وی بر ساکنان چهل خانه از چهار طرف خانه‌اش انفاق می‌کرد و مخارج مختلف آنان را برعهده می‌گرفت و موجبات ازدواج کسانی را که قصد ازدواج داشتند، فراهم و در هر عیدی صد بنده آزاد می‌کرد. هموست که یزید بن مفرّغ حمیری درباره او می‌گوید:

«مردم عراق درباره کرم و بخشندگی از من می‌پرسند ؛ و من به آنها می‌گویم: این عبیدالله است که همزاد و هم‌پیمان کرم و انفاق و بخشندگی است».

ابن ابی بکره به سپاس این مدیحه، پنجاه هزار درهم به او بخشید.[1]

پی نوشت‌ها

[1] . چهارشنبه اول محرم سال 79 = بیستم مارس 698 ؛ چهارشنبه 22 شوال سال 79 = اول ژانویه سال 699 .

[ 2 ] . الاعلام زرکلی، ج4، ص 345 ؛ النجوم الزاهره، ج1، ص 202 ؛ ذهبی، تاریخ الاسلام، ج3، ص 189 ؛ فتوح البلدان، ص562 ؛ تاریخ طبری، ج6، ص 323 ؛ تاریخ ابن اثیر، ج4، ص450 ؛ انساب الأشراف، ج1، ص 496.

سال 80 ق = 699 ـ 700م

رویدادها

گماشتن محمد بن یوسف ثقفی، برادر حجاج بر یمن.

حجاج پس از مرگ عبیدالله بن ابی بکره ثقفی، حاکم سیستان، عبدالرحمان بن محمد بن اشعث‌را به‌جای وی گمارد.

بیماری طاعون، مردم شهر بصره را از پای درآورد.

سیل‌های بنیان‌کن حاجیان و وسایل‌شان را از بین برد و باعث به زیر آب رفتن خانه‌های مکه شد.

وقایع نظامی

فتوحات

ماوراء النهر: مهلب امیر خراسان، به مناطق ماوراء النهر لشکر کشید و دو شهر «کش» و «نسف» (نخشب) را تسخیر کرد.

کشمکش‌ها با اقوام سرزمین‌های فتح شده

کشمکش با ترک‌ها در سیستان : عبدالرحمان بن اشعث، فرماندهی سپاهی را برای جنگ با رتبیل پادشاه ترک ( 390) در سیستان عهده‌دار شد و پس از چیرگی بر او قرارداد صلحی دوجانبه‌ای منعقد کرد و مالیاتی بر وی مقرر نمود.

کشمکش با بربرها در افریقیه: خلیفه، عبدالملک بن مروان، سپاه عظیمی را در اختیار حسان بن نعمان برای جنگ با کاهنه قرار داد. وی نزدیک شهر «قابس» با او جنگید و پیروز شد «کاهنه» نیز به کوه‌های اوراس پناه برد.

کشمکش با ارمنی‌ها در ارمنستان: ارامنه به تحریک رومی‌ها قراردادشان را با مسلمانان نقض کردند و به رهبری «سنباط» سر به شورش نهادند، اما محمد بن مروان، امیر ارمنستان، شورش آنها را فرو نشاند.

درگذشتگان

ابوادریس خولانی.

ابوصخر هذلی.

جنادة بن امیّه.

حارث مخزومی.

صلتان عبدی.

عبدالله بن جعفر.

لیلی اخیلیه.

معبد جهنی.

میسون، دختر بجدل.

ابوادریس خولانی "الاستیعاب، ج4، ص 1354.

ابوصخر هُذلی

ابوصخر، عبدالله بن سلمه یا سلم سهمی از قبیله بنی هذیل است. وی از شعرای شیواسخن عصر اموی و طرفدار سرسخت مروانیان بود. در اشعارش عبدالملک بن مروان و نیز برادرش عبدالعزیز را مدح گفت. وی اشعار دلنشین و لطیفی در غزل دارد و از شاعران دلباخته به‌شمار می‌آید. می‌گویند:

زیباترین اشعار عاشقانه در شعر عربی اشعاری است که او برای محبوبه‌اش، ام حکیم، لیلی، دختر سعد، سروده است. ابوصخر به دیدار او می‌رفت، اما پس از مدتی پدرش وی را به ازدواج مرد دیگری درآورد و آن مرد، لیلی را با خود به قبیله‌اش برد. ابوصخر در یاد لیلی چنین می‌سراید:

«از یاد و خاطره تو بر خود می‌لرزم ؛ همان‌گونه که گنجشک باران زده خود را می‌تکاند.

آن‌قدر از تو دوری گزیدم که گفتند: عشق را نمی‌شناسد ؛ و آن‌قدر به دیدارت شتافتم که گفتند: تاب مهجوری ندارد.

درست گفتی، من دلداده‌ای هستم که به درد عشق گرفتار آمده‌ام ؛ دلباخته‌ای که آتش عشق با دل او سرشته شده یا عشق، او را افسون کرده است.

[ 1 ] . الاعلام زرکلی، ج4، ص 345 ؛ النجوم الزاهره، ج1، ص 202 ؛ ذهبی، تاریخ الاسلام، ج3، ص 189 ؛ فتوح البلدان، ص562 ؛ تاریخ طبری، ج6، ص 323 ؛ تاریخ ابن اثیر، ج4، ص450 ؛ انساب الأشراف، ج1، ص 496.

[ 2 ] . یک‌شنبه اول محرم سال 80 = نهم مارس سال 699 ؛ جمعه چهارم ذی‌القعده سال 80 = اول ژانویه سال 700 .