ق = 677 ـ 678م

رویدادها

گماردن عبدالرحمان بن زیاد بن ابیه بر خراسان و برکناری سعید بن عثمان از امارت آن سامان.

وقایع نظامی

جنگ‌ها و فتوحات

سرزمین روم: یزید بن شجره رهاوی، از راه دریا به روم حمله کرد و جان باخت.

شورش‌ها

خوارج: خوارج در کوفه بر ضد حکومت امویان شوریدند و عبیدالله بن زیاد شورشیان را سرکوب کرد و عده زیادی از آنان را کشت و بازمانده این گروه به ناحیه اهواز عقب‌نشینی کردند.

درگذشتگان

صفوان بن معطل.

عایشه، دختر ابوبکر.

عروة بن حدیر.

عقبة بن عامر جهنی.

یزید رهاوی.

صفوان بن معطّل

ابوعمرو، صفوان بن معطّل بن ربیعه سلمی است. وی به‌همراه پیامبر در جنگ خندق و جنگ‌های پس از آن شرکت داشت. در زمان معاویة بن ابی‌سفیان، همراه حبیب بن مسلمه فهری به ارمنستان حمله کرد. معاویه او را حاکم «رها» گردانید و صفوان در اواخر خلافت معاویه، همان‌جا درگذشت.(5)

[ 1 ] . جمعه اول محرم سال 57 = چهاردهم نوامبر سال 676 ؛ پنج‌شنبه نوزدهم صفر سال 57 = اول ژانویه سال 677 .

[ 2 ] . الاعلام زرکلی، ج9، ص104 ؛ الإصابه، ج4، ص 439 ؛ البدایة والنهایه، ج8 ، ص 214 ؛ الطبقات الکبری، ج8 ، ص 86 ؛ الاستیعاب، ج4، ص 1920 ؛ اُسد الغابه، ج7، ص 289، 290 و 340 ؛ سیر اعلام النبلاء، ج2، ص 142 و 148 ؛ المحبّر، ص83 ، 84 و 177.

[ 3 ] . الاعلام زرکلی، ج4، ص283 ؛ الاستیعاب، ج3، ص 996 ؛ الإصابه، ج2، ص 342 ؛ المحبّر، ص281.

[ 4 ] . سه‌شنبه اول محرم سال 58 = سوم نوامبر سال 677 ؛ جمعه اول ربیع‌الاول سال 58 = اول ژانویه سال 677 .

[ 5 ] . الاعلام زرکلی، ج3، ص 296 ؛ بلاذری، ص259 و 260 ؛ اُسد الغابه، ج3، ص 30 ؛ سیر اعلام النبلاء، ج2، ص 39 ؛ تاریخ طبری، ج4، ص53.